artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Erik Boulatov errusiar margolari abangoardista hil egin da.

Sots Arteko figura nagusia, Parisen hil da, bizi zen tokian, azaroaren 9an, 92 urterekin.

erik-boulatov-errusiar-margolari-abangoardista-hil-egin-da
Erik Bulatov, 2016. © Евгения Давыдова

2025eko Azaroaren 17a | Quentin Humbloten artikulutik itzulia [JdA]

Moskuko kontzeptualismoaren eta Sots Artearen azken ordezkari handienetako bat zen (Pop Art estatubatuarraren baliokidea Sobietar Batasunean). Erik Boulatov artista errusiarra 2025eko azaroaren 9an hil zen, 92 urte zituela, Parisen. Cyrilikoz idatzitako esaldiak eta hiri zein landa paisaiak uztartzen zituzten bere lanengatik zen ezaguna, eta horrela lagundu zuen Errusiako arte garaikidearen berrikuntzan.

1933ko irailaren 5ean jaio zen Sverdlovsk-en (gaur egungo Jekaterinburg) Ural mendietan, eta haurtzaroan Moskuraino joan zen Alderdi Komunistako karguduna zen bere aita jarraitzeko. 1947 eta 1952 artean margolaritza, eskultura eta arkitekturako eskola batean ikasi zuen, eta 1958ra arte prestakuntza Súrikov Arte Ederren Institutuan jarraitu zuen.

1953an Staline hil ondoren ere erregimenak ezarritako estilo ofiziala zen Errealismo Sozialistarekin ez zuen sekula erosotasunik sentitu, eta umeentzako liburuen ilustratzaile bihurtu zen, bere lagun artista Oleg Vassilievekin batera. Harekin hiru hamarkadaz baino gehiagoz kolaboratu zuen eta hainbat sari irabazi zituzten.

Sobietar Batasuna apurka irekitzen hasi zenean, Pop Arta ezagutu zuen, jaialdi batean. 1960ko hamarkadan, bere lagunekin batera —tartean Oleg Vassiliev, baina baita Ilya Kabakov, Vladimir Yankilevsky eta Viktor Pivovarov — Boulevard Sretenski izeneko taldea sortu zuen, euren bilera-kalea izen berekoa. Talde horren lan-lerroak eten egiten zuen errealismo sozialistarekin eta XX. mendearen hasierako errusiar abangoardetara hurbiltzen zen. Horrela bihurtu zen Boulatov Moskuko kontzeptualismoaren figura nagusietako bat, bere talde lagunen antzera.

1985ean, ordurarte Sobietar Batasunean ia ezezaguna eta Europan guztiz baztertua zelarik, anonimotasunetik atera zen, Mikhail Gorbatxoven Perestroika hasi zenean. 1988ko Veneziako Biurtekorako Sobietar ordezkaritzaren parte izan zen, eta aukera baliatu zuen lehenik New Yorkera eta gero Parisa emigratzeko; azken hiri horretan finkatu zen 1991 eta 1992 artean, nahiz eta Errusiara joaten jarraitu zuen bere erakusketengatik.

1960ko hamarkadan Errusian asko erakutsi bazuen ere, batez ere kafetegietan izan ziren bere lanak ikusgai. 1988tik aurrera, erakusketak eta atzerabegirakoak bata bestearen atzetik etorri ziren: lehenengoa Zurich-eko Kunsthalle-n izan zen, eta ia berehala beste bat Pariseko Georges Pompidou Zentroan urte berean. 2006an Errusian egin zen bere lehen atzerabegirako handia, Tretiakov Estatuko Galerian, Moskun. 2013an, hiriburu berean, bere taldearekin batera aurkeztu zuten erakusketa Arte Garaikidearen Museoan, Roman Abramovitxen museo pribatuan, eta 2014an berriro ere Moskuko "Manège" Erakusketa Zentroan. Bere azken erakusketa handienetako bat 2023koa izan zen, Nijni Novgorodeko Arte Museoan, 90. urtebetetzea ospatzeko.

Errusiako erregimena etengabe kritikatu zuen, eta bere margolanetan iseka egin zion, estatuaren lelo ofizialak berreskuratuz, adibidez "Gora PCUS" (2003-2005) lanean, 2016an Semerinikhine bildumagile bikoteak Pompidou zentroari legatu ziona.

2008an Errusiako Arte Ederren Akademiako kide izendatu zuten, eta 2015ean Arteen eta Letren Zaldun izendatu zuten Parisen. Gaur egun, bere lanak mundu osoko bildumetan daude ikusgai: Errusian —Tretiakov Estatuko Museoan eta San Petersburgoko Hermitage Museoan—, baita Europan eta Estatu Batuetan ere, esate baterako New Yorkeko Guggenheim Museoan, Koloniako Ludwig Museoan eta Basileako Kunstmuseum-ean.

irudi galeria

erik-boulatov-mozart-1991-erik-boulatov

bogolanfiniaren-herentzia

Bogolanfiniaren herentzia.

Maliko emakumeen ondarea

Kondestable jauregia (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Azaroaren 05etik
2026ko Urtarrilaren 11era

birtopaketa

Birtopaketa

Jon Benet - Jonbismo

CBA IrekiArt aretoa (Irun, Gipuzkoa)

2025eko Irailaren 11etik
2026ko Urtarrilaren 03ra

ukitu

Ukitu

Maider López

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2025eko Urriaren 24tik
2026ko Otsailaren 07ra

tinduen-zirriborroen-kontserbazio-delikatua

Tinduen zirriborroen kontserbazio delikatua

Abe. 12 | Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]

Marrazki bilduma handia du Baionako Bonnat Helleu museoak. Tindu lanak egiteko zirriborroak dira gehien-gehienak, eta, erakusleihoetan izateko, zaharberritu behar izaten dituzte. "Xinaurri lana" dela kontatu du Cecile Bignon kontserbatzaileak.

materialtasunaren-ondarea

Materialtasunaren ondarea

Abe. 11 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Argizari galdua | Artistak: Askoren artean. | Non: Iruñeko Ziudadelako Labean. | Noiz arte: urtarrilaren 25era arte.

frank-gehry-bilboko-guggenheim-museoaren-arkitektoa-hil-da

Frank Gehry Bilboko Guggenheim Museoaren arkitektoa hil da.

| 2025eko Abenduaren 10a

Arkitektoa abenduaren 5ean, Santa Monican (Kalifornian) 96 urte zituela zendu da. Beren garaia hainbeste aztarna utziz eta hirigintza-paisaian hain nabarmen eragin duten arkitekto gutxik lortu dute Frank Gehryk lortutakoa.

art-beyond-fire

Art Beyond Fire

Abe. 10 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Arteari eta arriskuari buruzko topaketak antolatu zituen aurreko azaroaren 27an Moving Artists delako GGKE garapenerako gobernuz kanpoko erakundeak. Ixone Sadaba artistak eta Ignacio Rodriguez Tucho abokatuak sortutako erakundeak gatazkak dauden tokietan bizi diren artisten mugikortasuna du helburu. Era berean, gure inguruko artistek gatazkak dauden tokiak ezagutu ditzaten da beste helburuetako bat.

nafarroako-museoak-bere-erakusketa-iraunkor-osoa-berriz-ireki-du

Nafarroako Museoak bere erakusketa iraunkor osoa berriz ireki du

| 2025eko Abenduaren 9a

Irekiera energia-eraginkortasuneko lehen faseko obren amaierarekin etorri da. Estalkiaren isolamendua eta kanpoko arotzeria berritu dira, eta aretoak eguneratu eta garbitu. Bigarren fasea martxan da jada eta Museoak 2026rako aldi baterako erakusketa eta programazio zabala aurkeztu du.

degasek-eginiko-eta-orain-arte-ezagutu-gabeko-margolan-bat-autentifikatua-izan-da

Degasek eginiko eta orain arte ezagutu gabeko margolan bat autentifikatua izan da

Abe. 05 | JdAren artikulutik itzulia

Michel Schulman, XIX. eta XX. mendeetako margolanen adituak, Edgar Degas artistaren margolan berri bat autentifikatu duela jakinarazi du. Artistaren garai italiarrekoa litzateke, 1856 eta 1860 artekoa. Margolana, adituak sortutako Edgar Degasen katalogo arrrazoinatu digitalizatuan sartu da. Egiazko bertsioa bilduma partikular batean dago.

lehen-erdia

Lehen erdia

Abe. 04 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

MAIDER LOPEZ. UKITU | Non: Donostiako Tabakalera zentroan. | Noiz arte: 2026ko otsailaren 1era arte.

esanguratsu

Esanguratsu

Abe. 04 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Guggenheim museoan, Maria Helena Vieira da Silvaren margo eder baten aurrean nengoela, etorri zitzaidan galdera burura: zergatik ez du erakusketa honek berrireki Bilboko Arte Ederren Museoa, Georg Baselitzenak egin beharrean?

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.