artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Egoteko modu berriak

'unform' | Artista: Patricia Dauder. | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: irailaren 29ra arte.

egoteko-modu-berriak
Patricia Dauderren zenbait pieza, Gasteizko Artiumen irekitako 'Unform' erakusketan. Arg/ ENDIKA PORTILLO - FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 6 de Junio 2024

Zuzendaritza berria sartu zenetik Artiumen hainbat aldaketa izan dira, garrantzitsuena agian Euskal Herriko artearen historiografiaren inguruko bestelako ikuspegi kritikoak plazaratzeko planteamendu ezberdinak proposatzearen nahia izan da; izan bildumaren erakusketak aintzat hartuta, izan aldi baterako mostra ezberdinen bidez (banakoak zein taldekoak). Baina horiez gain, izan dira bestelako zenbait aldaketa ere, ez dutenak hain izaera kritikoa —edo zenbaitetan baita politikoa ere—, baina instituzioaren erakusketa-programan zuzenean eragina dutenak: espazioen birmoldatzeak egin zituzten, leihoak irekiz adibidez, kanpoko argia eta kanpoko errealitatearen zantzu batzuk bederen lur-azpiko barne espazioarekin lotuz. Espazioen birmoldatzeak egin zituzten, jatorriz artelanak erakusteko espazioak ez ziren zenbait lekutan obrak eskegiz eta hauei protagonismo berezia emanez. Orain, aretoetara jaisteko azken eskailera-atalera iritsi aurretik Juncal Ballestinen hainbat pintura ederrek egiten dute ongietorria. Eta espazioen birmoldatzeak egin zituzten, bildumaren erakusketarentzat espazio nagusi bat utzi arren, instituzioaren azalera osatzen duten beste erakusketa-guneen tamaina txikituz. Ondorioz, bisitatzeko atseginagoak diren proposamenak egoteaz gain, instituzioaren eskaintzan ere aniztasun gehiago ekarriz. Hain zuzen, espazio horietako batean dago egun Patricia Dauder artista kataluniarraren banakoa: Unform.

Hiru areto nagusik osatzen dute erakusketa, hurrenkeran txikitzen doazenak, artistaren unibertsoan pixkanaka barneratu eta lotura horretan bisitariek izan dezaketen introspekzio lanean ere espazioak berak laguntzeko intentzioa izango balu bezala. Izaera ia mistikoa dute Dauderren lanek osatzen dituzten aretoek; erabateko baretasuna, lasaitasuna, gelditasuna sentiarazten dute. Isiltasunean norberarengan barneratzeko espazioa eskaintzen dute, norberaren sentsazioetan, norberaren hautemateetan, norberaren esperientzietan. Ahoz gorako hitzek zentzua galtzen dute belarrietan, eta areto-zaintzaileen aulkiek ere enbarazu egiten dute begietan.

Dauderren erakusketan sartzea paisaia batean barneratzearen parekoa da, naturak eskaintzen dituen babes eta sendatze espazio guztiz antzekoetan sentitzen da bisitaria, hori bai, haize, erreka edo txori-soinurik gabe. Dauderren piezek badute zerbait gizakia eta naturaren arteko harremana estutzen dutenak; biak lotzen dituztenak halako zilbor-heste ikusezin baten bidez eta naturaren luzapen bat besterik ez garela gogorarazten dutenak. Egunsenti eta ilunabarretako zeruak biltzen dituzten kolore ñabarrak ageri dira zintzilikatutako oihal ezberdinetan, euriak harrapatu eta haien gainetan isuritako tinduen orbainak bailiran —Alineacions (2018)—. Erreka bazterretako harriak diruditen eskulturak —Balls (2015) hormaren kontra daude, lurrean, inolako idulkirik gabe; harriak beti lurrari baitagozkie. Eta hildako enbor zatikatuek ere lurrari dagozkielarik, xaflatutako egur zati belztuak diruditen eskultura ere hor dago; idulkirik gabe, hormaren kontra, lurrean —Finning (2019)—. Emaitza hauek, zalantzarik gabe, artistaren lan egiteko moduen ondorio zuzenak dira; eta, era berean, artistaren lan egiteko modu eta prozesuak ikusleekin partekatzea lortzen duen bere kezkarik sakon eta zintzoenei erantzuteko moduak dira.

Natura eta denboraren arteko elkarlanari ematen dizkio ekoizpen prozesuaren giltza nagusiak, artista bera, ia prozesuaren ikusle huts bilakatuz. Objektuak, tenperatura aldaketa, hezetasun-baldintza ezberdin, argitasun eta lurperatze egoeretara murgiltzen ditu, eta haietan daudela, denbora ematen die. Eta denborak, era berean, egoera horietatik edan, eta objektuei izaera berri bat eskaintzen die; aurrez ezarri edo definitu gabeko beste forma berri bat (hori izan daiteke Unform), egoteko beste modu berri bat. Eta pentsatzera eramaten du: guk ere, gizaki bezala, denborari eta naturari guregan erresistentziarik gabe eragiten utziko bagenieke, ze forma berri hartuko genuke? Zein izango litzateke egoteko izango genukeen modu berri hori?


hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 15 de Mayo 2026
Al 04 de Abril 2027

nicholas-nixon

Nicholas Nixon

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 02 de Marzo 2026
Al 28 de Junio 2026

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 10 de Junio 2026

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 9 de Junio 2026

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 8 de Junio 2026

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 4 de Junio 2026

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 4 de Junio 2026

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).