artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak eta EHU-k feminismoei eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio zentroei buruzko udako ikastaroa antolatu dute

Ikastaroan funtsezko gaiak jorratuko dira, hala nola emakume artisten artxiboen sorrera, kontserbazioa eta aktibazioa, edo ikuspegi feministatik egindako ikerketaren eta ezagutzaren ekoizpena

artium-museoak-eta-ehu-k-feminismoei-eta-praktika-artistiko-garaikideei-lotutako-artxibo-eta-dokumentazio-zentroei-buruzko-udako-ikastaroa-antolatu-dute

| 2026ko Ekainaren 8a

Artium Museoak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Udako Ikastaroen Fundazioak Genealogia feministak artxiboetan: ikerketa, memoria eta kanonaren berridazketa izeneko mintegia antolatu dute, feminismoari eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio-zentroei buruzko hausnarketa kritikoa eta topaketa profesionalerako gune bat proposatuz. Artium Museoak zuzendurik, arlo horretan modu independentean lan egiten duten profesionalek nahiz erakundeetan lan egiten dutenek parte hartuko dute ikastaroan: Zaragozako Unibertsitatean, CSICen, Eresbil-Musikaren Euskal Artxiboan, Salamancako Unibertsitatean, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, IPES Fundazioan edo Granadako Unibertsitatean. Ikastaroa ekainaren 25ean eta 26an izango da eta matrikula zabalik dago Udako Ikastaroen webgunean, gazteentzako prezio bereziekin.

Genealogia feministak artxiboetan: ikerketa, memoria eta kanonaren berridazketa ikastaroak feminismoari eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio-zentroen inguruan hausnarketa kritikoa eta topaketa profesionala egiteko gune bat eskaintzen du. Bi egunez, erreferentziazko espezialistek emandako hamar txostenetan eta talde-eztabaidako bi saiotan funtsezko gaiak jorratuko dira, hala nola emakume artisten artxiboak nola sortu, kontserbatu eta aktibatu; ikuspegi feministatik egindako ikerketa eta ezagutzaren ekoizpena; genero-joerak sistema algoritmikoetan eta adimen artifizialetan, edo metodologia feministak dokumentazio-politiketan nola sartu.

Mintegiaren helburu nagusia museoen, unibertsitateen eta dokumentazio-zentroen arteko elkarrizketa artikulatzea da, dokumentu-politikei eta ondareari aplikatutako metodologia feministei buruzko ikuspegi zabala eta diziplinartekoa ahalbidetuz. Programazioak erreferentziazko praktikak eta ereduak azpimarratzen ditu, artearen eta kultura garaikidearen esparruan artistek eta pentsalariek utzitako ondareak nola eraiki, zaindu eta zabaltzen diren zalantzan jartzen laguntzen dutenak.

Ikastaroa nahiz aurrez-aurre nahiz online egingo da, elkarren segidako bi egunetan, ekainaren 25ean eta 26an. Matrikula (gazteentzako tarifa murriztuarekin) EHUko Udako Ikastaroen webgunean egin daiteke, uik.eus helbidean.

PROGRAMA

Ekainaren 25ean

  • 09:30. Praktika artistiko feministen kartografiak: dokumentu-funtsetik ikerketa kritikora. Elena Roseras Carcedo, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoko, Artium Museoko Liburutegi, Artxibo eta Dokumentazio arduraduna
  • 10:30. Emakume musikagileak, isiltasun deserosoa. Pello Leiñena, Eresbilen zuzendaria
  • 12:00. Han zeuden: Ikusgarritasuna eta memoria Zaragozako Unibertsitateko 'Archivo y Mujer' mikrogunean. Zaragozako Unibertsitateko Ana Isabel Gascón Pascual, Artxiboaren zuzendaria, eta Fernando Garín Jansa, Artxiboko teknikaria
  • 13:00. Artxibo proiektua: euskal emakume artisten funts dokumentala. Txaro Arrazola-Oñate, Pintura Saileko irakasle agregatua. EHUko AEn Fakultatea.
  • 16:00. Erregistroz kanpo: emakume artisten argitalpen-esperimentuak Latinoamerikan, 1960 – 1990. Mela Dávila, ikertzaile, egile eta komisario independentea.
  • 17:00. Artxiboa, ahozko memoria eta transmisio afektiboa Gloria García Lorca eta Berta Cáccamorengan. Juan de Nieves, komisario independentea

Ekainaren 26an

  • 09:00. Jostorratza eta gamelua: emakumeak gizonen aginte profesionalaren aurrean. Ana María González Ramos, Gizarte Ikasketa Aurreratuen Institutuko (CSIC) zientzialari titularra.
  • 10:00. Nola aurkitu nauzu? Etengabeko isiltasunetik jeinuak bere burua suntsitzera: Erabat ez daudenak. Olatz Ovejero Alfonso, zinemagile eta ikertzailea. IPESeko komunikazio-arduraduna.
  • 11:30. Emakumea jakintzaren subjektu eta objektu gisa: paper bikoitza informazio-iturrietan. Ana María Muñoz Muñoz, Granadako Unibertsitateko Informazio eta Komunikazio Saileko katedraduna.
  • 12:30. Adimen artifizialari buruz ekofeminismotik hausnartzea: estraktibismoa eta desberdintasuna aro teknologikoan. Lucía Ortiz de Zárate Alcarazo, Filosofia Moraleko irakaslea – UAM.
  • 13:30. Alborapenak datuetan, alborapenak kanonean: adimen artifiziala, fitxategi digitalak eta sortzaileen ikusgarritasuna. Patricia Sánchez Holgado, Salamancako Unibertsitatea, Irakasle eta Ikertzaile taldea.
  • 14:30. Eztabaida, laburpena eta ikastaroaren amaiera.

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Azaroaren 01era

gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 25etik
2026ko Urriaren 26ra

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.