artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Paisaia politikoak

'Adiskideen lurraldea' | Artista: Carolina Caycedo. | Non: Artium museoan, Gasteizen. | Noiz arte: 2024ko apirilaren 7ra arte.

paisaia-politikoak
Carolina Caycedo artista, bere artelanetako baten aurrean. Arg/ ENDIKA PORTILLO - FOKU

16 Novembre 2023 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Irudien inguruko irakurketa politikoari lotutako hausnarketak beharrezkoak sumatu izan ditut aspalditik. Hala, azken hilabetean ikusle pasibo gisa jasotzen ari garen gertakizun bortitz eta gupidagabeen harira, irudien edo begiradaren dekolonizazioaren lanketa eta heziketa bideratzen dituzten hausnarketa artistikoek mesede handia egin dezaketela ondorioztatzen dut. Bizi garen espazioan bizi garelarik, erosoagoa izan ohi da gure pribilegioak ez aitortzea horiek aitortzea baino, edota horien jatorriaren inguruko hausnarketa sakon bat bideratzea baino. Bada, horregatik deritzot sasi-neutraltasun horren gainazalean geratu beharrean, adierazpen artistikoen barrenak arakatzen ditugun heinean, beti eskainiko dizkigutela politikotasunari lotutako aztarnak, hausnarketak...

Halaber, badira arakatze sakonik eskatzen ez digutenak, helburua, esplizituki, kritika politiko bat sortzea baita. Hain zuzen, hor kokatzen gaitu Carolina Caycedo artista kolonbiarrak Gasteizko Artium museoan ehundu duen erakusketarekin.

Adiskideen lurraldea da mostraren izena. Bertan, energia-azpiegiturak eraikitzearen aurka dauden gizarte mugimenduei, haien ondorioz bizilekua edota bizimodua galdu dutenei, eta erakunde komunitarioei zuzendutako ikerketa bisualak aurkezten ditu Caycedok. Hala, artistak agerian uzten digu ekonomia kapitalistak eta haren erreminta diren gobernuak direla lurren ustiapenen ondorioen eragile nagusiak.

Erakusketa espazioan sartzen garen momentuan, askotariko euskarriz konposatutako ikusizko diskurtso batek hartuko gaitu: tamaina monumentaleko pinturak, ehungintza, aldarrikapenez ehundutako haima...

Lehenengo espazioak prozesu horretaz ohartarazten gaitu nolabait. Izan ere, lehen begi kolpean, kolorez, plastikotasunez eta erritmo biziz osatutako espazioa aurkezten zaigu. Hain zuzen, hori adierazten digu Ingurumen borrokaren nire emakume leinua izeneko pankartak, zeinetan 150 emakumeren erretratuak aurkezten zaizkigun. Bada, hortik abiaturik, hurrengo piezen kutsu aktibistaz ohartuko gara.

Hala, espazioaren erdialdean dagoen haimara gerturatzen garenean, haren mezuek hartzen gaituzte: Aterpetu, babestu zugan, aska zaitez, Kanpaiak eta zutoihala herriarenak dira... Bertan sartu eta kuxinetan esertzen garenean, biltzen gaituen ehunezko arkitektura horren babesa sentitu dezakegu, erakusketa espaziotik isolatzen gaituen babesa, hain zuzen. Orduan, barnean kokatuta dagoen pantailako performanceak arreta piztu, eta goxotasun hori bigarren plano batean uztera behartzen gaitu.

Caycedok garatu duen ekintzak Atarraya du izena. Kolonbiako Quimbo proiektu hidroelektrikoaren eraikuntzak inguruko biztanleengan eta naturan irekitako orbainak uzten ditu agerian. Hitzen bitartez, Caycedoren gorputzak bera izateari uzten dio, eta, orduan, inguru horrekin harreman zuzena duten nekazari, arrantzale, animalia, herri edota ibaietan eraldatzen da. Bizia ematen die guztiei, beren istorioak kolektibizatuz, eta erreferentzien bitartez biltzen gaituen haima horren barrenera ekartzen ditu artistak.

Alabaina, erreferentziazio hori ez da artistaren gorputzera mugatzen, inguruan dituenekin loturak bideratzen baititu, eta, horrela, bere lana kolektibizatzen du. Autore bakarreko obra izan beharrean, hainbat eta hainbat subjektu politikok bideratu nahi duten hausnarketaren emaitza artistikoak sortzen ditu, alegia.

Gero, erakusketaren bigarren espazio handian, performancearen bitartez irudikatu izan ditugun espazio eta kontakizunei irudi errealak jartzen dizkie artistak, Adiskideen Lurraldea izeneko instalazioaren bidez. Nork ustiatzen du zer? Zeintzuk dira etekina ateratzen dutenak? Nori egiten dio mesede? Nola eragiten diete ustiapen basatiek lurrei, ibaiei, landareei, langileei...?

Caycedok bidali dizkigun aztarnak barrenean ditugula, hurrengo piezak aztertzeko orduan ildo berberak zipriztintzen dituela sumatuko dugu. Zipriztintze horretan pausoak markatzen dira, perspektiba osatu bat bereganatu dezagun.

Erakusketaren gela bakartu batean, begietatik sartu eta beste nonbaitera eramaten gaituen ikus-entzunezko bat dugu, Pagamento izenekoa. Ezpainak urrez markatzen dituzten hatzen sekuentzia erakusten du hasieran proiektoreak. Erritual bat da, zeinaren bitartez lurrari eskertzen zaion hari kendu dioguna. Konposizio bisuala teorikoa bezain bikaina da, modu askotan pieza artistikoaren eta estetika aktibisten sinbiosia gauzatzen baitu artistak.

Gizartearen erroetan aspalditik egon den eskertze horren desagertzeaz konturatu naiz, eta hori da, beste gauza askoren artean, artistak agertu nahi izan diguna. Izan ere, ekonomia kapitalistak eta hark bideratutako etengabeko ustiapenek inguruan eragina dute. Bada, paisaia idiliko ororen atzean dagoena deserosoa izan daiteke; paisaiek bizitza dute, eta haien desagerpenaren arrazoiak politikoak dira. Hausnarketa kritikoak bideratzen dituzten artisten lanak bezain politikoak.


jai-egun

Jai egun

Marta Zelaia

La Taller (Bilbo, Bizkaia)

Du 25 Mai 2024
Au 19 Juillet 2024

n-z-tik-rantz

-n, -z, -tik, -rantz

Jose Angel Lasa

Cloître franciscain (Bermeo, Bizkaia)

Du 11 Mai 2024
Au 31 Octobre 2024

artxiboa

Artxiboa

Nestor Basterretxea

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 10 Mai 2024
Au 22 Septembre 2024

edonor-denok-inor-ez

edonor denok inor ez

Processus d'institutionnalisation de l'enseignement artistique au Pays Basque, 1978-1991

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 02 Février 2024
Au 01 Septembre 2024

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 Juil. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 Juillet 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 Juillet 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 Juil. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 Juil. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 Juillet 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).