artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Esperimentazioaren alde

'Herri bat behar da mendi bat altxatzeko' | Artista: Maria Jerez. | Noiz arte. Abuztuaren 25era arte. | Non. Donostiako Tabakaleran.

esperimentazioaren-alde
Maria Jerezen 'Herri bat behar da mendi bat altxatzeko' erakusketa, Donostiako Tabakaleran. Arg/ JAGOBA MANTEROLA - FOKU

9 de Mayo 2024 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Situ-akzioak Tabakalerak orain dela pare bat urte martxan jarritako programa da. Urtean erakusketa bat egiten da hari lotuta, eta bereziki haurrei begira sortutako espazio bat sortzea du xede. Lehen proposamena Emma Kunz zendutako artistari loturikoa izan zen; bigarrena, berriz, Priszcila Fernandes artistaren eskutik burutu zen; eta hirugarrena —une honetan martxan dagoena—Maria Jerez artistak bideratutakoa da: Herri bat behar da mendi bat altxatzeko izenburua duena.

Askotan, badirudi erakusketa aretoak ez direla haurrentzat taxututako espazioak. Badirudi haurren energia eta mugitu beharrak erakusketa aretoetako gelditasunarekin talka egiten duela. Badirudi, erakusketa konbentzionalak haien ulermen-gaitasunerako konplexuegiak direla, eta soilik ariketa intelektualak bideratzeko eginak daudela espazioak. Uste hauen guztien aurrean, badirudi, beraz, haurrek artera inguratzeko bestelako tresnak eta espazioak beharrezko dituztela, haien neurri eta ezaugarrietara egokituak. Eta ulertzen duthori dela Situ-akzioak programaren helburua; espazio berri eta ezberdin horiek sortzearena.

Horretarako, kasu honetan, artista Gipuzkoako hiriburuko zenbait eskoletako haurrekin aritu da zuzeneko elkarlanean. Eta haurrak sortze-prozesuaren partaide izanik, haien neurri eta beharren araberako espazio bat sortzeaz gain, ustez arrotz egiten zaien gune bat —erakusketa aretoa— haiena egiteko modua ere izan da proiektua. Izan ere, Jerez, ekintzaile eta bidaide izan bada ere, Herrerako eta Karmengo Amako ikastetxeetako haurrak ko-egile behintzat izan dira; eta sortutako emaitza haiena ere bada. Eta nola ez dute bada haur horiek beraien nahien arabera eta beraiek ere sortu duten lekura joan nahiko? Erakusketa jendez gainezka zegoen; familiez gainezka. Aretoak gehienez 50 pertsonentzako edukiera duela adierazten duen karteltxo bat pasa genuen bi familien atzetik, ia ilaran. Eta atea gurutzatzen ari ginela, lehen oihu eta algarak entzun genituen; saltoak eta korrikak. Zapatak kendu behar ziren moketa beltzaren gainean ibiltzeko, eta oinutsik jarraitu genuen.

Badira erakusketa tradizionalak gogorarazten dituzten zenbait elementu, hala nola sarrerako testua. Baina hau areto barnean ginen guztietatik guk bakarrik irakurri genuelakoan nago. Espazio guztia instalazio handi batek hartzen du, kolore ezberdinetako oihal dirdiratsuz egindako bolumen eta irudiekin, Jerezen estetikarekin jarraituz. Sumendiak, mendikateak, koral-muinoak, sator-zuloak, estalaktitak, haitzuloak…irudikatzen dituzte, eta guztiak ukitu, mugitu eta erabili daitezke, paisaiak ere elkar-harremantze, erabiltze eta bizitzeen eraginez eraldatzen diren moduan; eta, ondorioz, paisaia berriak sortzen dira; eta, ondorioz, espazio berri horiekin ditugun harremantze, erabiltze eta bizitzeko moduak ere aldatu egiten dira. Baina aretoa betetzen zuten haur guztietatik zenbat ari ziren ekintza horren irudikapenean kontziente parte hartzen? Izan ere, zenbaitetan zail egiten zen haur parke baten eta espazio haren erabileraren arteko ezberdintasunak topatzea. Eta saio gidatuak larunbat eta igandeetan eguerdiko hamabietan soilik dira.

Bestalde, espaziora haurrik gabe sartu ginen bakarrak ere gu izan ginen bertan egon ginen denbora luzean; horrek ere zer pentsatu eman zidan. Bazirudien instalazioan barneratzeko eta estalaktitei tira egiteko baimenik ez genuela; lekuz kanpo ginela. Heltzen garenean esperimentaziorako izan ditzakegun aukera guztiak galarazten zaizkigula dirudi; baina, zergatik? Akaso horretarako behar diren dohainak galdu egiten al ditugu, bada, bidean?

Erakusketa tradizionalen armairutik atera eta esperimentalagoak diren erakusketa-prozesuak eta erakusketetan barneratzeko moduak bultzatzen ditu Situ-akzioak programak; oraingoan, María Jerezen proposamenak. Eta ekimen ausarta da inondik ere, ez dira eta instituzio asko norantza honetan halako programa iraunkorrak burutzen dituztenak. Are gehiago, erakusketa tradizionalen inguruko zalantza, gogoeta eta hausnarketak bultatzeko programa interesgarria izan daitekeelakoan nago; ez soilik haurrei begira, baizik eta baita publiko orokorrari begira ere. Azken horretarako, ordea, are ausartagoa izan behar delakoan nago.


jonathan-escapa

Jonathan Escapa

Oxford aretoa (Zumaia, Gipuzkoa)

Desde el 21 de Junio 2024
Al 07 de Julio 2024

hilma-af-klint

Hilma af Klint

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 18 de Octubre 2024
Al 02 de Febrero 2025

aware

Aware

Iker Valle

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Desde el 17 de Mayo 2024
Al 04 de Julio 2024

uniform

Uniform

Patricia Dauder

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 26 de Abril 2024
Al 29 de Septiembre 2024

sota-familia-artea-eta-mezenasgoa

Sota familia. Artea eta mezenasgoa

22 de Jun. | Arte Ederren Bilboko museoa

Ramón de la Sota y Llanok antzinako eta garai modernoko arte-bilduma bikain bat egin zuen, eta bere bi egoitzetan banatu zuen kronologikoki: antzinako artea Bilboko Ibaigane Jauregian –Athletic Cluben egoitza 1988tik–, eta arte modernoa Lertegin zeukan egoitzan, hurbileko Getxoko udalerrian. Horren haritik Arte Ederren Bilboko museoan jarritako erakusketa urrira arte ikusgai izanen da.

ondarea-kudeatzeko-manerak

Ondarea kudeatzeko manerak

21 de Jun. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Festa ederra izan zuten larunbatean Larunben: Aranzadik herriko aztarnategian topatutako aldarea aurkeztu zuen, Valeria Vitella izeneko emakumeak Larraheri eskaini ziona orain dela bi mila urte inguru.

hankaz-gora

Hankaz gora

21 de Jun. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'Entresaka' | Artista: Ibon Aranberri. | Datak: 2024ko apirilaren 26tik 2024ko irailaren 29ra. | Non: Artium, Gasteiz.

koldobika-jauregi-eskultorea-hil-da

Koldobika Jauregi eskultorea hil da

17 de Jun. | Paulo Ostolaza [BERRIA.eus]

64 urte zituela zendu da. 1990eko hamarkadatik aurrera euskal artista erreferentziazkoa izan da. Naturaren eta artearen arteko loturei begiratu zalea zen, besteak beste.

bizitzaren-harira

Bizitzaren harira

13 de Jun. | Elena Olave [BERRIA.eus]

'JAI EGUN' | Artista: Marta Zelaia. | Non: La Taller, Bilbon. | Noiz arte: Uztailaren 19ra arte.

utopiatik-estilora

Utopiatik estilora

13 de Jun. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Irratian esaten ari dira jarri berri duten musika klasikoko piezak avantgarde (sic.) estiloa daukala. Nire barrurako pentsatu dut, noiztik da abangoardia estilo bat? Hala bada, noiz bihurtu zen abangoardia estiloa?

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).