artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak eta EHU-k feminismoei eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio zentroei buruzko udako ikastaroa antolatu dute

Ikastaroan funtsezko gaiak jorratuko dira, hala nola emakume artisten artxiboen sorrera, kontserbazioa eta aktibazioa, edo ikuspegi feministatik egindako ikerketaren eta ezagutzaren ekoizpena

artium-museoak-eta-ehu-k-feminismoei-eta-praktika-artistiko-garaikideei-lotutako-artxibo-eta-dokumentazio-zentroei-buruzko-udako-ikastaroa-antolatu-dute

| 2026ko Ekainaren 8a

Artium Museoak eta Euskal Herriko Unibertsitateko Udako Ikastaroen Fundazioak Genealogia feministak artxiboetan: ikerketa, memoria eta kanonaren berridazketa izeneko mintegia antolatu dute, feminismoari eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio-zentroei buruzko hausnarketa kritikoa eta topaketa profesionalerako gune bat proposatuz. Artium Museoak zuzendurik, arlo horretan modu independentean lan egiten duten profesionalek nahiz erakundeetan lan egiten dutenek parte hartuko dute ikastaroan: Zaragozako Unibertsitatean, CSICen, Eresbil-Musikaren Euskal Artxiboan, Salamancako Unibertsitatean, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, IPES Fundazioan edo Granadako Unibertsitatean. Ikastaroa ekainaren 25ean eta 26an izango da eta matrikula zabalik dago Udako Ikastaroen webgunean, gazteentzako prezio bereziekin.

Genealogia feministak artxiboetan: ikerketa, memoria eta kanonaren berridazketa ikastaroak feminismoari eta praktika artistiko garaikideei lotutako artxibo eta dokumentazio-zentroen inguruan hausnarketa kritikoa eta topaketa profesionala egiteko gune bat eskaintzen du. Bi egunez, erreferentziazko espezialistek emandako hamar txostenetan eta talde-eztabaidako bi saiotan funtsezko gaiak jorratuko dira, hala nola emakume artisten artxiboak nola sortu, kontserbatu eta aktibatu; ikuspegi feministatik egindako ikerketa eta ezagutzaren ekoizpena; genero-joerak sistema algoritmikoetan eta adimen artifizialetan, edo metodologia feministak dokumentazio-politiketan nola sartu.

Mintegiaren helburu nagusia museoen, unibertsitateen eta dokumentazio-zentroen arteko elkarrizketa artikulatzea da, dokumentu-politikei eta ondareari aplikatutako metodologia feministei buruzko ikuspegi zabala eta diziplinartekoa ahalbidetuz. Programazioak erreferentziazko praktikak eta ereduak azpimarratzen ditu, artearen eta kultura garaikidearen esparruan artistek eta pentsalariek utzitako ondareak nola eraiki, zaindu eta zabaltzen diren zalantzan jartzen laguntzen dutenak.

Ikastaroa nahiz aurrez-aurre nahiz online egingo da, elkarren segidako bi egunetan, ekainaren 25ean eta 26an. Matrikula (gazteentzako tarifa murriztuarekin) EHUko Udako Ikastaroen webgunean egin daiteke, uik.eus helbidean.

PROGRAMA

Ekainaren 25ean

  • 09:30. Praktika artistiko feministen kartografiak: dokumentu-funtsetik ikerketa kritikora. Elena Roseras Carcedo, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoko, Artium Museoko Liburutegi, Artxibo eta Dokumentazio arduraduna
  • 10:30. Emakume musikagileak, isiltasun deserosoa. Pello Leiñena, Eresbilen zuzendaria
  • 12:00. Han zeuden: Ikusgarritasuna eta memoria Zaragozako Unibertsitateko 'Archivo y Mujer' mikrogunean. Zaragozako Unibertsitateko Ana Isabel Gascón Pascual, Artxiboaren zuzendaria, eta Fernando Garín Jansa, Artxiboko teknikaria
  • 13:00. Artxibo proiektua: euskal emakume artisten funts dokumentala. Txaro Arrazola-Oñate, Pintura Saileko irakasle agregatua. EHUko AEn Fakultatea.
  • 16:00. Erregistroz kanpo: emakume artisten argitalpen-esperimentuak Latinoamerikan, 1960 – 1990. Mela Dávila, ikertzaile, egile eta komisario independentea.
  • 17:00. Artxiboa, ahozko memoria eta transmisio afektiboa Gloria García Lorca eta Berta Cáccamorengan. Juan de Nieves, komisario independentea

Ekainaren 26an

  • 09:00. Jostorratza eta gamelua: emakumeak gizonen aginte profesionalaren aurrean. Ana María González Ramos, Gizarte Ikasketa Aurreratuen Institutuko (CSIC) zientzialari titularra.
  • 10:00. Nola aurkitu nauzu? Etengabeko isiltasunetik jeinuak bere burua suntsitzera: Erabat ez daudenak. Olatz Ovejero Alfonso, zinemagile eta ikertzailea. IPESeko komunikazio-arduraduna.
  • 11:30. Emakumea jakintzaren subjektu eta objektu gisa: paper bikoitza informazio-iturrietan. Ana María Muñoz Muñoz, Granadako Unibertsitateko Informazio eta Komunikazio Saileko katedraduna.
  • 12:30. Adimen artifizialari buruz ekofeminismotik hausnartzea: estraktibismoa eta desberdintasuna aro teknologikoan. Lucía Ortiz de Zárate Alcarazo, Filosofia Moraleko irakaslea – UAM.
  • 13:30. Alborapenak datuetan, alborapenak kanonean: adimen artifiziala, fitxategi digitalak eta sortzaileen ikusgarritasuna. Patricia Sánchez Holgado, Salamancako Unibertsitatea, Irakasle eta Ikertzaile taldea.
  • 14:30. Eztabaida, laburpena eta ikastaroaren amaiera.

muskoko

Muskoko

Leyre Arraiza

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Apirilaren 01etik
2026ko Ekainaren 28ra

amaia-molinet

Amaia Molinet

Barriek zikloa

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 23tik
2026ko Irailaren 06ra

mar-de-dios

Mar de Dios

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 14tik
2026ko Ekainaren 21era

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 8a

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.