artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zero Grabitatea

Erakusketa txiki bezain interesgarria zabaldu du Txillida Lekuk artista donostiarraren lanean sakontzeko. Eduardo Txillidaren eskulturek sarritan egiten dute naturaren kontra, baina 70eko hamarkadan grabitateari aurre egiteko Topaguneak serieari hasiera eman zion. Serie horretako eskultura batzuk airean nola jarri ariketa tematia bihurtu zen artistarentzat.

zero-grabitatea
Chillida Leku

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2023ko Urtarrilaren 25a

Baina nahiz eta Txillidak lurretik altxatzeko gogoa izan, ordura arte erabilitako materialekin ezinezko ahalegina zen, neurri handiko altzairuzko, harrizko, egurrezko edo lurrezko eskulturek izugarrizko pisua hartzen zutelako. Horregatik, beste material batekin probak egiten hasi zen eskultura handiak zintzilik jarri ahal izateko: hormigoia. Eraikuntza teknikak erabilita, 1972. urtean, Topagunea III izeneko eskultura pisutsua sortu zuen Madrilgo Castellana pasealekuko bidegurutzean eskegitzeko. Hala ere, grabitateari aurre egiteko teknikaren laguntza behar izan zuen zubi baten beheko partean 6 tonako pisua zuen eskulturatzarra eskegitzeko.

Emaitzak txundituta, 1973. eta 1974. urteen artean, Bilboko Arte Ederren Museoan ikusgai dagoen Topagunea IV izeneko eskultura sortu zuen. Madrilgoaren ahizpa izan daitekeenak pisu handiagoa du, 16 tonakoa alegia, eta artistak museoari eman ondoren, espazio berezia egokitu behar izan zuten Bilboko museoaren barruan. Lan horrek eskegitzeko eman zituen arazoak lekuz aldatzerakoan errepikatu ziren, 2000. urtean.

Hemendik gutxira, aipatutako Topagunea IV eskulturak Bilbotik Zabalagarako bideari ekingo dio, Zero grabitatea erakusketaren parte izateko. Ikusgarria izango da benetan erraldoiaren bidaia, bai teknikaren aldetik, bai kontserbazio aldetik. Nola mugitu 16 tonako artelana? Zein baldintzatan? Bestalde, Txillida Lekun eskegitzeko ingeniaritzaren laguntza ezinbestekoa izango da; beraz, zientzia, teknika eta artea bat eginda ikusiko ditugu ekimen horretan.

Horrelako arazo teknikoei aurre egiteko gai garen garaian, zaila iruditzen zait askoz ere sinpleagoak diruditen arazoak konpondu gabe jarraitzea. Hain zuzen, Txillida Lekura iristeko EuskoTrenek Errekalden duen geltokitik sei minutu besterik behar ez banituen ere, errepide erditik joan behar izatea harrigarria egin zitzaidan. Badakit autobus linea batek Txillida Lekura eraman nazakeela, badakit museo pribatua dela eta ez dela erakundeen ardura toki guztietara irisgarritasuna ziurtatzea, baina tren geltoki batetik kilometro eskasera dagoen interes publikoko toki batera oinez iristeko arazoak izateak gaur egungo diskurtso ekologiko guztiak bertan behera uzten ditu.


urban-morphologies

Urban Morphologies

Jon Gorospe

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 27tik
2026ko Ekainaren 28ra

inurri-bideak

Inurri bideak

Andrea Canepa

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 26tik
2026ko Uztailaren 19ra

konstelazio-berdeak

Konstelazio berdeak

Louisa Raddatz

Salha Gaztelua (Bardoze, Lapurdi)

2026ko Maiatzaren 29tik
2026ko Ekainaren 28ra

fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Maiatzaren 18tik
2027ko Otsailaren 28ra

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

artea-eta-erlijioa

Artea eta erlijioa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

Aita santuak Espainiara eta Kataluniara egin berri duen bisitaldia dela-eta Arantza Santestebanek idatzitako Begirada altxa izenburuko artikuluan irakurri nuen erlijioaren zeregina ez dela ikusezina denaren gaineko informazioa ematea, pertzepzioa eraldatzea baizik.

lorategi-bertikalak

Lorategi bertikalak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoak-bihotz-berria-du

Bilboko Arte Ederren Museoak bihotz berria du

Mikel Garcia Martikorena [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 23a

Museoaren handitze planaren barruan egindako ataria aurkeztu dute: Arriaga ataria. Egungo bi eraikinak lotzen ditu, eta haren gainean egongo da hirugarrena. Etzi egingo dituzte ate irekiak.

zeharkako-estetikak-2026-egonaldia-abian-da-dagoeneko

Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko

| 2026ko Ekainaren 22a

Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.