artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Victoria & Albert Museumak amore eman du Txinako zentsuraren aurrean

The Guardian egunkariaren ikerketa batek agerian utzi du Londresko museoak mapa bat eta beste hainbat eduki kendu dituela bere katalogoetatik, Txinako inprimategiaren ukoaren ondorioz.

victoria-albert-museumak-amore-eman-du-txinako-zentsuraren-aurrean
Victoria & Albert Museoa Londonen. Arg/ V&A

| 7 Mai 2026

The Guardian egunkari britainiarrak argitaratutako informazioaren arabera, Victoria & Albert Museumak (V&A) Britainiar Inperioko merkataritza-bideak irudikatzen zituen 1930eko hamarkadako mapa bat kendu du. Mapa hori "Music Is Black" erakusketako katalogoan argitaratzekoa zen, baina C&C Offset Printing inprimategi txinatarrak ohartarazi zuen Txinako Prentsa eta Argitalpen Administrazio Orokorrak (GAPP) irudia baztertzea agindu zuela.

Maparen gai nagusia ez zen Txina, baina Txinako lurraldea eta mugak agertzen ziren bertan. Hori nahikoa izan da Txinako zentsurak esku hartzeko, Pekinek balioztatutako mapak erabiltzea behartzen baitu. Beste katalogo batean ere, 2021eko "Fabergé: Romance to Revolution" erakusketakoan, museoak beste mapa bat eta Vladimir Leninen argazki bat kentzea onartu zuen. Egunkariak argitu duenez, V&A museoko barne-posta elektronikoek erakusten dute lan-taldeek etengabe aldatzen ari den murrizketa-zerrenda bati buruz hitz egiten dutela, Txinako "lerro gorrien" ezustekotasuna eta hedapen progresiboa azpimarratuz.

Inprimategiak museoari bidalitako mezuan zioen 10. orrialdeko mapak Txina ukitzen zuela eta "Txinako Gobernuaren mapa estandarrak erabili behar direla"; ondorioz, GAPPek baztertu egin zuela eta irudia kentzea edo beste batengatik ordezkatzea iradoki zuen. Londresko erakundeak, azkenean, mapa kendu eta Antilletatik Southamptonera iristen ari diren migranteen argazki bat jarri zuen haren ordez.

Museoak garrantzia kendu die moldaketa horiei, eta adierazi du aldaketek ez dutela katalogoen edukiaren zentzu zientifikoa aldatu. Erakundeak gehitu du arazotsutzat jotzen dituen eskaerei uko egiteko aukera mantentzen duela.

Victoria & Albert Museumak, Britainia Handiko beste erakunde handi batzuek bezala (British Museum, Tate, British Library), Txinan kokatutako inprimategiak erabiltzen ditu, batez ere kostuengatik; izan ere, katalogoak Erresuma Batuan edo Europan baino erdi merkeago ekoitzi daitezke bertan. Hautu horrek, ordea, inprimategi horiek GAPPen arau zorrotzen mende egotea dakar. Erakunde horrek arreta bereziz zaindu eta mugatzen ditu gai sentikorrak ukitzen dituzten mapak eta irudiak: Txinako mugak, Tibet, Taiwan, Tian'anmen edo Hong Kongeko mugimendu pro-demokratikoak.

Naoned-eko (Bretainia) "Genghis Khan" erakusketak ere agerian utzi zuen Txinako zentsura nola sartzen den Mendebaldeko museoen kontakizunetan. Historiako Museoa urteak zeramatzan erakusketa bat prestatzen, Hohhoteko (Barne Mongolia) museoarekin elkarlanean. 2020an, Txinako Ondarearen Bulego Nazionalak "Genghis Khan", "inperio" eta "mongoliar" bezalako hitzak kentzea exijitu zuen, eta edukien gaineko gainbegiratze osoa eskatu zuen, mongoliar historia Txinako batasun lurraldearen kontakizunaren barruan sartzen zuen sinopsi alternatibo bat proposatuz. Naoned-eko museoak bertan behera utzi zuen jatorrizko proiektua 2020ko udazkenean. Azkenik, 2023an aurkeztu zen erakusketa, baztertutako hitzak berreskuratuz eta bazkide berriekin osatuta, Mongoliako Genghis Khan museoa tarteko.

JdA-tik ekarria


foragers

Foragers

Jumana Manna

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 17 Septembre 2026
Au 15 Novembre 2026

ahotsak

Ahotsak

Exposition collective

La Central (Donostia, Gipuzkoa)

Du 04 Septembre 2026
Au 02 Octobre 2026

argiari-bidea-eman

Argiari bidea eman

Naia del Castillo

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Du 24 Juillet 2026
Au 20 Septembre 2026

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 10 Septembre 2026

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 10 Septembre 2026

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).