artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gasezko harietatik egindako artea

Sahatsa Jauregik lau artelan sortu ditu 'Flux Cored' erakusketa osatzeko. Material sendoak nahiz ahulak erabili ditu artistak bere eskultura "performatiboetan". Irailaren 3ra bitarte egongo da zabalik Artium museoan

gasezko-harietatik-egindako-artea
Sahatsa Jauregiren Flux Cored erakusketan @RAUL BOGAJO / FOKU

Iraia Vieira Gil [BERRIA.eus]
| 7 Avril 2023

Esaldi bakar batean laburbildu du Sahatsa Jauregik Gasteizko Aurtium museoarentzat espresuki sortu duen erakusketa: "Zeozer egituratua da nire eskultura; oso gogorra den zerbaitek oso ahula eta delikatua den beste zerbait jaso dezake". Izan ere, ezaugarri horiek biltzen dituzten materialak eskulturara "itzultzea" izan da artistaren helburuetako bat, eta hala egin du Flux Cored erakusketa osatzen duten artelanetan. Berarentzat estimulagarriak izan diren momentuak irudikatzen dituzte guztiek, eta irailaren 3ra bitarte izango dira ikusgai museoko areto txiki batean.

Testuinguruak bilduma batetik abiatuta programaren barnean hartu ditu Artiumek Jauregiren obrak, museoak duela gutxi eskuratu eta bere funtsetara bildu dituen lanak ezagutaraztea baitu horrek helburu. "Erosi zidaten pieza bat nola babestu eta testuinguruan nola jarri izan zen erakusketaren abiapuntua", azaldu du artistak. Lehen pieza hori, ordea, kanpo uztea erabaki zuten Jauregik beste artelan batzuk aurkeztu zituenean. "Egon behar zuten piezek osatzen dute erakusketa".

Aurten sortutako lanak dira lautik hiru; bestea, Gurpil zulatua: burua, duela urte batzuk sortu zuen. Halere, erakusketaren norabidearekin bat egiten duela uste du. Lau artelanek, hain zuzen, antzeko ezaugarriak dituzte; erabili dituen materialak eta horiek lantzeko prozesua dira agerikoenak. "Metala lantzeko, soldadura mota berezi bat erabili nuen; gasa gordetzen duen hari metaliko bat ipinita funtzionatzen duen soldagailu batekin egin nituen guztiak". Aitortu du soldadura mota hori askotan erabiltzen dela berez.

Milimetro bat baino gutxiagoko diametro batean gasa sartzea "metaforikoa" iruditu zitzaion, baina are gehiago harritu zuten haria deskribatzeko topatu zituen definizioak. "Nukleo urgarriko haria da, gasezko bihotza duena". Edota: "Bi elementu urgarrik bat egiten dutenean, oxidoa babesteko atmosfera sortzen dute". Haren ustez, adiera horiek bere eskultura ere definitzen zuten.

Gorputza da Jauregiren eskulturetan nabaria diren beste elementuetako bat. "Gorputzarekin harreman estua izan dut prozesu guztian, baina neure buruari galdetu nahi izan nion: 'Zein gorputz da zuk erabiltzen duzun hori?'". Berehala aurkitu zuen erantzuna; askotariko teknologiez osatuta dauden gorputzak gustatzen zaizkio. "Nire lanek zerikusia dute gorputz prostetiko, estrogeniko eta testosteronikoekin".

Lagunarteko sorkuntza

Eskultura laua izeneko mugimenduarekin identifika daitezke Jauregiren lanak. Clara Lopez Menendez komisario eta artistak, hain zuzen, Jauregiren obraren inguruan hausnartu eta, horretan oinarrituta, hainbat definizio garatu ditu. Lehena: "Eskultura laua edozein gizakiren bulkada sortzaile, konbinatorio, ludiko eta estetikotik sortzen dena da; batzuetan, ezta hori ere".

Pertsonen mugimenduarekin jolastu du, kasu honetan, Jauregik bere artelanak egiteko. "Egiten dudan eskultura oso performatiboa eta koreografikoa da". Lanetako bi, Izarrak eta Jone, Leire, Hodei, Nora eta Ni, lagunak arte estudiora gonbidatu eta gero gorpuztu zituen. Koreografia batzuk interpretatzeko eskatu zien orduan artistak, bai eta mugimendu batzuk egiteko ere, eta horrek inspiratu egin zuen.

Izarrak-en kasuan, esaterako, argi zuen lana osatzen duten tangei izar itxura eman nahi ziela, baina euste puntuak falta zitzaizkion. "Sei beso behar nituen izarren punta bakoitzeko, eta nire lagun bakoitzaren bi besoak erabili nituen azkenean". Eskultura ez da errealitatean gertatu zenaren irudikapen fidela, baina bada Jauregik jaso zituen estimuluen errepresentazio bat. Hala, izarraren puntak eusten dituzten eskuek dagozkien azazkalen formak dituzte atzamar puntetan.

Beso hirukote bakoitzeko bi tanga erabili zituen, bata zutik eta bestea alderantziz jarrita. Tanga guztiak desberdinak dira, eta batzuek koloretako borlak dituzte apaingarri moduan. "Horrelako zerbait egin nahi nuela banekien, baina ez nola". Azkenean, osaturik geratu da eskultura eta azpiko arropetako batean devil —ingelesez, deabru— hitza ere irakur daiteke.

flux-cored

Flux Cored

Sahatsa Jauregi

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 31 Mars 2023
Au 03 Septembre 2023


forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

Du 09 Juillet 2026
Au 03 Octobre 2026

ura-besterik-ez

Ura besterik ez

Roberto Chartam

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 26 Juin 2026
Au 13 Septembre 2026

espazioaren-hustura

Espazioaren Hustura

Jorge Oteiza

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

Du 07 Mai 2026
Au 30 Aout 2026

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 Juillet 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 Juillet 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 Juillet 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 Juillet 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 27 Juin 2026

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 Juin 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).