artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Esperimentazioaren alde

'Herri bat behar da mendi bat altxatzeko' | Artista: Maria Jerez. | Noiz arte. Abuztuaren 25era arte. | Non. Donostiako Tabakaleran.

esperimentazioaren-alde
Maria Jerezen 'Herri bat behar da mendi bat altxatzeko' erakusketa, Donostiako Tabakaleran. Arg/ JAGOBA MANTEROLA - FOKU

9 Mai 2024 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Situ-akzioak Tabakalerak orain dela pare bat urte martxan jarritako programa da. Urtean erakusketa bat egiten da hari lotuta, eta bereziki haurrei begira sortutako espazio bat sortzea du xede. Lehen proposamena Emma Kunz zendutako artistari loturikoa izan zen; bigarrena, berriz, Priszcila Fernandes artistaren eskutik burutu zen; eta hirugarrena —une honetan martxan dagoena—Maria Jerez artistak bideratutakoa da: Herri bat behar da mendi bat altxatzeko izenburua duena.

Askotan, badirudi erakusketa aretoak ez direla haurrentzat taxututako espazioak. Badirudi haurren energia eta mugitu beharrak erakusketa aretoetako gelditasunarekin talka egiten duela. Badirudi, erakusketa konbentzionalak haien ulermen-gaitasunerako konplexuegiak direla, eta soilik ariketa intelektualak bideratzeko eginak daudela espazioak. Uste hauen guztien aurrean, badirudi, beraz, haurrek artera inguratzeko bestelako tresnak eta espazioak beharrezko dituztela, haien neurri eta ezaugarrietara egokituak. Eta ulertzen duthori dela Situ-akzioak programaren helburua; espazio berri eta ezberdin horiek sortzearena.

Horretarako, kasu honetan, artista Gipuzkoako hiriburuko zenbait eskoletako haurrekin aritu da zuzeneko elkarlanean. Eta haurrak sortze-prozesuaren partaide izanik, haien neurri eta beharren araberako espazio bat sortzeaz gain, ustez arrotz egiten zaien gune bat —erakusketa aretoa— haiena egiteko modua ere izan da proiektua. Izan ere, Jerez, ekintzaile eta bidaide izan bada ere, Herrerako eta Karmengo Amako ikastetxeetako haurrak ko-egile behintzat izan dira; eta sortutako emaitza haiena ere bada. Eta nola ez dute bada haur horiek beraien nahien arabera eta beraiek ere sortu duten lekura joan nahiko? Erakusketa jendez gainezka zegoen; familiez gainezka. Aretoak gehienez 50 pertsonentzako edukiera duela adierazten duen karteltxo bat pasa genuen bi familien atzetik, ia ilaran. Eta atea gurutzatzen ari ginela, lehen oihu eta algarak entzun genituen; saltoak eta korrikak. Zapatak kendu behar ziren moketa beltzaren gainean ibiltzeko, eta oinutsik jarraitu genuen.

Badira erakusketa tradizionalak gogorarazten dituzten zenbait elementu, hala nola sarrerako testua. Baina hau areto barnean ginen guztietatik guk bakarrik irakurri genuelakoan nago. Espazio guztia instalazio handi batek hartzen du, kolore ezberdinetako oihal dirdiratsuz egindako bolumen eta irudiekin, Jerezen estetikarekin jarraituz. Sumendiak, mendikateak, koral-muinoak, sator-zuloak, estalaktitak, haitzuloak…irudikatzen dituzte, eta guztiak ukitu, mugitu eta erabili daitezke, paisaiak ere elkar-harremantze, erabiltze eta bizitzeen eraginez eraldatzen diren moduan; eta, ondorioz, paisaia berriak sortzen dira; eta, ondorioz, espazio berri horiekin ditugun harremantze, erabiltze eta bizitzeko moduak ere aldatu egiten dira. Baina aretoa betetzen zuten haur guztietatik zenbat ari ziren ekintza horren irudikapenean kontziente parte hartzen? Izan ere, zenbaitetan zail egiten zen haur parke baten eta espazio haren erabileraren arteko ezberdintasunak topatzea. Eta saio gidatuak larunbat eta igandeetan eguerdiko hamabietan soilik dira.

Bestalde, espaziora haurrik gabe sartu ginen bakarrak ere gu izan ginen bertan egon ginen denbora luzean; horrek ere zer pentsatu eman zidan. Bazirudien instalazioan barneratzeko eta estalaktitei tira egiteko baimenik ez genuela; lekuz kanpo ginela. Heltzen garenean esperimentaziorako izan ditzakegun aukera guztiak galarazten zaizkigula dirudi; baina, zergatik? Akaso horretarako behar diren dohainak galdu egiten al ditugu, bada, bidean?

Erakusketa tradizionalen armairutik atera eta esperimentalagoak diren erakusketa-prozesuak eta erakusketetan barneratzeko moduak bultzatzen ditu Situ-akzioak programak; oraingoan, María Jerezen proposamenak. Eta ekimen ausarta da inondik ere, ez dira eta instituzio asko norantza honetan halako programa iraunkorrak burutzen dituztenak. Are gehiago, erakusketa tradizionalen inguruko zalantza, gogoeta eta hausnarketak bultatzeko programa interesgarria izan daitekeelakoan nago; ez soilik haurrei begira, baizik eta baita publiko orokorrari begira ere. Azken horretarako, ordea, are ausartagoa izan behar delakoan nago.


yoshitomo-nara

Yoshitomo Nara

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 28 Juin 2024
Au 03 Novembre 2024

larruak-eta-izurrak

Larruak eta izurrak

Exposition collective

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Du 24 Février 2024
Au 02 Juin 2024

diseinua-eta-arkitektura

Diseinua eta arkitektura

Nestor Basterretxea

Bilboko Arte Ederren Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Du 28 Février 2024
Au 26 Mai 2024

galdera-txikiak

Galdera txikiak

17 Mai | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Zein den artistaren lekua galdetu dio irratiko esatariak artistari. Artistak galdera handi hori galdera txikitan xehetuko lukeela erantzun du.

hiru-hitz-hamaika-eduki-iii

Hiru hitz, hamaika eduki (III)

10 Mai | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Aurreko bi zutabeetan Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen estela bat aztertzen aritu naiz. K.o. I. mendeko hilarri bat zen, eta hiru hitz besterik ez zuen, bata bestearen azpian: "Antiochus/libertus/pictor" esaten zuen, alegia, "Antiochus. Libertoa. Margolaria". Gaurkoan azken hitzari ekingo diot, pictor, margolaria.

hiru-hitz-hamaika-eduki-ii

Hiru hitz, hamaika eduki (II)

07 Mai | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Aurreko astean Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen estela bat aztertzen hasi nintzen. Hilarri bat zen, eta hiru hitz besterik ez zituen, bata bestearen azpian:"Antiochus/libertus/pictor" esaten zuen, alegia, "Antiochus. Libertoa. Margolaria". Aurrekoan Antiochus izenari eskaini nion zutabea, eta gaurkoan libertus hitzak zer kontatzen digun arakatzea dagokit.

basterretxea-ehun-urte-bost-geldiune

Basterretxea: ehun urte, bost geldiune

07 Mai | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

Margolaritzan, eskulturan, zineman, diseinuan eta, orobat, euskal kulturaren susperraldiaren aldeko lanean nabarmendu zen Nestor Basterretxea. Mendea bete da artistaren jaiotzatik, eta bost urratsetan zeharkatu du haren ekarpena BERRIAk.

gorputz-izateko-formak

Gorputz izateko formak

03 Mai | Elena Olave [BERRIA.eus]

'KOSMETAI' | Egilea: Hodei Herreros. | Non: Montehermoso kulturgunea, Gasteiz. | Noiz arte: Maiatzaren 19ra arte.

absentziak

Absentziak

03 Mai | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Harritu egin nau hauteskunde kanpainako kartelen antzekotasunak. Garai batean kolore edo irudien bitartez egiten zen bereizketa berdintasunak ordezkatu du: zein da kartelean azaltzen den gizona, Pradales edo Otxandiano?

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).