artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Denboraren espazioa edo geometriaren eta soinu-sorkuntzaren arteko lotura

Juan José Aranguren eta Andrés Doñate artista donostiarren kolaborazioaren bidez sortu zen 'El espacio del tiempo' (Denboraren espazioa) soinu-instalazioak lau poster eta soinu-pieza baten lau bertsio ditu, eta geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa baten emaitza da.

denboraren-espazioa-edo-geometriaren-eta-soinu-sorkuntzaren-arteko-lotura
Juan JoseÀŒÂ Aranguren | Tabakalera

| 2023ko Apirilaren 4a

Tabakaleraren eskailera nagusiek soinu proiektu berri bat jasoko dute berriro: El espacio del tiempo (Denboraren espazioa). Juan José Aranguren eskultorearen lan batean oinarritutako pieza da, eta Andrés Doñatek partitura bihurtu zuen geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez.

Instalazio berriak zerikusirik ez duten bi lan erakusten ditu, baina jatorri berbera dute eta bereizezinak dira: alde batetik, Juan José Aranguren eskultoreak (Donostia, 1955) 1984an sortutako Canon bidimensional áureo 1 (Urrezko kanon bidimentsionala 1), eta, bestetik, Gliss, Andrés Doñatek (Donostia, 1956-2015) Arangurenen lanean oinarrituta 2005ean konposatutako soinu-pieza.

Juan José Aranguren eskultoreak bere kanona (lerro beltzak zuri gainean, paperean) 1984aren inguruan sortu zuen. Hamarkada batzuk beranduago, bere lana aurkeztu zion Doñateri topaketa informal batean, eta, emaitza gisa, Doñatek CD bat itzuli zion. CD horretan Gliss soinu-sorkuntza zegoen, Arangurenen lanean oinarritutakoa. Horrela hasi zen kolaborazio hori, eta gaur egun Tabakalerako eskailera nagusiko soinudun instalazioan du bere isla.

Lankidetza honetarako, (ez da horri buruzko adierazpen edo argibide espezifikorik gordetzen eta sinusoidalak eta prozesu algoritmokoak konbinatzen ditu), Doñatek Arangurenek diseinatutako eta bere esku jarritako kanona partitura bihurtu zuen, geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez. Laburbilduz, ariketa egin zuen espazioa denbora bihurtzeko. Lan hori Doñateren lehenengo lan publikoa izan zen eta bi artisten artean egindako kolaborazio bakarra.

Hurrengo bi hilabeteetan, Xabier Erkiziak Doñateren sorkuntzan oinarrituta egindako egokitzapen berezia entzun ahalko dugu, eta Arangurenek eskailera horietarako egindako kanonaren egokitzapena ikusi, lau poster handiren bidez ikusgarri egingo dena.

Juan José Aranguren (Donostia, 1955)

Eklektikoa, ez-artista eta ikasketa anitzekoa, Arteniño eta Ikertze Laboratorios Arteniño lengoaia alderatuei eta umeentzako hezkuntza estetikoari eskainitako bi egitasmoren kofundatzaile izan zen. 1999an, Alex Mendizabal soinu artistarekin batera Zine Animau egitasmoa sortu zuen. Hainbat eskultura publiko sortu eta aurkeztu izan ditu eta espazioari buruzko (Tridimentsionalitatea, Geometria eta Espazioaren erlatibitatea) ikerketak garatzen ditu.

Andrés Doñate (Donostia, 1956-2015)

Artista eta soinu-ikertzailea. Bere lan gutxi batzuk baino ez ditugu ezagutzen. Ikertze pedagogia esperimentaleko proiektuan parte hartzeaz gain, esparru pribatuan garatu zituen bere sorkuntza gehienak. Bere aurkezpen publiko urriek, soinuzko unibertso zabala erakutsi zuten, ikerketa zientifikoa eta musika ulertzeko modu berriak konbinatzen dituena. Bere lanak nagusiki soinu-instalazio multikanalen bidez erakutsi ziren, Euskal Herriko eszena artistikoan mota horretako arte-sorkuntzen aitzindari bihurtuz.

Fitxa teknikoa

  • Iraupena: 16:04, lau bertsiotan.
  • Diseinua: Juan José Aranguren "Urrezko kanon bidimentsionala 1"
  • Komisariotza eta soinu-egokitzapen espaziala: Xabier Erkizia.
el espacio del tiempo audioa denbora espazioa 044

josturak

Josturak

Arrese Elena

Torre Luzea (Zarautz, Gipuzkoa)

museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

2026ko Urtarrilaren 26tik
2026ko Irailaren 06ra

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.