artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium museoak 2026ko urteko programazioa aurkeztu du

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak zinema etnografikoari buruzko ikuspegi kritikoak jorratzen dituen tesi erakusketa kolektiboa inauguratuko du urtarrilean. Horretaz gain, banakako erakusketak eskainiko dizkie Juana Cima (Caibarién, Cuba, 1951), Rosalind Nashashibi (Londres, 1973), Irene Kopelman (Córdoba, Argentina, 1974) eta Jochen Lempert (Moers, Alemania, 1958) artistei. Era berean, Z Aretoaren egitarauak Jumana Manna (Princeton, 1987) artistaren ekoizpena aurkeztuko du.

artium-museoak-2026ko-urteko-programazioa-aurkeztu-du
Los Ingrávidos kolektiboa, 'The Sun Quartet, Part 4: Far from Ayotzinapa', 2017 (fotograma)

| 17 de Diciembre 2025

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak Marwa Arsanios (Washington. D.C., 1978) libanoar jatorriko artistaren Lurrak ez du jaberik izango erakusketa aurkeztu zuen pasa del azaroan. Erakusketaren muinaWho is Afraid of Ideology?(Nor da ideologiaren beldur?, 2017 – abian) izeneko pieza dokumental sail bat da. Proiektu horretan, Ekialde Ertaineko eta Kolonbiako hainbat geografiatan lurra nola berreskuratu eta ustiatzen den ikertzen ari da Arsanios. ErakusketanRight of Passage(2025) bosgarren kapitulua aurkezten da, Fondazione Sandretto Re Rebaudengo (Turin) eta Fundació Joan Mirórekin (Bartzelona) batera ekoitzia. Erakusketa hau 2026an Suitzako Haus fur Kunst Urira joango da.

Museoaren erakusketa-programazio berria urtarrilaren 16an hasiko da, Zirkulu batetik begira begiraden zirkulu batean lanaren aurkezpenarekin. Erakusketa kolektibo horrek modu kritiko eta espekulatiboan aztertuko du mugimenduan dagoen irudiak narratiben eraikuntzan eta otredadearen irudikapenetan izan duen papera, zinema etnografikoaren askotariko tradizioan erreparatuz. 25 zinemagile, artista eta kolektiboren lanen bidez, ezarritako metodologiak eraikitzeko, irudiak ekoizteko teknologiak zalantzan jartzeko eta narratiba eta irudikapen nagusiei aurre egiteko moduak bilduko ditu proiektuak. Erakusketan parte hartzen duten artisten arteanhonako hauek daude: Raymonde Carasco, Colectivo Los Ingrávidos, Maya Deren, Juan Downey, Sheroanawe Hakihiiwe, Aida Harika, Edmar Tokorino eta Roseane Yariana, Helena Producciones, Héctor Hyppolite, Sarah Maldoror, Beatriz Santiago Muñoz, Deborah Stratman, Trinh T. Minh-ha eta Santiago Yahuarcani. Catalina Lozano Artium Museoaren komisarioburuak komisariatua, Louidgi Beltrame artistarekin egindako elkarrizketak eta trukeak laguntzarekin.

Testuinguruan praktika artistikoaren eztabaidetara hurbiltzeko funtsezkoak diren artisten lana ikertu, zaindu eta erakusteko xedearekin jarraituz, Artium Museoak erakusketa bat eskainiko dio Juana Cima (Caibarién, Cuba, 1951) artistaren lanari. Cima aktibismoaren eta ikonografia feministaren garapenean funtsezko figura da Euskal Herrian 1970eko hamarkadaz geroztik, eta eskubide sozialen aldeko borrokarekin eta iruditeria berrien eraikuntzarekin duen konpromisoa islatzen du bere lana. Bere artxibo pertsonala museoaren Dokumentazio Zentroaren parte da, besteak beste, Gema Intxausti (Gernika-Lumo, 1966) eta Esther Ferrer (Donostia, 1937) artisten artxiboekin batera. Erakusketa otsailaren 28an inauguratuko da, eta Garazi Ansa historialariak (Oiartzun, 1989) komisariatu du.

Ekainean, Rosalind Nashashibi (Londres, 1973) palestinar jatorriko margolari eta zinemagilearen lanari eskainitako erakusketa bat aurkeztuko da, Palestinako herriaren oroimena eta erresistentzia gogora ekartzen duten duela gutxiko margolan batzuk ardatz hartuta. Artistaren ekoizpenean ohikoa da pinturaren historiari buruzko erreferentziak eta aipuak aurkitzea, baita herri-kulturaren parte diren elementuak ere. Erakusketa artistak Artium Museoarekin duen lankidetzaren jarraipena da. 2021ean hasi zen bere lan zinematografikoa aurkezten, gaur egun museoaren bildumaren parte den A Wider Kind of Love (2021) pinturarekin batera, eta Palestinaz "hitz egiteari ez uzteko" agertoki bat eratzea proposatzen du.

Udazkeneko denboraldia bi erakusketa berrirekin hasiko da. Urrian Amsterdamen bizi den Irene Kopelman (Cordoba, Argentina, 1974) artista argentinarraren lana aurkeztuko du museoak, leku baten kokapenetik haratago doazen paisaien esplorazio sakonak garatzen dituena. Arabako lurraldean egindako epe luzeko ikerketa-proiektu baten emaitza den obra sail berri batean zentratuta, dokumentazioa, marrazkiak eta eskulturak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Kopelmanen argitalpen-lan aberatsa ere aztertuko du, bere lehenengo proiektuetatik hasita, 2000ko hamarkadaren hasierakoak.

Azaroan museoak Jochen Lempert (Moers, Alemania, 1958) argazkilariaren lan sorta bat aurkeztuko du. Metodologia intuitibo baina zehatz bati jarraituz, Lempertek irudien konstelazioak sortzen ditu, zeinetan konexioak batzuetan xehetasun sotilenetatik eratortzen diren. Normalean natura esaten zaionaren argazkiak —eta kultura herrikoian egindako irudikapenak— zalantza-gune batean aurkezten ditu egileak, irudikapenaren beraren inguruan. Argazkigintzan esku hartzen duten eragiketa materialak bere praktikaren zati garrantzitsu bat dira, eta arreta berezia eskaintzen dio gela iluneko inprimatze-prozesuari.

Bestalde, mugimenduzko irudiari eskaitako Z Aretoaren programa Jumana Manna (Princeton, 1987) artista palestinarraren Foragers (2022) lanaren aurkezpenarekin itzuliko da. Fikzioa, dokumentala eta artxiboko materiala erabiliz, filmak Israelgo politikek landare basati jangarriak biltzeko praktikak —Palestinako ohituren zati integrala— nola oztopatzen dituzten aztertzen du.

Museoak, era berean, kamera erakusketa batzuk jarriko ditu martxan, artea, ilustrazioa eta edizioa uztartuz, Raisa Álava artistarekin batera egindako lanarrekin abiatuko direnak (Zuaza, 1990). Álava museoaren bilduman sartu den Nomen Omen (2025) muralaren egilea izan da, eta bere lana 2026an hasten den ziklo honetako lehen ekimena izango da.

Era berean, urrian, museoaren bildumako funtsen berrantolaketa berri bat aurkeztuko da, Eusko Jaurlaritzak 2020az geroztik bultzatutako Bilduma Partekatua proiektuaren esparruan egindako erosketen inguruan artikulatua. Bilduma horren batzordean, Artium Museoarekin batera, Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroa eta Arte Ederren Bilboko Museoa daude. Azken hamarkadetako artearen eztabaida nagusien panorama konplexua osatzen dute hura osatzen duten artistek eta artistek. Bilduma partekatu honek ehun artista baino gehiagoren lanak biltzen ditu, eta horietatik abiatuta hainbat genealogia eta kontakizun ezartzen dira, museoaren funtsetan daudenekin zabaldu eta hitz egiten dutenak. Hainbat izen ageri dira, hala nola José Antonio Sistiaga (Donostia, 1932 – Donibane Lohizune, 2023), Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942), Esther Ferrer (Donostia, 1937), Juan Mieg (Gasteiz, 1938), Darío Urzay (Bilbo, 1958), Ana Laura Aláez (Bilbo, 1964), Francisco Ruiz de Infante (Gasteiz, 1966), Itziar Barrio (Bilbo, 1965), Abigail Lazkoz (Bilbo, 1972), June Crespo (Iruña, 1982), Kimia Kamvari (Colonia, Alemania, 1986) edo Natalia Suárez Ortiz de Zárate (Gasteiz, 1994).Egile hauek aurkeztuko diren artisten lagin bat baino ez dira, eta haien lanek arte-praktika garaikidearen berezko formatu eta teknika anitzen berri ematen dute: pintura, argazkigintza, eskultura, collagea, bideoa, instalazioa edo marrazkia, besteak beste.

Urtarriletik aurrera, Artium Museoak AMA Ikasketa Zentroa jarriko du abian, erakundearen programari lotutako mintegiak, lankidetzan, esperimentazioan eta diziplinaz gaindiko ezagutzaren artikulazioan oinarrituak. Programa honek indartu egiten du museoak pentsamendu kritikoaren ekoizpenean eta eztabaida piztuko duen testuinguru publiko baten eraikuntzan duen papera. Era berean, erakunde akademiko eta kulturalekin lankidetzak sustatuko ditu, baita bertako eta nazioarteko artista eta kolektiboekin ere, Artium Museoak AMA Ikasketa Zentrotik sustatzen dituen lankidetza-sareak indartuz.

Zazpigarren urtez jarraian, Artium Museoak, CICC Tabakalerarekin batera eta Oteiza Museoaren laguntzarekin, JAI – JArdun Artistikoen Institutuaren edizio berri bat antolatuko du udan, Vitoria-Gasteizen eta Donostian artistentzako praktikan oinarritutako udako eskola, Altzuzako Oteiza Museoa bisitatuz. JAI metodologia artistikoak trukatzeko eta zabaltzeko gune bat da, eta proiektua gidatzen duten erakundeen programetan parte hartzen duten artisten metodologiak hartzen ditu abiapuntutzat. JAIko batzordea Ibon Aranberri (Itziar, Deba, 1969), Alejandro Cesarco (Montevideo, 1975) eta Itziar Okariz (Donostia, 1969) artistek osatzen dute, Oier Etxeberria (CICC Tabakalera) eta Catalina Lozanorekin (Artium Museoa) batera.


gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 25 de Junio 2026
Al 26 de Octubre 2026

museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

Desde el 26 de Enero 2026
Al 06 de Septiembre 2026

inurri-bideak

Inurri bideak

Andrea Canepa

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 26 de Marzo 2026
Al 19 de Julio 2026

forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 03 de Octubre 2026

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 27 de Junio 2026

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 de Junio 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).