artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gasezko harietatik egindako artea

Sahatsa Jauregik lau artelan sortu ditu 'Flux Cored' erakusketa osatzeko. Material sendoak nahiz ahulak erabili ditu artistak bere eskultura "performatiboetan". Irailaren 3ra bitarte egongo da zabalik Artium museoan

gasezko-harietatik-egindako-artea
Sahatsa Jauregiren Flux Cored erakusketan @RAUL BOGAJO / FOKU

Iraia Vieira Gil [BERRIA.eus]
| 7 Avril 2023

Esaldi bakar batean laburbildu du Sahatsa Jauregik Gasteizko Aurtium museoarentzat espresuki sortu duen erakusketa: "Zeozer egituratua da nire eskultura; oso gogorra den zerbaitek oso ahula eta delikatua den beste zerbait jaso dezake". Izan ere, ezaugarri horiek biltzen dituzten materialak eskulturara "itzultzea" izan da artistaren helburuetako bat, eta hala egin du Flux Cored erakusketa osatzen duten artelanetan. Berarentzat estimulagarriak izan diren momentuak irudikatzen dituzte guztiek, eta irailaren 3ra bitarte izango dira ikusgai museoko areto txiki batean.

Testuinguruak bilduma batetik abiatuta programaren barnean hartu ditu Artiumek Jauregiren obrak, museoak duela gutxi eskuratu eta bere funtsetara bildu dituen lanak ezagutaraztea baitu horrek helburu. "Erosi zidaten pieza bat nola babestu eta testuinguruan nola jarri izan zen erakusketaren abiapuntua", azaldu du artistak. Lehen pieza hori, ordea, kanpo uztea erabaki zuten Jauregik beste artelan batzuk aurkeztu zituenean. "Egon behar zuten piezek osatzen dute erakusketa".

Aurten sortutako lanak dira lautik hiru; bestea, Gurpil zulatua: burua, duela urte batzuk sortu zuen. Halere, erakusketaren norabidearekin bat egiten duela uste du. Lau artelanek, hain zuzen, antzeko ezaugarriak dituzte; erabili dituen materialak eta horiek lantzeko prozesua dira agerikoenak. "Metala lantzeko, soldadura mota berezi bat erabili nuen; gasa gordetzen duen hari metaliko bat ipinita funtzionatzen duen soldagailu batekin egin nituen guztiak". Aitortu du soldadura mota hori askotan erabiltzen dela berez.

Milimetro bat baino gutxiagoko diametro batean gasa sartzea "metaforikoa" iruditu zitzaion, baina are gehiago harritu zuten haria deskribatzeko topatu zituen definizioak. "Nukleo urgarriko haria da, gasezko bihotza duena". Edota: "Bi elementu urgarrik bat egiten dutenean, oxidoa babesteko atmosfera sortzen dute". Haren ustez, adiera horiek bere eskultura ere definitzen zuten.

Gorputza da Jauregiren eskulturetan nabaria diren beste elementuetako bat. "Gorputzarekin harreman estua izan dut prozesu guztian, baina neure buruari galdetu nahi izan nion: 'Zein gorputz da zuk erabiltzen duzun hori?'". Berehala aurkitu zuen erantzuna; askotariko teknologiez osatuta dauden gorputzak gustatzen zaizkio. "Nire lanek zerikusia dute gorputz prostetiko, estrogeniko eta testosteronikoekin".

Lagunarteko sorkuntza

Eskultura laua izeneko mugimenduarekin identifika daitezke Jauregiren lanak. Clara Lopez Menendez komisario eta artistak, hain zuzen, Jauregiren obraren inguruan hausnartu eta, horretan oinarrituta, hainbat definizio garatu ditu. Lehena: "Eskultura laua edozein gizakiren bulkada sortzaile, konbinatorio, ludiko eta estetikotik sortzen dena da; batzuetan, ezta hori ere".

Pertsonen mugimenduarekin jolastu du, kasu honetan, Jauregik bere artelanak egiteko. "Egiten dudan eskultura oso performatiboa eta koreografikoa da". Lanetako bi, Izarrak eta Jone, Leire, Hodei, Nora eta Ni, lagunak arte estudiora gonbidatu eta gero gorpuztu zituen. Koreografia batzuk interpretatzeko eskatu zien orduan artistak, bai eta mugimendu batzuk egiteko ere, eta horrek inspiratu egin zuen.

Izarrak-en kasuan, esaterako, argi zuen lana osatzen duten tangei izar itxura eman nahi ziela, baina euste puntuak falta zitzaizkion. "Sei beso behar nituen izarren punta bakoitzeko, eta nire lagun bakoitzaren bi besoak erabili nituen azkenean". Eskultura ez da errealitatean gertatu zenaren irudikapen fidela, baina bada Jauregik jaso zituen estimuluen errepresentazio bat. Hala, izarraren puntak eusten dituzten eskuek dagozkien azazkalen formak dituzte atzamar puntetan.

Beso hirukote bakoitzeko bi tanga erabili zituen, bata zutik eta bestea alderantziz jarrita. Tanga guztiak desberdinak dira, eta batzuek koloretako borlak dituzte apaingarri moduan. "Horrelako zerbait egin nahi nuela banekien, baina ez nola". Azkenean, osaturik geratu da eskultura eta azpiko arropetako batean devil —ingelesez, deabru— hitza ere irakur daiteke.

flux-cored

Flux Cored

Sahatsa Jauregi

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 31 Mars 2023
Au 03 Septembre 2023


hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Musée des Beaux-Arts de Bilbo (Bilbo, Bizkaia)

Du 11 Février 2026
Au 31 Mai 2026

lizarrara-bidaia

Lizarrara Bidaia

Pedro Salaberri

Gustavo de Maeztu (Lizarra, Nafarroa)

Du 10 Mars 2026
Au 07 Juin 2026

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 22 Mai 2026

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 22 Mai 2026

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 21 Mai 2026

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 20 Mai 2026

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 19 Mai 2026

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 18 Mai 2026

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 15 Mai 2026

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).