artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Victoria & Albert Museumak amore eman du Txinako zentsuraren aurrean

The Guardian egunkariaren ikerketa batek agerian utzi du Londresko museoak mapa bat eta beste hainbat eduki kendu dituela bere katalogoetatik, Txinako inprimategiaren ukoaren ondorioz.

victoria-albert-museumak-amore-eman-du-txinako-zentsuraren-aurrean
Victoria & Albert Museoa Londonen. Arg/ V&A

| 2026ko Maiatzaren 7a

The Guardian egunkari britainiarrak argitaratutako informazioaren arabera, Victoria & Albert Museumak (V&A) Britainiar Inperioko merkataritza-bideak irudikatzen zituen 1930eko hamarkadako mapa bat kendu du. Mapa hori "Music Is Black" erakusketako katalogoan argitaratzekoa zen, baina C&C Offset Printing inprimategi txinatarrak ohartarazi zuen Txinako Prentsa eta Argitalpen Administrazio Orokorrak (GAPP) irudia baztertzea agindu zuela.

Maparen gai nagusia ez zen Txina, baina Txinako lurraldea eta mugak agertzen ziren bertan. Hori nahikoa izan da Txinako zentsurak esku hartzeko, Pekinek balioztatutako mapak erabiltzea behartzen baitu. Beste katalogo batean ere, 2021eko "Fabergé: Romance to Revolution" erakusketakoan, museoak beste mapa bat eta Vladimir Leninen argazki bat kentzea onartu zuen. Egunkariak argitu duenez, V&A museoko barne-posta elektronikoek erakusten dute lan-taldeek etengabe aldatzen ari den murrizketa-zerrenda bati buruz hitz egiten dutela, Txinako "lerro gorrien" ezustekotasuna eta hedapen progresiboa azpimarratuz.

Inprimategiak museoari bidalitako mezuan zioen 10. orrialdeko mapak Txina ukitzen zuela eta "Txinako Gobernuaren mapa estandarrak erabili behar direla"; ondorioz, GAPPek baztertu egin zuela eta irudia kentzea edo beste batengatik ordezkatzea iradoki zuen. Londresko erakundeak, azkenean, mapa kendu eta Antilletatik Southamptonera iristen ari diren migranteen argazki bat jarri zuen haren ordez.

Museoak garrantzia kendu die moldaketa horiei, eta adierazi du aldaketek ez dutela katalogoen edukiaren zentzu zientifikoa aldatu. Erakundeak gehitu du arazotsutzat jotzen dituen eskaerei uko egiteko aukera mantentzen duela.

Victoria & Albert Museumak, Britainia Handiko beste erakunde handi batzuek bezala (British Museum, Tate, British Library), Txinan kokatutako inprimategiak erabiltzen ditu, batez ere kostuengatik; izan ere, katalogoak Erresuma Batuan edo Europan baino erdi merkeago ekoitzi daitezke bertan. Hautu horrek, ordea, inprimategi horiek GAPPen arau zorrotzen mende egotea dakar. Erakunde horrek arreta bereziz zaindu eta mugatzen ditu gai sentikorrak ukitzen dituzten mapak eta irudiak: Txinako mugak, Tibet, Taiwan, Tian'anmen edo Hong Kongeko mugimendu pro-demokratikoak.

Naoned-eko (Bretainia) "Genghis Khan" erakusketak ere agerian utzi zuen Txinako zentsura nola sartzen den Mendebaldeko museoen kontakizunetan. Historiako Museoa urteak zeramatzan erakusketa bat prestatzen, Hohhoteko (Barne Mongolia) museoarekin elkarlanean. 2020an, Txinako Ondarearen Bulego Nazionalak "Genghis Khan", "inperio" eta "mongoliar" bezalako hitzak kentzea exijitu zuen, eta edukien gaineko gainbegiratze osoa eskatu zuen, mongoliar historia Txinako batasun lurraldearen kontakizunaren barruan sartzen zuen sinopsi alternatibo bat proposatuz. Naoned-eko museoak bertan behera utzi zuen jatorrizko proiektua 2020ko udazkenean. Azkenik, 2023an aurkeztu zen erakusketa, baztertutako hitzak berreskuratuz eta bazkide berriekin osatuta, Mongoliako Genghis Khan museoa tarteko.

JdA-tik ekarria


fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

zentinelen-oihartzuna

Zentinelen oihartzuna

Patxi Laskarai

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Maiatzaren 01etik
2026ko Ekainaren 07ra

museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

2026ko Urtarrilaren 26tik
2026ko Irailaren 06ra

amaia-molinet

Amaia Molinet

Barriek zikloa

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 23tik
2026ko Irailaren 06ra

ezetz-harrapatu

Ezetz harrapatu!

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 10a

'INURRI BIDEAK' | Artista: Andrea Canepa. | Non: Tabakaleran, Donostian. | Noiz arte: 2026ko ekainaren 28ra arte.

gaizkia-auschwitzetik-gazara

Gaizkia, Auschwitzetik Gazara

EHU
| 2026ko Maiatzaren 9a

Zerk lotzen ditu 1945ean Auschwitzen hartutako irudi bat eta Gazako egungo errealitatea? ‘Gaizkia. Auschwitz 1945-Gaza 2024' Artur Heras artista valentziarraren lanak Holokaustoaren memoria eta Gazako egungo indarkeria lotzen dituen ibilbide bisuala sortu du, Auschwitzen ateratako artxiboko irudi batean oinarritutako 42 lanez osatua dagoena.

veneziako-biurtekoaren-paradoxak

Veneziako Biurtekoaren paradoxak

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 6a

Hurrengo egunotan, maiatzaren 6tik 8ra, Etxepare Institutuak bultzatutako I Baschi alla Biennale 1976/2026 erakusketa eta ekitaldi akademikoa egingo dituzte Venezian. Nazioarteko arte ospakizun ospetsuan euskaldunek orain 50 urte izandako lehen parte hartzea oroitu nahi da horrela, eta euskal artistak berriz ere arte munduaren zentro bilakatzen den testuinguruan kokatu.

denborak-irekitako-tarteetako-artea

Denborak irekitako tarteetako artea

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 6a

Ekoiztu bekaren laguntzarekin garatutako hiru proiektu jarri dituzte ikusgai Uharteko Arte Garaikidearen Zentroan. Sofia Mendiondoren, Jorge Seviren eta Maria Hidalgoren obrak daude jasota. Batera edo bestera, hirurek gogoetatu dute denboraren joanaz.

gizatasunaren-leizean-margotutako-erretratuak

Gizatasunaren leizean margotutako erretratuak

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 5a

Giza figura tormentatuei eskainitako formatu handiko hamalau lan jarri ditu ikusgai Jesus Jauregi artistak Bilbon, EHUren Bizkaia aretoan.

veneziako-bienaleko-epaimahaiko-5-kideek-dimisioa-eman-dute

Veneziako Bienaleko epaimahaiko 5 kideek dimisioa eman dute.

| 2026ko Maiatzaren 5a

Errusiaren presentziak eragindako krisiaren testuinguruan apirilaren 30ean uko egin zioten beren ardurari. Europako Batzordeak Biurtekoari ultimatuma eman zion, ohartaraziz errusiar pabiloiari eusteak 2028ko Europako dirulaguntza galtzea ekar dezakeela.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.