artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Victoria & Albert Museumak amore eman du Txinako zentsuraren aurrean

The Guardian egunkariaren ikerketa batek agerian utzi du Londresko museoak mapa bat eta beste hainbat eduki kendu dituela bere katalogoetatik, Txinako inprimategiaren ukoaren ondorioz.

victoria-albert-museumak-amore-eman-du-txinako-zentsuraren-aurrean
Victoria & Albert Museoa Londonen. Arg/ V&A

| 2026ko Maiatzaren 7a

The Guardian egunkari britainiarrak argitaratutako informazioaren arabera, Victoria & Albert Museumak (V&A) Britainiar Inperioko merkataritza-bideak irudikatzen zituen 1930eko hamarkadako mapa bat kendu du. Mapa hori "Music Is Black" erakusketako katalogoan argitaratzekoa zen, baina C&C Offset Printing inprimategi txinatarrak ohartarazi zuen Txinako Prentsa eta Argitalpen Administrazio Orokorrak (GAPP) irudia baztertzea agindu zuela.

Maparen gai nagusia ez zen Txina, baina Txinako lurraldea eta mugak agertzen ziren bertan. Hori nahikoa izan da Txinako zentsurak esku hartzeko, Pekinek balioztatutako mapak erabiltzea behartzen baitu. Beste katalogo batean ere, 2021eko "Fabergé: Romance to Revolution" erakusketakoan, museoak beste mapa bat eta Vladimir Leninen argazki bat kentzea onartu zuen. Egunkariak argitu duenez, V&A museoko barne-posta elektronikoek erakusten dute lan-taldeek etengabe aldatzen ari den murrizketa-zerrenda bati buruz hitz egiten dutela, Txinako "lerro gorrien" ezustekotasuna eta hedapen progresiboa azpimarratuz.

Inprimategiak museoari bidalitako mezuan zioen 10. orrialdeko mapak Txina ukitzen zuela eta "Txinako Gobernuaren mapa estandarrak erabili behar direla"; ondorioz, GAPPek baztertu egin zuela eta irudia kentzea edo beste batengatik ordezkatzea iradoki zuen. Londresko erakundeak, azkenean, mapa kendu eta Antilletatik Southamptonera iristen ari diren migranteen argazki bat jarri zuen haren ordez.

Museoak garrantzia kendu die moldaketa horiei, eta adierazi du aldaketek ez dutela katalogoen edukiaren zentzu zientifikoa aldatu. Erakundeak gehitu du arazotsutzat jotzen dituen eskaerei uko egiteko aukera mantentzen duela.

Victoria & Albert Museumak, Britainia Handiko beste erakunde handi batzuek bezala (British Museum, Tate, British Library), Txinan kokatutako inprimategiak erabiltzen ditu, batez ere kostuengatik; izan ere, katalogoak Erresuma Batuan edo Europan baino erdi merkeago ekoitzi daitezke bertan. Hautu horrek, ordea, inprimategi horiek GAPPen arau zorrotzen mende egotea dakar. Erakunde horrek arreta bereziz zaindu eta mugatzen ditu gai sentikorrak ukitzen dituzten mapak eta irudiak: Txinako mugak, Tibet, Taiwan, Tian'anmen edo Hong Kongeko mugimendu pro-demokratikoak.

Naoned-eko (Bretainia) "Genghis Khan" erakusketak ere agerian utzi zuen Txinako zentsura nola sartzen den Mendebaldeko museoen kontakizunetan. Historiako Museoa urteak zeramatzan erakusketa bat prestatzen, Hohhoteko (Barne Mongolia) museoarekin elkarlanean. 2020an, Txinako Ondarearen Bulego Nazionalak "Genghis Khan", "inperio" eta "mongoliar" bezalako hitzak kentzea exijitu zuen, eta edukien gaineko gainbegiratze osoa eskatu zuen, mongoliar historia Txinako batasun lurraldearen kontakizunaren barruan sartzen zuen sinopsi alternatibo bat proposatuz. Naoned-eko museoak bertan behera utzi zuen jatorrizko proiektua 2020ko udazkenean. Azkenik, 2023an aurkeztu zen erakusketa, baztertutako hitzak berreskuratuz eta bazkide berriekin osatuta, Mongoliako Genghis Khan museoa tarteko.

JdA-tik ekarria


amaia-molinet

Amaia Molinet

Barriek zikloa

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 23tik
2026ko Irailaren 06ra

paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Agorrilaren 30era

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 15a

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 2026ko Uztailaren 13a

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.