artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Yosuke Fujita: "Bost axola zait baliabiderik primitiboenak edo aurreratuenak erabiltzea: airearen bibrazioa da maite dudana"

Yosuke Fujita soinu artistak urteak daramatza soinuarekin esperimentatzen bere konposizioak sortzeko, eta urriaren 18an zuzenean arituko da Galdakaoko Kaiola festibalean.

yosuke-fujita-bost-axola-zait-baliabiderik-primitiboenak-edo-aurreratuenak-erabiltzea-airearen-bibrazioa-da-maite-dudana
Yosuke Fujita soinu artista. Arg/ BERRIA

15 Octobre 2025 | Antton Iturbe [BERRIA.eus]

Soinu artearen esparruan, ezaguna da Yosuke Fujita FUJIIIIIIITAsoinu artista japoniarra,eta aurten, Galdakaoko Kaiola jaialdian (Bizkaia) ere izango da, urriaren 18an. Haren lanaz gozatzeko eta harekin liluratzeko aukera paregabea izango da. Izan ere, ekosistema bizidunen modukoak izaten dira haren diskoak eta zuzeneko emanaldiak, entzumena, ikusmena etaoro har zentzumen guztiak kitzikatzen dituzten fenomeno naturalezosatutakoak. Fujitarekinhitz egiteko aukera izan du BERRIAk, eta, bere lehen soinu oroimenaz galdetuta, isiltasun berezi bat aipatuz hasi du solasaldia.

"Behin, 9 edo 10 urte nituela, mendira joan nintzen lagun batekin. Ikusi nahi genuen zer zegoen egunero jolastenginen menditxoaren atzeko aldean. Mendian barrena abiatzean hesi baten bestaldera igaro,etajolas parke zahar baten hondakinak aurkitu genituen, karrusel matxuratu bat txatarpiloaren erdian. Giro oso arraroa sumatzen zen. Ordu hartanlagunari hitzak xuxurlatzen nizkion bitartean antzeman nuen isiltasunberezi hura ez dut inoiz ahaztuko". Soinuaren sormenaren eta pertzepzioaren —edo pertzepziorik ezaren—misterioen ikertzaile bat jaio zen orduan.

Gero heldu ziren musika tresnak.

"11 urte nituela hasi nintzen gitarra jotzen, eta, bizpahiru akorde ikasi bezain pronto,abestiak konposatzen hasi nintzen, ez bainuen batere gustuko abesti zaharrak jotzen trebatzea. Garbi nuen ezinezkoa zela jatorrizko bertsioa hobetzea, eta, erabat traketsak eta xumeak izan arren, askoz zirraragarriago suertatzen zitzaidan nire abestiak idaztea. Beti izan dut joera inguruko guziek egiten dutenaren aurka edo kontrako norabidean aritzeko, baita gaur ere. Ez kontra ibiltzeagatik, ezta besteengandik bereizteko beharragatik ere, baizik eta nire soinu pertsonala bilatu nahiarenondorio gisa".

Bere tresna propioak ere sortu izan ditu Fujitak. 2009an, esaterako, eskura zituen materialak baliatuz, inolako planorik gabe eta Interneten bilatutako organo handien egiturak kopiatuz, metalezko hodiak tolesten hasi, eta bere organo pertsonala eraiki zuen. Teklaturik gabe sortzen ditu bere pieza musikalen ehundura zoragarriak, haizea hodietan pasaraziz.

Fujita ikertzen aritzen da etengabe, eta pieza amaituak etaborobilak eskaintzea ez, baizik eta ikertzeabera izaten du helburu. Izan ere, uste du oraindik asko duela ikasteko: "Soinua oso modu bitxietan adierazten da. Ez dago ikusterik edo ukitzerik:une batean espazioan gertatu eta berehala desagertzen den fenomeno bat da. Hala ere, artista baten esperientzia, bizia eta irudimen guzia gorde ditzakebarnean. Instrumentu edo ekipamendu bera nota jakinbat erreproduzitzeko erabiltzen baldin bada ere, emaitza guztiz ezberdina izan daiteke interpretearen arabera".

Eta,azaldu duenez, ikuskera horrek askatasuna ematen dio: "Soinua hizkuntza unibertsala da, eta soinu uhinen bitartez bizi ditzakegun esperientziensorta, berriz, amaiezina. Esperientzia bakoitzak, saiakera eta hutsegite bakoitzak, burutapen eta egoera psikologiko bakoitzak eragina du soinuan, eta denak dira baliagarriak. Saio bakoitzaren aurretik, aldagelan tarte bat hartzen dut hausnartzeko nire bizitzak ordura arte zer bide hartu duen; une horretara bitarteko pauso guziak gogoratzen saiatzen naiz. Horren ondoren, baita aurretik ezagutzen ez nuen hiri batean baldin banago ere, guztiz eroso sentitzen naiz espazioan aritzeko eta nire musika entzutera etorri direnguztiekin batera gozatzeko. Gai sentitzen naiz soinua askatasun osoz sortzeko".

Orain, Resonant Vesselizeneko obra lantzen dabil Veneziako Biurtekorako. Artistaren hitzetan, soinu adierazpena erreminta modura erabiltzea du helburu, eta, dioenez, ohiko gure arreta eremutik at geratzen den halako dimentsio ezezagun bat ukitu nahi luke horrela.

Natura zein teknologia

Kaiolan ere eremu ezkutu batera eramango ditu ikus-entzuleak. Organoa, elektronika ukituak, ahotsa eta nork daki zer gehiagoerabilita egingo du hori.

Orain dela gutxi,Nyko Ka Baird artistarekin egindako kolaborazio bat plazaratu du Fujitak Unsound diskoetxearekin, eta hainbat kontzertu ere egin dituzte elkarrekin, Japonian eta Polonian, bainaFujitak ez du usteEuskal Herriko emanaldian behin-behineko eta bat-bateko kolaboraziorik egongo denik. Dioenez, arreta handiz lantzen ditu era horretako lankidetzak. "Egia esan, ez dut karteleko beste artisten lana arakatu oraindik, beraz ezin dut gauza handirik esan. Kontu handiz pentsatzen dut zer kolaborazio egin;ez da ohiko gauza niretzat, ez bainaiz batere malgua halako gauzetarako. Ez dut ezer halakoen kontra, noski. Suertatzen diren bakoitzean, denbora luzez etakonpromiso sakonez lantzen ditut. Bat-bateko kolaborazio arinakez ditut gustuko".

Egin zituen lehen proiektuetan, gagaku izenekoa ez ezik, bestelakoantzinako kultura, ohitura eta estilo batzuk ere landu zituen Fujitak, eta, pixkanaka,elementu eta ikuspegi teknologiko berriekin uztartu ditu: "Garai batean, oso jarrera ezkorra nuen teknologiari zegokionez. Ahalegina egiten nuen makinak ahalik eta gutxien erabiltzeko: nahi nuen nire adierazpenakbaliabide analogikoetan eta fenomeno gordin eta naturaletan guztiz oinarrituta egotea. Denbora batez, ez nuen batere efektu artifizialik erabili nahi izan, ezta mikrofonorik ere. Baina gerora ohartu naizefektuak, mikrofonoak etabozgorailuak erabilita ere, soinuasoinu dela berdin-berdin; alegia, orduan ere, airean mugitzen diren uhinek osatzen dutela soinua. Hortik aurrera, guztiz aldatu nuen teknologiaren inguruko jarrera, eta, orain, askoz baikorragoa naiz. Soinuez ahalik eta moduneutralenean gozatu nahi dut, eta ondorioz, gustuko ditudan soinuen esparrua etengabe ari da zabaltzen. Bost axola zait baliabiderik primitiboenak edo aurreratuenak erabiltzea: airearen bibrazioa da maite dudana".

Fujitak Shotaro Miyamotorekin batera egindako inprobisazio bat.

Artistaren zuzeneko emanaldietako baten bideoa; besteak beste, ura baliatzen du.


formaren-sintaxia

Formaren sintaxia

Maite Leyún

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Du 14 Mai 2025
Au 22 Mars 2026

after-hopper

After Hopper

Jose Antonio Azpilikueta

Musée des Beaux-Arts de Bilbo (Bilbo, Bizkaia)

Du 04 Février 2026
Au 31 Mai 2026

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

12 Mars | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

12 Mars | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 Mars | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 Mars | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 Mars | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).