artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Txaranga Urretabizkaia

Donostiako Tabakaleraren ekimenik interesgarrienetako bat soinu-arteari eskaintzen diotena da. Aspaldi abiatu zuten Scala izeneko programa, soinuari eskainitako arte garaikideko proposamenak entzungai jartzeko goiko solairura daraman eskailera nagusian.

txaranga-urretabizkaia

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 13 de Diciembre 2023

Orokorrean jendeari arrotza iruditzen bazaio ere, ez dago aukera handirik gure artean soinu-arteari tartea egiteko, eta, horregatik, aipatzeko modukoa iruditzen zait.

Sarritanentzumenetik iristen zaigun arteari musika deitzen diogu, baina musikaz harago badaude zentzuak kitzikatzeko gai diren beste aukera batzuk ere, soinuarena oso fenomeno zabala delako. Gainera, gure gizarteak aspalditik musika entretenimenduarekin lotu duenez, kontsumo eremura pasatu da. Nik uste dut musikak eta zinemak badituztela antzeko ezaugarriak, industria oso indartsua garatu dutelako eta gizarteak modu komertzialean onartu dituelako. Baina, aldi berean, beti dago artetik zerbait, eta tarteko produktu asko daude, arte esparru guztietan bezala.

Hala ere, musikaz kanpo geratzen den soinuaren mundua ez da hain ondo ulertzen, eta esperimentazioaren esparrura mugatzen da behin baino gehiagotan. Musika klasiko garaikideak ere bide hori aukeratu zuenetik, jendearen ulertezintasunarekin topo egin zuen, eta, gaur egun, ez da egoera gehiegi aldatu. Gauza bera gertatzen da arte garaikidearen esparruaren barruan kokatuditzakegun soinu-artearen proposamenekin. Sarritan teknologia berriekin, performancearekin, inprobisazioarekin edo happeningarekin lotu izan den aukeraz betetako soinuaren espazio honek zailtasun izugarriei egin behar izan die aurre, bai erakusteko arazoak ematen dituelako, bai artearen sistema beraren mugak puskatzen dituelako.

Euskal Herrian asko izan dira soinuarekin lan egin duten artistak, baina azken urtean Txaranga Urretabizkaiak bere baitan bildu ditu soinu-artean hain ohikoak ez ziren ezaugarriak. Alde batetik, txaranga izenak berak, ohikoak diren arte esparruko bideak hausten ditu, eta instrumentu oso zehatzetan arreta jartzen du. Bestalde, alde performatiboari garrantzi handia eman dio beti; hau da, musika momentu eta toki zehatz batean gertatzen da, eta, nahiz eta partiturak ere erabili, inprobisaziorako tarte zabala uzten dute. Azkenik, gorputzaren erabilpenak eta espazioaren okupazioak garrantzi berezia dauka emanaldietan, edozein performancetan ohikoa den modura. Horregatik, interesgarria iruditu zait Tabakalerako Scala delakoan taldearen proposamena, asmatu dutelako moldatzen ohikoa duten proposamen ausarta beraientzat ohikoa ez den formatu batera. Txaranga ezagutu dugunontzat, hutsune bat sumatuko dugu Tabakalerako eskaileren noten artean, taldearen bultzatzaile izan zen Fito Ramirez-Escuderorena.


espazioaren-hustura

Espazioaren Hustura

Jorge Oteiza

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

Desde el 07 de Mayo 2026
Al 30 de Agosto 2026

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 12 de Junio 2026
Al 01 de Noviembre 2026

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 27 de Junio 2026

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 de Junio 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).