artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Joel Shapiro hil da, AEBetako post-minimalismoaren figura nagusietako bat

New Yorkeko artistak post-minimalismo estiloari ukitu humanoa eman zion eskultura garaikidean.

joel-shapiro-hil-da-aebetako-post-minimalismoaren-figura-nagusietako-bat
Joel Shapiro New Yorkeko bere tailerrean. © Kyle Knodell

| 20 de Junio 2025

Joel Shapiro, forma abstraktuetan eta gizakiaren erreferentzietan sakon aritu zen eskultore estatubatuarra, joan den 2025eko ekainaren 14an hil zen, 83 urte zituela, Manhattanen, leuzemia baten ondorioz. Eskultura post-minimalistan egindako ekarpena bere gaitasunean oinarritu da: forma geometrikoak erabiliz, giza irudia eta haren mugimendua espazioan iradokitzeko trebetasunean.

Joel Elias Shapiro 1941eko irailaren 27an jaio zen, Queens-en (New York). Lehenik medikuntza ikasketak hasi zituen New Yorkeko Unibertsitatean (NYU), baina gero arte ederrak ikastera joan zen, eta 1969an masterra eskuratu zuen. 1965 eta 1967 artean Indiako Bake Kidegoan (Peace Corps) egindako bi urteko egonaldia izan zen bere bokazio artistikoaren pizgarria. 1967an New Yorkera itzuli eta berehala sartu zen arte eszenan, 1969an American Art-eko Whitney Museoko "Anti-Illusion: Procedures/Materials" erakusketan parte hartuz. Hori izan zen bere ibilbide profesionalaren abiapuntua.

Shapiroren praktika artistikoa post-minimalismoaren korrontean kokatzen da. Haren helburua argia zen: minimalismo hotz eta erreferentziarik gabea gainditu, eta lanetan dimentsio "erreferentzial, intimo eta psikologikoki kargatu" bat txertatzea, New York Times-ek adierazi duenez. Horrela, konposizioetan figurazioaren edo narrazioaren presentzia bilatzen zuen, minimalismoaren aurkako norabidean.

Hamarkadaz hamarkada, Shapiroren lana eraldatu egin zen. 1970eko hamarkadan eguneroko objektuak irudikatzen zituzten eskultura txikiak sortu zituen. 1980ko hamarkadan formatu handiko lanetara pasa zen, gehienetan brontzez egindakoak, giza irudi mugimenduan iradokitzen zutenak. 1990eko hamarkadatik aurrera, bere konposizioek egitura dinamiko, zatitu, koloretsu eta batzuetan airean zintzilikatuak hartu zituzten protagonismoa, grabitatea eta desoreka esploratuz.

Bere lanik esanguratsuenetako bat Loss & Regeneration da, AEBetako Holocaust Memorial Museum-ean ikus daitekeena.

Artistak hainbat ekitaldi garrantzitsutan parte hartu zuen, besteak beste, Veneziako Bienalean (1980) eta Documenta-n (1977 eta 1982).

Iturria: Le Journal des Arts


pasaia

Pasaia

Leo Burge

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 17 de Abril 2026
Al 28 de Junio 2026

mixed-feelings

Mixed feelings

Ruoxi Jin

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 29 de Mayo 2026
Al 11 de Julio 2026

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 12 de Junio 2026
Al 01 de Noviembre 2026

gaueko-jeinuak

Gaueko jeinuak

Ada Garrues

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 29 de Abril 2026
Al 12 de Junio 2026

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 10 de Junio 2026

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 9 de Junio 2026

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 8 de Junio 2026

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 4 de Junio 2026

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 4 de Junio 2026

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).