artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zero Grabitatea

Erakusketa txiki bezain interesgarria zabaldu du Txillida Lekuk artista donostiarraren lanean sakontzeko. Eduardo Txillidaren eskulturek sarritan egiten dute naturaren kontra, baina 70eko hamarkadan grabitateari aurre egiteko Topaguneak serieari hasiera eman zion. Serie horretako eskultura batzuk airean nola jarri ariketa tematia bihurtu zen artistarentzat.

zero-grabitatea
Chillida Leku

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 25 de Enero 2023

Baina nahiz eta Txillidak lurretik altxatzeko gogoa izan, ordura arte erabilitako materialekin ezinezko ahalegina zen, neurri handiko altzairuzko, harrizko, egurrezko edo lurrezko eskulturek izugarrizko pisua hartzen zutelako. Horregatik, beste material batekin probak egiten hasi zen eskultura handiak zintzilik jarri ahal izateko: hormigoia. Eraikuntza teknikak erabilita, 1972. urtean, Topagunea III izeneko eskultura pisutsua sortu zuen Madrilgo Castellana pasealekuko bidegurutzean eskegitzeko. Hala ere, grabitateari aurre egiteko teknikaren laguntza behar izan zuen zubi baten beheko partean 6 tonako pisua zuen eskulturatzarra eskegitzeko.

Emaitzak txundituta, 1973. eta 1974. urteen artean, Bilboko Arte Ederren Museoan ikusgai dagoen Topagunea IV izeneko eskultura sortu zuen. Madrilgoaren ahizpa izan daitekeenak pisu handiagoa du, 16 tonakoa alegia, eta artistak museoari eman ondoren, espazio berezia egokitu behar izan zuten Bilboko museoaren barruan. Lan horrek eskegitzeko eman zituen arazoak lekuz aldatzerakoan errepikatu ziren, 2000. urtean.

Hemendik gutxira, aipatutako Topagunea IV eskulturak Bilbotik Zabalagarako bideari ekingo dio, Zero grabitatea erakusketaren parte izateko. Ikusgarria izango da benetan erraldoiaren bidaia, bai teknikaren aldetik, bai kontserbazio aldetik. Nola mugitu 16 tonako artelana? Zein baldintzatan? Bestalde, Txillida Lekun eskegitzeko ingeniaritzaren laguntza ezinbestekoa izango da; beraz, zientzia, teknika eta artea bat eginda ikusiko ditugu ekimen horretan.

Horrelako arazo teknikoei aurre egiteko gai garen garaian, zaila iruditzen zait askoz ere sinpleagoak diruditen arazoak konpondu gabe jarraitzea. Hain zuzen, Txillida Lekura iristeko EuskoTrenek Errekalden duen geltokitik sei minutu besterik behar ez banituen ere, errepide erditik joan behar izatea harrigarria egin zitzaidan. Badakit autobus linea batek Txillida Lekura eraman nazakeela, badakit museo pribatua dela eta ez dela erakundeen ardura toki guztietara irisgarritasuna ziurtatzea, baina tren geltoki batetik kilometro eskasera dagoen interes publikoko toki batera oinez iristeko arazoak izateak gaur egungo diskurtso ekologiko guztiak bertan behera uzten ditu.


itsasoaz-haraindiko-ikuspegiak

Itsasoaz haraindiko ikuspegiak

Patricia Phelps de Cisneros Bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 06 de Octubre 2026
Al 21 de Enero 2027

malpais

Malpaís

Borja Gomez

Narata gunea (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 20 de Octubre 2026
Al 07 de Noviembre 2026

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 26 de Noviembre 2026
Al 29 de Noviembre 2026

circus

Circus

Alejandra Icaza

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 30 de Octubre 2026
Al 28 de Febrero 2027

harri-erre-malpais

Harri erre, 'malpaís'

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 21 de Octubre 2026

Malpaís | Artista: Borja Gomez. | Non: Naratan, Bilbon. | Noiz arte: Azaroaren 7ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoa-zabaldu-dute

Bilboko Arte Ederren Museoa zabaldu dute

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 21 de Octubre 2026

Berritutako museoei buruzko artikulu sorta bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoari tokatuko zaio gaur txanda. Komunikabideek behin eta berriz errepikatu duten moduan, urriaren 5ean zabaldu zen Bilboko museo berritua.

zer-memoria-dosi-behar-du-fikzioak

Zer memoria dosi behar du fikzioak?

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 18 de Octubre 2026

Iruñeko Topaketen gerizpean, Leire Lakuntza, Ainhoa Apeztegia eta Nagore Txibite artisten obrak hizketan eta galdezka jarri dituzte Ziudadelako Arma aretoan. Udalaren Arte Garaikideko Bildumako lanen hautaketa batekin ere osatu dute erakusketa.

kultura-ikertu-kultura-babestu

Kultura ikertu, kultura babestu

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 16 de Octubre 2026

Orain egun batzuk [EAEko] Kulturaren Euskal Behatokiaren email bat jaso nuen; azaroaren 5ean eta 6an egingo dituen jardunaldien egitaraua zekarren (gaztelerazko mezutik ireki behar izan nuen, euskarazko bi estekak ez zebiltzalako; benetan inork ez ditu halako gauzak gainbegiratzen kultura eta euskara sailean?).

gwangjuko-biurtekoa-aldaketarako-agindu-bat

Gwangjuko Biurtekoa, aldaketarako agindu bat

| 15 de Octubre 2026

Bere 16. edizioan, Hego Koreako arte garaikideko nazioarteko erakusketak esperientzia intimoak, kontakizun historikoak eta denboraren ikusmoldeak jartzen ditu elkarrizketan

osotasunaren-gezur-hauskorra

Osotasunaren gezur hauskorra

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 14 de Octubre 2026

Izar iheskorra eta bihotza | Artista: M. Benito Piriz. | Non: Bilbo Arten, Bilbon. | Noiz arte: azaroaren 8ra arte.

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 10 de Octubre 2026

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).