artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium museoak 2026ko urteko programazioa aurkeztu du

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak zinema etnografikoari buruzko ikuspegi kritikoak jorratzen dituen tesi erakusketa kolektiboa inauguratuko du urtarrilean. Horretaz gain, banakako erakusketak eskainiko dizkie Juana Cima (Caibarién, Cuba, 1951), Rosalind Nashashibi (Londres, 1973), Irene Kopelman (Córdoba, Argentina, 1974) eta Jochen Lempert (Moers, Alemania, 1958) artistei. Era berean, Z Aretoaren egitarauak Jumana Manna (Princeton, 1987) artistaren ekoizpena aurkeztuko du.

artium-museoak-2026ko-urteko-programazioa-aurkeztu-du
Los Ingrávidos kolektiboa, 'The Sun Quartet, Part 4: Far from Ayotzinapa', 2017 (fotograma)

| 2025eko Abenduaren 17a

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak Marwa Arsanios (Washington. D.C., 1978) libanoar jatorriko artistaren Lurrak ez du jaberik izango erakusketa aurkeztu zuen pasa del azaroan. Erakusketaren muinaWho is Afraid of Ideology?(Nor da ideologiaren beldur?, 2017 – abian) izeneko pieza dokumental sail bat da. Proiektu horretan, Ekialde Ertaineko eta Kolonbiako hainbat geografiatan lurra nola berreskuratu eta ustiatzen den ikertzen ari da Arsanios. ErakusketanRight of Passage(2025) bosgarren kapitulua aurkezten da, Fondazione Sandretto Re Rebaudengo (Turin) eta Fundació Joan Mirórekin (Bartzelona) batera ekoitzia. Erakusketa hau 2026an Suitzako Haus fur Kunst Urira joango da.

Museoaren erakusketa-programazio berria urtarrilaren 16an hasiko da, Zirkulu batetik begira begiraden zirkulu batean lanaren aurkezpenarekin. Erakusketa kolektibo horrek modu kritiko eta espekulatiboan aztertuko du mugimenduan dagoen irudiak narratiben eraikuntzan eta otredadearen irudikapenetan izan duen papera, zinema etnografikoaren askotariko tradizioan erreparatuz. 25 zinemagile, artista eta kolektiboren lanen bidez, ezarritako metodologiak eraikitzeko, irudiak ekoizteko teknologiak zalantzan jartzeko eta narratiba eta irudikapen nagusiei aurre egiteko moduak bilduko ditu proiektuak. Erakusketan parte hartzen duten artisten arteanhonako hauek daude: Raymonde Carasco, Colectivo Los Ingrávidos, Maya Deren, Juan Downey, Sheroanawe Hakihiiwe, Aida Harika, Edmar Tokorino eta Roseane Yariana, Helena Producciones, Héctor Hyppolite, Sarah Maldoror, Beatriz Santiago Muñoz, Deborah Stratman, Trinh T. Minh-ha eta Santiago Yahuarcani. Catalina Lozano Artium Museoaren komisarioburuak komisariatua, Louidgi Beltrame artistarekin egindako elkarrizketak eta trukeak laguntzarekin.

Testuinguruan praktika artistikoaren eztabaidetara hurbiltzeko funtsezkoak diren artisten lana ikertu, zaindu eta erakusteko xedearekin jarraituz, Artium Museoak erakusketa bat eskainiko dio Juana Cima (Caibarién, Cuba, 1951) artistaren lanari. Cima aktibismoaren eta ikonografia feministaren garapenean funtsezko figura da Euskal Herrian 1970eko hamarkadaz geroztik, eta eskubide sozialen aldeko borrokarekin eta iruditeria berrien eraikuntzarekin duen konpromisoa islatzen du bere lana. Bere artxibo pertsonala museoaren Dokumentazio Zentroaren parte da, besteak beste, Gema Intxausti (Gernika-Lumo, 1966) eta Esther Ferrer (Donostia, 1937) artisten artxiboekin batera. Erakusketa otsailaren 28an inauguratuko da, eta Garazi Ansa historialariak (Oiartzun, 1989) komisariatu du.

Ekainean, Rosalind Nashashibi (Londres, 1973) palestinar jatorriko margolari eta zinemagilearen lanari eskainitako erakusketa bat aurkeztuko da, Palestinako herriaren oroimena eta erresistentzia gogora ekartzen duten duela gutxiko margolan batzuk ardatz hartuta. Artistaren ekoizpenean ohikoa da pinturaren historiari buruzko erreferentziak eta aipuak aurkitzea, baita herri-kulturaren parte diren elementuak ere. Erakusketa artistak Artium Museoarekin duen lankidetzaren jarraipena da. 2021ean hasi zen bere lan zinematografikoa aurkezten, gaur egun museoaren bildumaren parte den A Wider Kind of Love (2021) pinturarekin batera, eta Palestinaz "hitz egiteari ez uzteko" agertoki bat eratzea proposatzen du.

Udazkeneko denboraldia bi erakusketa berrirekin hasiko da. Urrian Amsterdamen bizi den Irene Kopelman (Cordoba, Argentina, 1974) artista argentinarraren lana aurkeztuko du museoak, leku baten kokapenetik haratago doazen paisaien esplorazio sakonak garatzen dituena. Arabako lurraldean egindako epe luzeko ikerketa-proiektu baten emaitza den obra sail berri batean zentratuta, dokumentazioa, marrazkiak eta eskulturak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Kopelmanen argitalpen-lan aberatsa ere aztertuko du, bere lehenengo proiektuetatik hasita, 2000ko hamarkadaren hasierakoak.

Azaroan museoak Jochen Lempert (Moers, Alemania, 1958) argazkilariaren lan sorta bat aurkeztuko du. Metodologia intuitibo baina zehatz bati jarraituz, Lempertek irudien konstelazioak sortzen ditu, zeinetan konexioak batzuetan xehetasun sotilenetatik eratortzen diren. Normalean natura esaten zaionaren argazkiak —eta kultura herrikoian egindako irudikapenak— zalantza-gune batean aurkezten ditu egileak, irudikapenaren beraren inguruan. Argazkigintzan esku hartzen duten eragiketa materialak bere praktikaren zati garrantzitsu bat dira, eta arreta berezia eskaintzen dio gela iluneko inprimatze-prozesuari.

Bestalde, mugimenduzko irudiari eskaitako Z Aretoaren programa Jumana Manna (Princeton, 1987) artista palestinarraren Foragers (2022) lanaren aurkezpenarekin itzuliko da. Fikzioa, dokumentala eta artxiboko materiala erabiliz, filmak Israelgo politikek landare basati jangarriak biltzeko praktikak —Palestinako ohituren zati integrala— nola oztopatzen dituzten aztertzen du.

Museoak, era berean, kamera erakusketa batzuk jarriko ditu martxan, artea, ilustrazioa eta edizioa uztartuz, Raisa Álava artistarekin batera egindako lanarrekin abiatuko direnak (Zuaza, 1990). Álava museoaren bilduman sartu den Nomen Omen (2025) muralaren egilea izan da, eta bere lana 2026an hasten den ziklo honetako lehen ekimena izango da.

Era berean, urrian, museoaren bildumako funtsen berrantolaketa berri bat aurkeztuko da, Eusko Jaurlaritzak 2020az geroztik bultzatutako Bilduma Partekatua proiektuaren esparruan egindako erosketen inguruan artikulatua. Bilduma horren batzordean, Artium Museoarekin batera, Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroa eta Arte Ederren Bilboko Museoa daude. Azken hamarkadetako artearen eztabaida nagusien panorama konplexua osatzen dute hura osatzen duten artistek eta artistek. Bilduma partekatu honek ehun artista baino gehiagoren lanak biltzen ditu, eta horietatik abiatuta hainbat genealogia eta kontakizun ezartzen dira, museoaren funtsetan daudenekin zabaldu eta hitz egiten dutenak. Hainbat izen ageri dira, hala nola José Antonio Sistiaga (Donostia, 1932 – Donibane Lohizune, 2023), Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942), Esther Ferrer (Donostia, 1937), Juan Mieg (Gasteiz, 1938), Darío Urzay (Bilbo, 1958), Ana Laura Aláez (Bilbo, 1964), Francisco Ruiz de Infante (Gasteiz, 1966), Itziar Barrio (Bilbo, 1965), Abigail Lazkoz (Bilbo, 1972), June Crespo (Iruña, 1982), Kimia Kamvari (Colonia, Alemania, 1986) edo Natalia Suárez Ortiz de Zárate (Gasteiz, 1994).Egile hauek aurkeztuko diren artisten lagin bat baino ez dira, eta haien lanek arte-praktika garaikidearen berezko formatu eta teknika anitzen berri ematen dute: pintura, argazkigintza, eskultura, collagea, bideoa, instalazioa edo marrazkia, besteak beste.

Urtarriletik aurrera, Artium Museoak AMA Ikasketa Zentroa jarriko du abian, erakundearen programari lotutako mintegiak, lankidetzan, esperimentazioan eta diziplinaz gaindiko ezagutzaren artikulazioan oinarrituak. Programa honek indartu egiten du museoak pentsamendu kritikoaren ekoizpenean eta eztabaida piztuko duen testuinguru publiko baten eraikuntzan duen papera. Era berean, erakunde akademiko eta kulturalekin lankidetzak sustatuko ditu, baita bertako eta nazioarteko artista eta kolektiboekin ere, Artium Museoak AMA Ikasketa Zentrotik sustatzen dituen lankidetza-sareak indartuz.

Zazpigarren urtez jarraian, Artium Museoak, CICC Tabakalerarekin batera eta Oteiza Museoaren laguntzarekin, JAI – JArdun Artistikoen Institutuaren edizio berri bat antolatuko du udan, Vitoria-Gasteizen eta Donostian artistentzako praktikan oinarritutako udako eskola, Altzuzako Oteiza Museoa bisitatuz. JAI metodologia artistikoak trukatzeko eta zabaltzeko gune bat da, eta proiektua gidatzen duten erakundeen programetan parte hartzen duten artisten metodologiak hartzen ditu abiapuntutzat. JAIko batzordea Ibon Aranberri (Itziar, Deba, 1969), Alejandro Cesarco (Montevideo, 1975) eta Itziar Okariz (Donostia, 1969) artistek osatzen dute, Oier Etxeberria (CICC Tabakalera) eta Catalina Lozanorekin (Artium Museoa) batera.


paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Agorrilaren 30era

suaren-partea

Suaren partea

Claire Forgeot

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

2025eko Abenduaren 13tik
2026ko Martxoaren 07ra

pintamonas

Pintamonas

Zaragüeta

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Urriaren 10etik
2026ko Otsailaren 22ra

pitxarra-arima

Pitxarra arima

Alberto Peral

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Abenduaren 12tik
2026ko Otsailaren 14ra

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.