artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Historiaurreko pinturetako animaliak patroi baten arabera antolatuta daude

Euskal Herriko 9 haitzulotako horma-irudien antolaera aztertu du EHUko ikertzaile Iñaki Intxaurbek, sare-analisia eta estatistika erabilita.

historiaurreko-pinturetako-animaliak-patroi-baten-arabera-antolatuta-daude
Etxeberriko Karbia (Zuberoa). Bisonte baten eta zaldi baten marrazkiak, ezkerretara eta eskubitara begira, hurrenez hurren. Arg/ EHU

Irati Diez Virto, Elhuyar [Argia.eus]
| 2026ko Irailaren 1a

Kobazuloetako labar-irudietan errepikatzen diren asoziazioen arabera, bisonteak, zaldiak eta ahuntzak konposizioen erdigunean ageri dira, eta bestelako animaliak inguruan. Zaldiak eskuinera begira irudikatu ohi zituzten, eta beste animaliak normalean ezkerrera begira. Emaitzak Journal of Archaeological Method and Theory aldizkarian argitaratu dira.

Iñaki Intxaurbe EHUko Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Saileko ikertzaileak azaldu du, azterketa hori egiteko, Euskal Herriko bederatzi kobazulotako 500 motibo grafiko aztertu zituela, duela 16.000 eta 14.000 urte marraztuak. Marrazki horien kopia digitalak egin eta gero, simulazioak eta analisi estatistikoak egiteko erabili zituen. Ikusi nahi zuen ea irudi horiek ausaz marraztu ote ziren edo nolabaiteko patroi bat jarraitzen ote zuten.

Emaitzek erakutsi dute kobazulo barneko artea era ordenatu batean egin zela, eta ez ausaz. Animalia batzuk erdialdean kokatzen ziren, eta beste batzuk, berriz, horien bueltan. Bisonteak, zaldiak eta ahuntzak ziren animalia nagusiak, eta horiekin patroi estruktural bat jarraitzen zuten marrazkien egileek. Estatistikak iradokitzen du kobazulo osoko irudi guztiak hiru animalia horien agerpen eta orientazioaren arabera antolatzen zituztela.

Orain badakigu Paleolito bukaerako labar-arteak egitura sintaktiko bat zuela, eta atzean badagoela ideia grafiko bat edo kode grafiko bat, guk ulertzen ez duguna baina haientzat garrantzitsua izango zena.


sinbiotika

Sinbiotika

Txaro Marañon

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 08ra

isiltasun-lurraldeak

Isiltasun lurraldeak

Evelyne Herisson

DIDAM (Baiona, Lapurdi)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 22ra

gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 25etik
2026ko Urriaren 26ra

argi-apur-bat

Argi apur bat

Dan Flavin

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 11etik
2027ko Apirilaren 04ra

harri-erre-malpais

Harri erre, 'malpaís'

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 21a

Malpaís | Artista: Borja Gomez. | Non: Naratan, Bilbon. | Noiz arte: Azaroaren 7ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoa-zabaldu-dute

Bilboko Arte Ederren Museoa zabaldu dute

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 21a

Berritutako museoei buruzko artikulu sorta bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoari tokatuko zaio gaur txanda. Komunikabideek behin eta berriz errepikatu duten moduan, urriaren 5ean zabaldu zen Bilboko museo berritua.

zer-memoria-dosi-behar-du-fikzioak

Zer memoria dosi behar du fikzioak?

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 18a

Iruñeko Topaketen gerizpean, Leire Lakuntza, Ainhoa Apeztegia eta Nagore Txibite artisten obrak hizketan eta galdezka jarri dituzte Ziudadelako Arma aretoan. Udalaren Arte Garaikideko Bildumako lanen hautaketa batekin ere osatu dute erakusketa.

kultura-ikertu-kultura-babestu

Kultura ikertu, kultura babestu

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 16a

Orain egun batzuk [EAEko] Kulturaren Euskal Behatokiaren email bat jaso nuen; azaroaren 5ean eta 6an egingo dituen jardunaldien egitaraua zekarren (gaztelerazko mezutik ireki behar izan nuen, euskarazko bi estekak ez zebiltzalako; benetan inork ez ditu halako gauzak gainbegiratzen kultura eta euskara sailean?).

gwangjuko-biurtekoa-aldaketarako-agindu-bat

Gwangjuko Biurtekoa, aldaketarako agindu bat

| 2026ko Urriaren 15a

Bere 16. edizioan, Hego Koreako arte garaikideko nazioarteko erakusketak esperientzia intimoak, kontakizun historikoak eta denboraren ikusmoldeak jartzen ditu elkarrizketan

osotasunaren-gezur-hauskorra

Osotasunaren gezur hauskorra

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 14a

Izar iheskorra eta bihotza | Artista: M. Benito Piriz. | Non: Bilbo Arten, Bilbon. | Noiz arte: azaroaren 8ra arte.

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.