artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Meta-morphosis

Oro har artista baten lana aztertzen denean, sortzaileak behin eta berriz irudikatzen edo margotzen dituen motiboetan jartzen da arreta: zer objektu edo errealitate agertzen diren maizen, zein forma edo irudi agertzen diren behin eta berriro haren obran. Motibo horiek euskarrira —mihisera, buztinera edo paperera— eramateko moduak, berriz, estiloaren auzira garamatza. Interesgarria da, hala ere, kontrako ariketa egitea: artista batek, kasu honetan margolari batek, zer margotzen ez duen aztertzea.

meta-morphosis
Karne y Klorofila erakusketako gonbidapenaren aurrealdea. Eva-Adán eta Adán-Eva, 1981 akuareletan oinarrituta San Telmo Museoko artxiboa.

Jone Alaitz Uriarte [ARGIA.eus]
| 30 Octobre 2026

Horrek gogora ekartzen du Maya Aguiriano arte kritikari donostiarrak behin egindako gogoeta: Donostiako badiara zabaltzen den etxe batean jaio eta hazitako Bixente Ameztoik itsasoari bizkarra ematen diola, eta margotzen hasten den unean mendirantz abiatzen dela. Itsasoaren presentzia urria da haren ekoizpenean: noizean behin baino ez da agertzen, eta, agertzen denean, atzealdeko paisaia gisa egiten du.

Askok Euskal Herriko artista surrealista handienetakotzat hartu dutenak 24 urterekin utzi zuen Donostia,eta Villabonako (Gipuzkoa) Etxe-Ondo baserrira aldatu zen. Handik aurrera, etxe hura inguratzen zuen ingurune berdea haren obraren paisaia nagusi bihurtu zen. Landare-erreinuak pixkanaka-pixkana dena hartuko du beregan: hezur-haragizko figurak belarrez, lastoz, hostoz eta makilez estaliko dira, paisaian erabat klamuflatu arte.

Naturak, baina, ez du haren pinturaren agertokia soilik osatzen; herri-kulturari lotutako erritu eta sinboloak besarkatzen dituen lekua ere bada, esanahi eta misterioz betetako esparrua. Horren erakusgarri dira metak, bere obran behin eta berriz agertzen diren kultuzko objektu bilakatzen diren monumentuak.

Ameztoiren hamarkada emankorrenak 1970ekoak eta 1980koak izan ziren. Urte horietan bere estiloa garatuz joan zen, iruditegi guztiz pertsonal eta askea osatu arte. 1990eko udaberrian, Donostiako Loiola auzoko Arteleku sorkuntza-zentroan, bakarkako erakusketa handia aurkeztu zuen: Karne y Klorofila. Vicente Ameztoy. Bilduma/Recopilación (1976-1990). Bertan, aurreko bi hamarkadetan margotutako lanak bildu zituen. Ez zen atzera begirako erakusketa bat izan, baizik eta ordura arteko bere ibilbide artistikoaren bilduma eta aurkezpena.

Erakusketa hartan aurkeztutako 50 obrek eta haien inguruan sortutako testu eta hausnarketa kritikoek Ameztoiren lanaren ardatz nagusiak sintetizatzen dituzte. Horregatik, Karne y Klorofila haren ibilbideko mugarri gisa aurkezten zaigu gaur egun. Artistak berak hartu zuen erakusketaren komisariotza-lana eta berak aukeratu zituen erakutsiko ziren lanak eta haiek aurkezteko modua. Erakusketa, beraz, bere obraren inguruko irakurketa bat ere bazen.

Obra horiek aztertuz gero, Ameztoiren alderdi ameslariena antzeman daiteke: beste mundu batzuk posible zirelako uste sendoa zuen artistaren aurrean gaude. Haren pinturaren ezaugarririk berezienetako bat gizakiaren eta naturaren arteko mugak lausotzeko gaitasuna da. Haragia, klorofila eta arroka etengabe nahasten dira haren obran; gorputza metamorfosi baten bidez landare edo harri bihurtzen da, eta gizakiaren eta paisaiaren arteko bereizketa desagertu egiten da.

Ameztoi herri-iruditeria erlijiosoaren tradizioaren oinordeko ere bada, baina beste modu batera berrinterpretatzen du. Hori bereziki nabarmena da margotzen dituen erretratu eta autorretratuetan, non sakratuak, profanoak eta paganoak motibo berean egiten duten bat. Bere figurak hibridoak dira, identitate bakar eta egonkor bati ihes egiten diotenak: gizakiaren eta landarearen arteko mugak ez ezik, identitate sexualarenak ere lausotzen dituzten pertsonaiak sortzen dituelako.

Ameztoik, beraz, ez dio soilik itsasoari bizkarra ematen, beste muga batzuei ere egiten die uko: gizakiaren eta naturaren artekoari, haragiaren eta landarearen artekoari, errealaren eta irrealaren artekoari. Horixe da, hain zuzen ere, bere iruditegiaren indar handienetako bat: mundu bat proposatzea, non metamorfosia ez den salbuespena, baizik eta gauzen berezko egoera.


ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Du 14 Février 2026
Au 31 Décembre 2026

portrait-intime

Portrait intime

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Du 05 Juin 2025
Au 26 Décembre 2026

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 12 Juin 2026
Au 01 Novembre 2026

bixente-ameztoi-paradisua-pintatzen

Bixente Ameztoi paradisua pintatzen

Joseba Zulaika [ARGIA.eus]
| 30 Octobre 2026

Remelluri upategiko kapera pintatzeari ekin zion Bixente Ameztoik 1993an. Frank Gehry bere Bilboko museo erraldoirako lanean hasia zen. Bastidako (Araba) santutegi ezkutua zen Bixenteren kapera.

denbora-desegiteko-konjurua

Denbora desegiteko konjurua

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 28 Octobre 2026

Finissage | Artista: Amaia Urra. | Non: Atoi gunean, Bilbon. | Noiz arte: abenduaren 12ra arte.

ez-ulertzearen-zoriontasuna

Ez ulertzearen zoriontasuna

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 28 Octobre 2026

Aurrekoan Kyotoko Jidai Matsuri desfilea ikusteko aukera izan nuen. 2.000 lagun inguruk hartzen dute parte, jantzi historikoak soinean, mila urte atzera egiten duten adibideekin. Aho zabalik begiratzen genien mendebaldar guztiok kimonoei, armadurei, shozokuei, hantenei eta Interneten bilatu behar izan ditudan bestelako jantzi askori.

xabier-morras-margoz-emandako-lekukotasuna

Xabier Morras, margoz emandako lekukotasuna

Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]
| 24 Octobre 2026

Artista nafarraren atzera begirako erakusketa ireki dute Donostiako Kutxa Kubo aretoan. Morrasek 60 urtean egindako lana jaso dute, eta, margolanak ez ezik, lan prozesuetako material ugari ere bildu dute. Jesus Mari Lazkano izan da komisarioa.

harri-erre-malpais

Harri erre, 'malpaís'

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 21 Octobre 2026

Malpaís | Artista: Borja Gomez. | Non: Naratan, Bilbon. | Noiz arte: Azaroaren 7ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoa-zabaldu-dute

Bilboko Arte Ederren Museoa zabaldu dute

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 21 Octobre 2026

Berritutako museoei buruzko artikulu sorta bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoari tokatuko zaio gaur txanda. Komunikabideek behin eta berriz errepikatu duten moduan, urriaren 5ean zabaldu zen Bilboko museo berritua.

zer-memoria-dosi-behar-du-fikzioak

Zer memoria dosi behar du fikzioak?

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 18 Octobre 2026

Iruñeko Topaketen gerizpean, Leire Lakuntza, Ainhoa Apeztegia eta Nagore Txibite artisten obrak hizketan eta galdezka jarri dituzte Ziudadelako Arma aretoan. Udalaren Arte Garaikideko Bildumako lanen hautaketa batekin ere osatu dute erakusketa.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).