artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Historiaurreko pinturetako animaliak patroi baten arabera antolatuta daude

Euskal Herriko 9 haitzulotako horma-irudien antolaera aztertu du EHUko ikertzaile Iñaki Intxaurbek, sare-analisia eta estatistika erabilita.

historiaurreko-pinturetako-animaliak-patroi-baten-arabera-antolatuta-daude
Etxeberriko Karbia (Zuberoa). Bisonte baten eta zaldi baten marrazkiak, ezkerretara eta eskubitara begira, hurrenez hurren. Arg/ EHU

Irati Diez Virto, Elhuyar [Argia.eus]
| 1 de Septiembre 2026

Kobazuloetako labar-irudietan errepikatzen diren asoziazioen arabera, bisonteak, zaldiak eta ahuntzak konposizioen erdigunean ageri dira, eta bestelako animaliak inguruan. Zaldiak eskuinera begira irudikatu ohi zituzten, eta beste animaliak normalean ezkerrera begira. Emaitzak Journal of Archaeological Method and Theory aldizkarian argitaratu dira.

Iñaki Intxaurbe EHUko Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Saileko ikertzaileak azaldu du, azterketa hori egiteko, Euskal Herriko bederatzi kobazulotako 500 motibo grafiko aztertu zituela, duela 16.000 eta 14.000 urte marraztuak. Marrazki horien kopia digitalak egin eta gero, simulazioak eta analisi estatistikoak egiteko erabili zituen. Ikusi nahi zuen ea irudi horiek ausaz marraztu ote ziren edo nolabaiteko patroi bat jarraitzen ote zuten.

Emaitzek erakutsi dute kobazulo barneko artea era ordenatu batean egin zela, eta ez ausaz. Animalia batzuk erdialdean kokatzen ziren, eta beste batzuk, berriz, horien bueltan. Bisonteak, zaldiak eta ahuntzak ziren animalia nagusiak, eta horiekin patroi estruktural bat jarraitzen zuten marrazkien egileek. Estatistikak iradokitzen du kobazulo osoko irudi guztiak hiru animalia horien agerpen eta orientazioaren arabera antolatzen zituztela.

Orain badakigu Paleolito bukaerako labar-arteak egitura sintaktiko bat zuela, eta atzean badagoela ideia grafiko bat edo kode grafiko bat, guk ulertzen ez duguna baina haientzat garrantzitsua izango zena.


kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 03 de Julio 2026
Al 10 de Enero 2027

esentzia

Esentzia

Exposición colectiva

Virginie Bario Galeria (Hendaia, Lapurdi)

Desde el 12 de Septiembre 2026
Al 04 de Noviembre 2026

gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 25 de Junio 2026
Al 26 de Octubre 2026

fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 18 de Mayo 2026
Al 28 de Febrero 2027

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).