artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du
Tinta txinatarra paperaren gaineko marrazkiak (1998-1999) Clotilde Murilloren adeitasunez. Arg/ Nuria González

| 2026ko Martxoaren 3a

Artium Museoak Juana Cima. Begirada disidente bat aurkeztu du, bizi-jarrera batera hurbiltzea proposatzen duen erakusketa, Karibeko memoriaren, euskal testuinguruko prestakuntzaren eta espiritualtasunaren arteko elkargunean taxututako ibilbide baten esplorazioa, hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieratik nortasunari, ekologiari eta generoari buruzko funtsezko eztabaidak aurreratzen dituena. Ahots berezia da Juana Fernández Cimarena (Caibarién, Kuba, 1951), disidentzia erradikal eta poetikoko unibertso estetikoak eraikitzen dituena, sorkuntza eta bizitza elkartuz, banaezin bihurtu arte.

Ikusgarritasun publiko handieneko aldian (1977-1997), haren lanak hainbat bildumatan sartu ziren —besteak beste, Eusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Gasteizko Udalarenetan—. Baina bere lanaren askatasun formalak, arlo afektiboko zintzotasunak eta identitatearen azterketan kontzesiorik ezak kanon nagusiaren bazterrean kokatu zuten. Erakusketen zirkuitutik —ez, ordea, ekoizpenetik— nahita erretiratu ondoren, haren lana pixkanaka narratiba hegemonikotik kanpo geratu zen. Gabezia hori agerian uztea da erakusketa honen helburuetako bat.

Bost lurraldetan antolaturik (Bilbo. Lehena, desioaren eta aldarrikapenaren lurraldea; Lurralde mitikoak eta kontzientzia ekofeminista; Uharte-nortasuna eta mediterraneoko jakintzak; Bide espirituala Indian eta budismoan zehar eta Erretiroa mendian), erakusketak ibilbide bat egiten du artistaren ekoizpenean zehar. Haren lanean bestearekiko (gizaki, animalia edo landare) harreman-etika sakon bat islatzen da, alteritatetik sortua eta haren praktika osoa zeharkatzen duena, pentsamendua, existentzia eta sorkuntza elkartuz.

Juana Cimak (Caibarién, Kuba, 1951) Oviedon hasi zuen bere heziketa artistikoa. Arte Aplikatuen Goi Eskolan ikasi eta prestakuntza Higinio del Vallerekin egin ondoren, 1975ean Bilboko Arte Ederren Goi Eskolan sartu zen, eta Pinturan eta Grabatuan espezializatu zen. 1987an lortu zuen Lizentziatura, zentroa Fakultate bihurtu ondoren.Haren jarduera artistiko handieneko aldia 1977 eta 1997 bitartean izan zen. Garai horretan, Euskal Herriko lehiaketa garrantzitsuetan parte hartu eta aintzatespen garrantzitsuak jaso zituen; hala, bere proiekzio profesionala sendotu zuen. Laurogeiko hamarkadaren hasieran, Bizkaiko Emakumeen Asanbladarekin lan egin zuen, mugimendu feministaren ikonografiari ekarpen nabarmena eginez. Aldi berean, irakasle-karrera zabala egin zuen UPV/EHUn 1981etik 2014ra, Irakasle Eskolan lehendabizi eta, ondoren, Leioako Arte Ederren Fakultatean. 1997an, erakusketa-zirkuitutik erretiratu eta etapa akademikoa amaitu ondoren, mendiko estudio batera joan zen, eta han lanean jarraitzen du, modu pribatuago eta independenteagoan.

Erakusketa hau dela eta, Artium Museoak #Hitzak saileko beste ale bat argitaratu du, artistaren ibilbideari buruzko testu luze batekin, erakusketaren komisario Garazi Ansa-Arbelaizek (Oiartzun, 1989) sinatua.

Museoaren A3 aretoan abuztuaren 30era arte ikusgai egongo den erakusketaren inaugurazioa bihar izango da, larunbata, 12:00etan, eta ez dago erreserbarik egin beharrik.


lan-giroko-paisaia

Lan giroko paisaia

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 30a

Artelan guztiak bezala, Asuncion Molinos Gordoren Mil leches (Mila esne) izenburua daramanak ere hausnarketa egiteko aukera ematen du. Hiru bastidore handitan gainazal latza duten artilez egindako feltrozko oihalak azaltzen zaizkigu.

lore-garaia

Lore garaia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 27a

Harrigarria da udaberriak duen liluratzeko gaitasuna: badakizu badatorrela, neguko paisaia itzalita astintzeko indarra duela eta, hala eta guztiz ere, urtez urte harrituta uzten zaituzte egun batetik bestera bazter guztiak bete dituzten hiazintoek, ezerezetik piztu diren gereziondoetako loreek, zelaiak zuriz zipriztintzen dituzten bitxiloreek eta soroen mugak gainezkatzen dituzten mitxoletek.

beste-zerbait-beste-nonbait

Beste zerbait, beste nonbait

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 27a

Miren Doiz artistak 'Aukera batzuk (zabor eta simulakrotik abiatuta)' erakusketa zabaldu du Bilbo Arte aretoan. Berrerabilitako eta topatutako materialak darabiltza bere lanetan, eta egungo gizarteak bizi dituen krisiak azaleratzen ditu.

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 16a

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 15a

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 13a

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.