artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Erik Boulatov errusiar margolari abangoardista hil egin da.

Sots Arteko figura nagusia, Parisen hil da, bizi zen tokian, azaroaren 9an, 92 urterekin.

erik-boulatov-errusiar-margolari-abangoardista-hil-egin-da
Erik Bulatov, 2016. © Евгения Давыдова

Quentin Humbloten artikulutik itzulia [JdA]
| 17 Novembre 2025

Moskuko kontzeptualismoaren eta Sots Artearen azken ordezkari handienetako bat zen (Pop Art estatubatuarraren baliokidea Sobietar Batasunean). Erik Boulatov artista errusiarra 2025eko azaroaren 9an hil zen, 92 urte zituela, Parisen. Cyrilikoz idatzitako esaldiak eta hiri zein landa paisaiak uztartzen zituzten bere lanengatik zen ezaguna, eta horrela lagundu zuen Errusiako arte garaikidearen berrikuntzan.

1933ko irailaren 5ean jaio zen Sverdlovsk-en (gaur egungo Jekaterinburg) Ural mendietan, eta haurtzaroan Moskuraino joan zen Alderdi Komunistako karguduna zen bere aita jarraitzeko. 1947 eta 1952 artean margolaritza, eskultura eta arkitekturako eskola batean ikasi zuen, eta 1958ra arte prestakuntza Súrikov Arte Ederren Institutuan jarraitu zuen.

1953an Staline hil ondoren ere erregimenak ezarritako estilo ofiziala zen Errealismo Sozialistarekin ez zuen sekula erosotasunik sentitu, eta umeentzako liburuen ilustratzaile bihurtu zen, bere lagun artista Oleg Vassilievekin batera. Harekin hiru hamarkadaz baino gehiagoz kolaboratu zuen eta hainbat sari irabazi zituzten.

Sobietar Batasuna apurka irekitzen hasi zenean, Pop Arta ezagutu zuen, jaialdi batean. 1960ko hamarkadan, bere lagunekin batera —tartean Oleg Vassiliev, baina baita Ilya Kabakov, Vladimir Yankilevsky eta Viktor Pivovarov — Boulevard Sretenski izeneko taldea sortu zuen, euren bilera-kalea izen berekoa. Talde horren lan-lerroak eten egiten zuen errealismo sozialistarekin eta XX. mendearen hasierako errusiar abangoardetara hurbiltzen zen. Horrela bihurtu zen Boulatov Moskuko kontzeptualismoaren figura nagusietako bat, bere talde lagunen antzera.

1985ean, ordurarte Sobietar Batasunean ia ezezaguna eta Europan guztiz baztertua zelarik, anonimotasunetik atera zen, Mikhail Gorbatxoven Perestroika hasi zenean. 1988ko Veneziako Biurtekorako Sobietar ordezkaritzaren parte izan zen, eta aukera baliatu zuen lehenik New Yorkera eta gero Parisa emigratzeko; azken hiri horretan finkatu zen 1991 eta 1992 artean, nahiz eta Errusiara joaten jarraitu zuen bere erakusketengatik.

1960ko hamarkadan Errusian asko erakutsi bazuen ere, batez ere kafetegietan izan ziren bere lanak ikusgai. 1988tik aurrera, erakusketak eta atzerabegirakoak bata bestearen atzetik etorri ziren: lehenengoa Zurich-eko Kunsthalle-n izan zen, eta ia berehala beste bat Pariseko Georges Pompidou Zentroan urte berean. 2006an Errusian egin zen bere lehen atzerabegirako handia, Tretiakov Estatuko Galerian, Moskun. 2013an, hiriburu berean, bere taldearekin batera aurkeztu zuten erakusketa Arte Garaikidearen Museoan, Roman Abramovitxen museo pribatuan, eta 2014an berriro ere Moskuko "Manège" Erakusketa Zentroan. Bere azken erakusketa handienetako bat 2023koa izan zen, Nijni Novgorodeko Arte Museoan, 90. urtebetetzea ospatzeko.

Errusiako erregimena etengabe kritikatu zuen, eta bere margolanetan iseka egin zion, estatuaren lelo ofizialak berreskuratuz, adibidez "Gora PCUS" (2003-2005) lanean, 2016an Semerinikhine bildumagile bikoteak Pompidou zentroari legatu ziona.

2008an Errusiako Arte Ederren Akademiako kide izendatu zuten, eta 2015ean Arteen eta Letren Zaldun izendatu zuten Parisen. Gaur egun, bere lanak mundu osoko bildumetan daude ikusgai: Errusian —Tretiakov Estatuko Museoan eta San Petersburgoko Hermitage Museoan—, baita Europan eta Estatu Batuetan ere, esate baterako New Yorkeko Guggenheim Museoan, Koloniako Ludwig Museoan eta Basileako Kunstmuseum-ean.

galerie d'images

erik-boulatov-mozart-1991-erik-boulatov

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 Septembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 Septembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).