Erakusketak bisitatzera joaten garen momentuan, horiek biltzen dituen espazioaren argiak zerbait igortzen digu. Espresuki igortzen digun horrek bertara gerturatu gaitezkeen edo ez zehazten digu, obrak argiztatzen dituzten fokuak itzalita egoteak mostraren itxiera adierazten baitu, besteak beste. Hori da Artiumeko Persona, foto, copia mostra ikustera gerturatzen garen momentuan sumatu dezakeguna. Baina ez, mostra ez dago itxita, argi ezaren potentziaz baliatzen da. Catalina Lozanoren komisariotzapean, Julia Spinola artistaren lanak biltzen ditu mostrak, hain zuzen.

Kasu honetan, erakusketa konposatzen duten artelanak argiztatzen dituen elementu bakarra espazioaren leihoetatik barneratzen den argi naturala da. Horrek artelanekiko dugun pertzepzioa eraldatzen du, eta momentu batean edo bestean, testura, kolore, forma... ezberdinak sumatuko ditugu.

Spinolaren lana eskulturaren eta marrazkiaren arteko ekoizpenean kulunkatzen da, zeinaren bitartez materialen eta formen arteko erlazioen gaitasun anitz aztertzen baititu. Halaber, mostrarekin lehenengo kontaktua dugun momentuan, haren lanaren kontzepzio eskultoriko eta espazialaren uztartzeaz ohartzen gara; betiere, espazioaren gaitasunak kontuan izanik.

Horren eredu da mostraren iluntasunean barneratzen garen momentuan aurkezten zaigun eskultura espektrala. Eskala handian egina, bakartuta eta ilunduta, Rizo izeneko pieza dugu. Espazioari bizitasuna ematen dioten aztarna koloredun txikiak sumatzen dira horra gerturatzen garen heinean, baina ez gaituzte harrapatzen eskulturak egiten duen moduan. Izan ere, piezak gerturatzera behartzen gaitu, eta gerturatze horrek bideratzen duen begi-kolpe bakoitzean eskulturaren ezaugarriak eraldatzen dira nolabait; iluntasunak ikusten duguna difuminatzen baitu.

Erakusketa bi espaziotan banatzen da, eta artistak hamar urtetan egindako lanak biltzen ditu; horrekin batera, mostrarako espresuki ekoitzitako lanak daude. Bada, horrek elkarrizketa interesgarriak sortzen ditu piezen artean, adierazpen bat bestearen oihartzuna bada ere, ezberdintzen dituen garapen estetiko bat sumatzen baita. Batak besteari eragiten dio, moduren batean, eta horrek loturak edota sinergiak sortzen ditu.

Bigarren espazioan barneratzean, argi naturala da piezen gainazalei azkenengo zizelkada ematen diena. Espazioa zabalagoa da, eta eskultura bakoitzari arnasteko aukera ematen dio. Era berean, guri piezak hainbat perspektibatatik aztertzeko askatasunaren ateak irekitzen dizkigu horrek.

Bertan sortzen diren elkarrizketen artean, abiapuntuak askotarikoak dira. Horien artean eskalen arteko tentsioek ahalbidetzen dituzten erritmoak harrapatzen gaituzte nolabait. Izan ere, bigarren espazioko erdialdean dauden pieza erraldoiek gure gorputzekin elkarrizketak sortzen dituzte. Esan bezala, handiak dira, forma eta kolore organikoz eginak, eta zerbait dakarkigute gogora, baina ez dakigu zer den. Alabaina, arrotzak izan beharrean gertutasun arraro bat sortzen dute gure barrenetan.

Halaber, deigarria da piezak konposatzen dituzten koloreen arteko lotura ere, tonu neutroek burutzen baitituzte. Kolore lauak izanik, gehienbat argi naturalaren mugimendu eta bizitasunaren testigu zuzenak dira. Bada, hormak blaitzen dituzten serigrafiak espazioaren bizitasunaren aztarna koloredunak ere bihurtzen dira; eta tonu neutroekin kontrastatzen dute. Ernaltzen ari den espazio paralelo baten pasabideak dira moduren batean.

Mostrak orainaren presentziaz ohartarazten gaitu nolabait; argi naturalaren periodizitateak baldintzatzen baitu. Era berean, gure gorputzak espazioaren zein piezekin duen harreman zuzenaren inguruan hausnartzeko bulkada bideratzen du. Halatan, espazioaren osotasunean barneratzeak mugimendua, begirada eta gure gorputzak piezekin duen harremana zein den planteatzera eramaten gaitu, betiere argiak begien fokuak zehazten dizkigula.