artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Arnaldo Pomodoro eskultorea hil da, 99 urte betetzear zegoela

Aldi berean formaren teorialari eta praktikari, Pomodorok geometria eta politika inspirazio iturri dituen lan monumentala utzi digu.

arnaldo-pomodoro-eskultorea-hil-da-99-urte-betetzear-zegoela

| 23 de Junio 2025

"Italiar eskulturaren azken erraldoia" hil da Milango bere etxean, 99 urte betetzearen bezperean. Arnaldo Pomodoro 1926ko ekainaren 23an jaio zen Montebello di Romagna-n. Jatorriz geometroa, txikitatik izan zuen arkitekto edo eszenografo izateko ametsa, 1950eko hamarkadaren hasieran abiatu zuen ibilbide artistikoa, Picassoren erakusketa batek liluratuta.

1954an, Lombardiako hiriburura —Milano— joan zen bizitzera, eta garai hartako hasierak beti gogoratu izan zituen intelektualki bizi-biziak izan zirelako, Lucio Fontana lagunarekin izandako adiskidetasunak markatuta. Bi artistek Continuità taldea sortu zuten 1961ean, eta Perilli, Novelli, Turcato, Dorazio eta bere anaia gaztea, Giò Pomodoro, batu zitzaizkien.

Hala ere, benetako jauzia 1959an iritsi zen, AEBetan arte amerikarra ikasteko beka jaso zuenean. MoMA museoan Brancusiren eskulturak ezagutu zituen, eta horiek izan ziren inspirazio-iturri iraunkorra. San Frantziskon Mark Rothko ezagutu zuen, eta New Yorken Costantino Nivola, Jasper Johns, Andy Warhol eta batez ere David Smith eta Louise Nevelson eskultoreekin harremana izan zuen. Laster hasi zen Berkeley-n irakasten eta Beat Generation mugimenduarekin kontaktuan.

Bere ospea etengabe hazi zen, nazioarteko lehen aitorpenek lagunduta. 1963an, São Pauloko VII. Bienalean Eskulturaren Nazioarteko Saria irabazi zuen; hurrengo urtean, Veneziako XXXII. Bienalean Eskulturaren Sari Nazionala; eta 1967an, Pittsburgh-eko Carnegie Institutuko Eskultura Nazioarteko Saria. Hamarkada amaieran New Yorkeko Marlborough Gallery-rekin lankidetza hasi zuen.

Bronzezko eskultura monumentaletan abstrakzioa irudikatzen aritu zen eten gabe, Esfera, Kono eta Disko sailen bidez, munduko hainbat hiriren plazak apaintzen dituztenak: Turin, Los Angeles eta Kopenhage, besteak beste. Eskulturak ikus daitezke Italian Kanpo Arazoetako Ministerioaren aurrean (Erroman), Nazio Batuen Erakundearen egoitzaren aurrean (New Yorken), Gazteriaren Jauregiaren parean (Moskun), edo Milango Strehler antzokiaren aurreko sei metroko espiral dorrean.

Elkarrizketa askotan azaldu izan zuen bere pasioaren jatorria Euklidesen geometria elementalen formekiko: kanpotik leunak, barrutik hortzez, amildegiz eta zauriz beteta.
"Nire eskulturak buztinarekin lantzen ditut. Bonba atomikoaren irudia ikusteak kolpatu ninduen: onddo formako eztanda, hiltzaile miasmak sortzen zituena. Orduan erabaki nuen eskulturaren gainazala korroditzea, aztarna hori utzi nahi nuen, suntsiketa sortu, oztopoen, arantzen eta sendaezinezko zaurien ikurra. Hori lortzeko, negatiboan lan egin izan dut", adierazi zuen.

Iturria: LeJournalDesArts.

irudi galeria

sfera-grande-arg-luca-spinelli-cesena
sfera-6-trinity-college-dublin-arg-aurelio-cartaino

erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 05 de Junio 2025
Al 26 de Diciembre 2026

forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 03 de Octubre 2026

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 03 de Julio 2026
Al 10 de Enero 2027

66-anos-aprendiendo

66 años aprendiendo

Javier Sueskun

Muñoz Sola (Tutera, Nafarroa)

Desde el 11 de Junio 2026
Al 06 de Septiembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 de Julio 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 de Julio 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).