artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Irudien geruzak

'Egunsentiaren aurrean, ilunabarraren aurrean' | Artista: Txuspo Poyo. | Non: Iruñeko Apaindu aretoan. | Noiz arte: Urriaren 29ra arte.

irudien-geruzak
À‚©Apaindu galeria

26 de Octubre 2022 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Konnotazioak aldakorrak izanik, momentu bateko irakurketa denboraren poderioz arrotza edota ulergaitza bihurtu daiteke. Egunsentiarren aurrean, ilunabarraren aurrean du izena Txuspo Poyok Iruñeko Apaindu Espazioan aurkezten duen mostraren izena, eta, nolabait ere, hausnarketa horiekiko ikusizko proposamenak gauzatzen ditu bere ekoizpen artistikoen bitartez. Hainbat piezak osatzen dute erakusketa, eta ikus-entzunezkoak eta argazkiak dira nagusi.

Apaindu espazioan sartu bezain laster aurkezten zaigu Poyoren proposamena. Alabaina, barneratze horretan erakusketari xarma puntu bat ematen dion uztartze bat gauzatzen da: Kuria kaleko soinuak espazioa blaitzen du, eta erakusketa espazioen isiltasun kanonikoa urraturik, lausotu egiten da kalearen eta barrualdearen arteko muga.

Espazio nagusian dauden bi ikus-entzunezko sumatzen dira hasieran, bata bestearen gainean jarritako bi telebistatan ikusgai. Alabaina, interesgarria izango zen ikus-entzunezkook ohikotasunetik aldendutako moduren batean aurkeztu izana. Instalazioak edukiaren ahalmen diskurtsiboa murrizten baitu nolabait.

Goiko ikus-entzunezkoak Estaca de Bareseko Itsasargia aurkezten du: kristalezko kupulatik iluntasunean argia isurtzen du. Motel, geldo, momentu oro erritmo berdina mantenduz. Bi momentu jakin agertzen dira bertan: iluntzea eta egunsentia. Hasiera eta amaiera.

Eta, egunsentiarekiko lotura mantenduz, itsasargiaren azpian aurkezten den bideoan artistak berak Erromako egunsentian filmatutako inurritegi bat aurkezten zaigu. Inurriak ez daude bakarrik: Maral, Gadea, Shirin, Elo, Nati, Javier, Toni… izenak dituzten karteltxoak eramaten dituzte pixkanaka-pixkanaka inurritegiaren barrenetara. Aurreko ikus-entzunezkoaren kontraste prozesuarekiko lokarriak estuturik: argitasuna eta iluntasuna.

Halatan, inguruan argazkiak ditugu. Irudiak arrotzak suertatzen dira, bertan animalia disekatuen irudiak agertzen baitira. Testuinguru jakin baten ondorioak. Izan ere, erlijio ordenek Ameriketan egindako misioetan animalia exotikoei egindako disekzioen emaitzak oinarri hartuz, eskola erlijiosoetan erabilitako diapositiba maximizatuak direlako: tximinoa, kaimana…

Bada, ikasketa eredu baten emaitza zen hura, eta artistak panel kolonial baten moduan aurkezten du. Eta, lehen, hezkuntza prozesu baten eredu zen zerbait, gaur egun kolonizazio prozesu baten froga bihurtzen da. Halaber, gaur egun gure iruditeriatik kanpo daude halako irudiok, baina eskola horietan hezitakoengan mantentzen al dira?

Hausnarketa hari jarraikiz, erakusketaren bigarren espazioan iruditeria arrotza eta deserosoa mugara eramaten duen konposizio bat agertzen da. Kokapenak eta instalazioak ez dio argazkiak berak duen karga sinboliko eta estetikoa bere osotasunean dastatzeko aukerarik ematen bisitariari, baina bertan aurkezten zaiguna kitzikagarria da.

Irudia Love Needs Time to kill ikus-entzunezkoaren fotograma bat da, artistak 2019. urtean egindakoa, hain zuzen. Bertan, gaur egun itxita dagoen eskola erlijioso baten antzoki txiki baten agertokian, XVII. mendeko upategi barroko bat eraikitzen du Poyok. Upategi hori konposatzen dutenak bertan behera geratutako sistema pedagogikoetako hondakinak dira.

Natura hila biltzen duen markoak karga sinbolikoa du, Kodak markari erreferentzia zuzena egiten baitio. Hain zuzen, markaren sortzailea George Eastman izan zelako, XIX. mendean Afrikara egindako espedizioen sustatzaile handienetakoa. Alegia, argazkigintza markaren izaera kolonizatzailea irudiaren beste geruza bat da.

Erakusketak geruzaz geruza aurkezten ditu irudiek eta objektuek izan ditzaketen irakurketen eraldatze prozesu horiek. Hein handi batean, hori baita erakusketan aurkezten diren piezen arteko lokarria. Denborak irudiekiko edota objektuekiko izan genezakeen erlazioa eraldatzen du. Testuinguru batean gurekiko lotura bat izan zezakeen edo hari buruzko irakurketa jakin bat eragin zezakeen gauzei buruzko ikuspuntua kolpez aldatzeko eragin ukaezina du zoriak. Belaunaldiz belaunaldi, aldatu egiten dira testuinguruak, irakurketak, ikuspuntuak eta bestelakoak: eta zerbaitek utzi egin diezaioke orain lehen zen hura izateari.


yggdrasil

Yggdrasil

Dana Cojbuc

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

Desde el 14 de Junio 2024
Al 28 de Julio 2024

segundo-frakzioa

Segundo-frakzioa

Anthony McCall

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 20 de Junio 2024
Al 10 de Noviembre 2024

ilargia-uretan

Ilargia uretan

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 21 de Junio 2024
Al 23 de Febrero 2025

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 de Jul. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 de Julio 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 de Julio 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 de Jul. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 de Jul. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 de Julio 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).