artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Erik Boulatov errusiar margolari abangoardista hil egin da.

Sots Arteko figura nagusia, Parisen hil da, bizi zen tokian, azaroaren 9an, 92 urterekin.

erik-boulatov-errusiar-margolari-abangoardista-hil-egin-da
Erik Bulatov, 2016. © Евгения Давыдова

2025eko Azaroaren 17a | Quentin Humbloten artikulutik itzulia [JdA]

Moskuko kontzeptualismoaren eta Sots Artearen azken ordezkari handienetako bat zen (Pop Art estatubatuarraren baliokidea Sobietar Batasunean). Erik Boulatov artista errusiarra 2025eko azaroaren 9an hil zen, 92 urte zituela, Parisen. Cyrilikoz idatzitako esaldiak eta hiri zein landa paisaiak uztartzen zituzten bere lanengatik zen ezaguna, eta horrela lagundu zuen Errusiako arte garaikidearen berrikuntzan.

1933ko irailaren 5ean jaio zen Sverdlovsk-en (gaur egungo Jekaterinburg) Ural mendietan, eta haurtzaroan Moskuraino joan zen Alderdi Komunistako karguduna zen bere aita jarraitzeko. 1947 eta 1952 artean margolaritza, eskultura eta arkitekturako eskola batean ikasi zuen, eta 1958ra arte prestakuntza Súrikov Arte Ederren Institutuan jarraitu zuen.

1953an Staline hil ondoren ere erregimenak ezarritako estilo ofiziala zen Errealismo Sozialistarekin ez zuen sekula erosotasunik sentitu, eta umeentzako liburuen ilustratzaile bihurtu zen, bere lagun artista Oleg Vassilievekin batera. Harekin hiru hamarkadaz baino gehiagoz kolaboratu zuen eta hainbat sari irabazi zituzten.

Sobietar Batasuna apurka irekitzen hasi zenean, Pop Arta ezagutu zuen, jaialdi batean. 1960ko hamarkadan, bere lagunekin batera —tartean Oleg Vassiliev, baina baita Ilya Kabakov, Vladimir Yankilevsky eta Viktor Pivovarov — Boulevard Sretenski izeneko taldea sortu zuen, euren bilera-kalea izen berekoa. Talde horren lan-lerroak eten egiten zuen errealismo sozialistarekin eta XX. mendearen hasierako errusiar abangoardetara hurbiltzen zen. Horrela bihurtu zen Boulatov Moskuko kontzeptualismoaren figura nagusietako bat, bere talde lagunen antzera.

1985ean, ordurarte Sobietar Batasunean ia ezezaguna eta Europan guztiz baztertua zelarik, anonimotasunetik atera zen, Mikhail Gorbatxoven Perestroika hasi zenean. 1988ko Veneziako Biurtekorako Sobietar ordezkaritzaren parte izan zen, eta aukera baliatu zuen lehenik New Yorkera eta gero Parisa emigratzeko; azken hiri horretan finkatu zen 1991 eta 1992 artean, nahiz eta Errusiara joaten jarraitu zuen bere erakusketengatik.

1960ko hamarkadan Errusian asko erakutsi bazuen ere, batez ere kafetegietan izan ziren bere lanak ikusgai. 1988tik aurrera, erakusketak eta atzerabegirakoak bata bestearen atzetik etorri ziren: lehenengoa Zurich-eko Kunsthalle-n izan zen, eta ia berehala beste bat Pariseko Georges Pompidou Zentroan urte berean. 2006an Errusian egin zen bere lehen atzerabegirako handia, Tretiakov Estatuko Galerian, Moskun. 2013an, hiriburu berean, bere taldearekin batera aurkeztu zuten erakusketa Arte Garaikidearen Museoan, Roman Abramovitxen museo pribatuan, eta 2014an berriro ere Moskuko "Manège" Erakusketa Zentroan. Bere azken erakusketa handienetako bat 2023koa izan zen, Nijni Novgorodeko Arte Museoan, 90. urtebetetzea ospatzeko.

Errusiako erregimena etengabe kritikatu zuen, eta bere margolanetan iseka egin zion, estatuaren lelo ofizialak berreskuratuz, adibidez "Gora PCUS" (2003-2005) lanean, 2016an Semerinikhine bildumagile bikoteak Pompidou zentroari legatu ziona.

2008an Errusiako Arte Ederren Akademiako kide izendatu zuten, eta 2015ean Arteen eta Letren Zaldun izendatu zuten Parisen. Gaur egun, bere lanak mundu osoko bildumetan daude ikusgai: Errusian —Tretiakov Estatuko Museoan eta San Petersburgoko Hermitage Museoan—, baita Europan eta Estatu Batuetan ere, esate baterako New Yorkeko Guggenheim Museoan, Koloniako Ludwig Museoan eta Basileako Kunstmuseum-ean.

irudi galeria

erik-boulatov-mozart-1991-erik-boulatov

ekoiztu-2025-i

Ekoiztu 2025.I

Elvira Ongil Escribano, Ada Garrués Paularena eta Acid loverz rock

Uharte Zentroa (Uharte, Nafarroa)

2026ko Urtarrilaren 22tik
2026ko Martxoaren 27ra

barreiatutako-paisaiak

Barreiatutako paisaiak

Gerardo D'Abraira

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 10etik
2026ko Irailaren 06ra

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.