artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du
Tinta txinatarra paperaren gaineko marrazkiak (1998-1999) Clotilde Murilloren adeitasunez. Arg/ Nuria González

| 3 de Marzo 2026

Artium Museoak Juana Cima. Begirada disidente bat aurkeztu du, bizi-jarrera batera hurbiltzea proposatzen duen erakusketa, Karibeko memoriaren, euskal testuinguruko prestakuntzaren eta espiritualtasunaren arteko elkargunean taxututako ibilbide baten esplorazioa, hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieratik nortasunari, ekologiari eta generoari buruzko funtsezko eztabaidak aurreratzen dituena. Ahots berezia da Juana Fernández Cimarena (Caibarién, Kuba, 1951), disidentzia erradikal eta poetikoko unibertso estetikoak eraikitzen dituena, sorkuntza eta bizitza elkartuz, banaezin bihurtu arte.

Ikusgarritasun publiko handieneko aldian (1977-1997), haren lanak hainbat bildumatan sartu ziren —besteak beste, Eusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Gasteizko Udalarenetan—. Baina bere lanaren askatasun formalak, arlo afektiboko zintzotasunak eta identitatearen azterketan kontzesiorik ezak kanon nagusiaren bazterrean kokatu zuten. Erakusketen zirkuitutik —ez, ordea, ekoizpenetik— nahita erretiratu ondoren, haren lana pixkanaka narratiba hegemonikotik kanpo geratu zen. Gabezia hori agerian uztea da erakusketa honen helburuetako bat.

Bost lurraldetan antolaturik (Bilbo. Lehena, desioaren eta aldarrikapenaren lurraldea; Lurralde mitikoak eta kontzientzia ekofeminista; Uharte-nortasuna eta mediterraneoko jakintzak; Bide espirituala Indian eta budismoan zehar eta Erretiroa mendian), erakusketak ibilbide bat egiten du artistaren ekoizpenean zehar. Haren lanean bestearekiko (gizaki, animalia edo landare) harreman-etika sakon bat islatzen da, alteritatetik sortua eta haren praktika osoa zeharkatzen duena, pentsamendua, existentzia eta sorkuntza elkartuz.

Juana Cimak (Caibarién, Kuba, 1951) Oviedon hasi zuen bere heziketa artistikoa. Arte Aplikatuen Goi Eskolan ikasi eta prestakuntza Higinio del Vallerekin egin ondoren, 1975ean Bilboko Arte Ederren Goi Eskolan sartu zen, eta Pinturan eta Grabatuan espezializatu zen. 1987an lortu zuen Lizentziatura, zentroa Fakultate bihurtu ondoren.Haren jarduera artistiko handieneko aldia 1977 eta 1997 bitartean izan zen. Garai horretan, Euskal Herriko lehiaketa garrantzitsuetan parte hartu eta aintzatespen garrantzitsuak jaso zituen; hala, bere proiekzio profesionala sendotu zuen. Laurogeiko hamarkadaren hasieran, Bizkaiko Emakumeen Asanbladarekin lan egin zuen, mugimendu feministaren ikonografiari ekarpen nabarmena eginez. Aldi berean, irakasle-karrera zabala egin zuen UPV/EHUn 1981etik 2014ra, Irakasle Eskolan lehendabizi eta, ondoren, Leioako Arte Ederren Fakultatean. 1997an, erakusketa-zirkuitutik erretiratu eta etapa akademikoa amaitu ondoren, mendiko estudio batera joan zen, eta han lanean jarraitzen du, modu pribatuago eta independenteagoan.

Erakusketa hau dela eta, Artium Museoak #Hitzak saileko beste ale bat argitaratu du, artistaren ibilbideari buruzko testu luze batekin, erakusketaren komisario Garazi Ansa-Arbelaizek (Oiartzun, 1989) sinatua.

Museoaren A3 aretoan abuztuaren 30era arte ikusgai egongo den erakusketaren inaugurazioa bihar izango da, larunbata, 12:00etan, eta ez dago erreserbarik egin beharrik.


gramatika

Gramatika

Mawa Ordúñez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 24 de Abril 2026
Al 21 de Junio 2026

muskoko

Muskoko

Leyre Arraiza

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 01 de Abril 2026
Al 28 de Junio 2026

elkar-topatzea

Elkar topatzea

Nerea Gundín

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 28 de Marzo 2026
Al 03 de Mayo 2026

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

16 de Abr. | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

15 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

13 de Abr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

arte-laborategiak

Arte laborategiak

04 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

04 de Abr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).