Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko
Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

| 22 Juin 2026
Ibaiko irakurketa klubaproposamenak soinuaren inguruan ikertu eta fanzine bat sortzen ari den bitartean,Munstroen garaiaproiektuak jendaurreko programa bat izanen du, hainbat lantegieta esku-hartzerekin, ikerketa elikatzen jarraitzeko.
Bi proiektuakekainaren 27an, larunbata, goizeko 11:30eanAtarrabiako San Andres Errotatik abiatuko den soinu deriba eta munstroen kalejira baten bidez aurkeztuko da jendeaurrean.
Proiektuak
Laida Azkona. Ibaiaren irakurketa kluba
Duela 6000 urte, Mesopotamiako zibilizazioak nekazaritza sustatzeko Tigris eta Eufrates ibaiak bideratzeko lan titanikoari ekin zionetik —kanalen, dikeen eta presen bidez—, gure planetako ibaiak bata bestearen atzetik berridatzi eta diseinatu dira gizakiarekin bizikidetza errazteko. Zibilizatu egin dira.
Zeregin zibilizatzaile hori nabarmen areagotu zen gure kontinentean XIX. mendetik aurrera egindako eskala handiko esku-hartzeekin.
Adibide ugari daude: Moldava ibaiaren bideratzea Pragan nabigazioa hobetzeko; Danubioaren kontrola Vienan hiria uholdeetatik babesteko; Sena ibaia eta Haussmann baroiak diseinatutako Paris berria; edo Rhin ibaiarentzat ubide bakarra sortzea hura kontrolatzeko. Kontrolatu, bideratu eta zibilizatu: aditz senideak.
Inpaktuak zuzentzea, arriskuak murriztea, garraioa erraztea, natura menderatzea.
Mende bat lehenago, XVIII. mendearen erdialdean, ibaiak kontrolatzeko eginkizuna Iruñera iritsi zen Ramírez Arellanoren eskutik. Helburua: Iruñea ur zikinetatik askatzea. Hiria askatzeko, ibaia kontrolatzea. Eta horrela, plan hidrologiko baten ondoren bestea etorri zen, eta Argak bere ibilgua aldatzen joan zen, paisaia, lurraldea eta bertako biztanleen bizitza berridatziz. Guztiena. Gizakiena zein ez-gizakiena. Ibaiaren gorputza berriz definituz. Urez, landarez, animaliez, harriez eta memoriak osatutako gorputz bizia.
Gorputz bat berriz definitu?
Gorputz bat bideratu?
Gorputz bat kontrolatu?
Baina nola? Zein parametroen arabera? Zeren kontura? Noren kontura?
Bide batez, irudika dezakezu nolakoa zen Arga 1548. urtean?
Irudika dezakezu haren erribera 1311n?
Ikusten dituzu baso hartako haritzak 755. urtean?
Bai? Orduan, orain, irudika dezakezu nolakoa izango den Arga, Iruñetik igarotzean, 2345. urtean?
Ikusten duzu zubi hori? Bi etorbide horiek lotzen dituena.
Eta bi auzo horien arteko presa hura?
Bai? Bada, lehen han ez zegoen ezer. Ezer ez. Gorputz bat baino ez. Gorputz fluido bat.
Galderak egiten jarraitzen dugu.
Raquel Meyers. Monstruen garaia
Garai arraroetan, munstroak laguntzera etortzen dira.
Basajaun, Mari, Atarrabi, Mikelats eta Nekazarien urratsei jarraituz, Arga ibaia zelatan dituzten hondakinetatik izenik eta formarik oraindik ez duen izaki berri bat sortzen ari da. 2026ko ekainean zehar egingo den hondakin ez-organikoen (basuraleza) bilketak ibaiaren babesle berri honen gorputza osatuko du.
Hondakinetatik jaioko naiz, eta munstro bihurtuko naiz. Elkarrekin ibaiaren alde, biltzen dugunetik sortuko naiz.
Raquel Meyers (Cartagena, 1977) 2004tik zaharkitze teknologikoa erresistentziarako tresna gisa erabiltzen duen artista eta ikertzaile independentea da, eta, besteak beste, argazkilaritza, idazmakina, faxa, teletestua, Commodore 64a edo brodatzea darabil bere lanean. Bere praktika artistikoa teknologiaren eguneroko erabilerari buruzko ikuspegi kritikoan oinarritzen da, baita haren paradoxetan eta nostalgia, estetika edo solucionismotik harago doazen ondorioetan ere. Gaur egungo larrialdi egoerak, gainera, mehatxu egiten digun tekno-totalitarismoaren aurkako borrokan kokatzera behartzen du. Bere lana honako jaialdi eta galerietan aurkeztu da, besteak beste: Ars Electronica, Transmediale, Xpo Gallery, La Casa Encendida, Liste Art Fair Basel, BMoCA, SeMA NANJI, LABoral, iMAL, HeK, ETOPIA, Espai Casinet eta Eufònic Urbà.


















