artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Denboraren espazioa edo geometriaren eta soinu-sorkuntzaren arteko lotura

Juan José Aranguren eta Andrés Doñate artista donostiarren kolaborazioaren bidez sortu zen 'El espacio del tiempo' (Denboraren espazioa) soinu-instalazioak lau poster eta soinu-pieza baten lau bertsio ditu, eta geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa baten emaitza da.

denboraren-espazioa-edo-geometriaren-eta-soinu-sorkuntzaren-arteko-lotura
Juan JoseÀŒÂ Aranguren | Tabakalera

| 2023ko Apirilaren 4a

Tabakaleraren eskailera nagusiek soinu proiektu berri bat jasoko dute berriro: El espacio del tiempo (Denboraren espazioa). Juan José Aranguren eskultorearen lan batean oinarritutako pieza da, eta Andrés Doñatek partitura bihurtu zuen geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez.

Instalazio berriak zerikusirik ez duten bi lan erakusten ditu, baina jatorri berbera dute eta bereizezinak dira: alde batetik, Juan José Aranguren eskultoreak (Donostia, 1955) 1984an sortutako Canon bidimensional áureo 1 (Urrezko kanon bidimentsionala 1), eta, bestetik, Gliss, Andrés Doñatek (Donostia, 1956-2015) Arangurenen lanean oinarrituta 2005ean konposatutako soinu-pieza.

Juan José Aranguren eskultoreak bere kanona (lerro beltzak zuri gainean, paperean) 1984aren inguruan sortu zuen. Hamarkada batzuk beranduago, bere lana aurkeztu zion Doñateri topaketa informal batean, eta, emaitza gisa, Doñatek CD bat itzuli zion. CD horretan Gliss soinu-sorkuntza zegoen, Arangurenen lanean oinarritutakoa. Horrela hasi zen kolaborazio hori, eta gaur egun Tabakalerako eskailera nagusiko soinudun instalazioan du bere isla.

Lankidetza honetarako, (ez da horri buruzko adierazpen edo argibide espezifikorik gordetzen eta sinusoidalak eta prozesu algoritmokoak konbinatzen ditu), Doñatek Arangurenek diseinatutako eta bere esku jarritako kanona partitura bihurtu zuen, geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez. Laburbilduz, ariketa egin zuen espazioa denbora bihurtzeko. Lan hori Doñateren lehenengo lan publikoa izan zen eta bi artisten artean egindako kolaborazio bakarra.

Hurrengo bi hilabeteetan, Xabier Erkiziak Doñateren sorkuntzan oinarrituta egindako egokitzapen berezia entzun ahalko dugu, eta Arangurenek eskailera horietarako egindako kanonaren egokitzapena ikusi, lau poster handiren bidez ikusgarri egingo dena.

Juan José Aranguren (Donostia, 1955)

Eklektikoa, ez-artista eta ikasketa anitzekoa, Arteniño eta Ikertze Laboratorios Arteniño lengoaia alderatuei eta umeentzako hezkuntza estetikoari eskainitako bi egitasmoren kofundatzaile izan zen. 1999an, Alex Mendizabal soinu artistarekin batera Zine Animau egitasmoa sortu zuen. Hainbat eskultura publiko sortu eta aurkeztu izan ditu eta espazioari buruzko (Tridimentsionalitatea, Geometria eta Espazioaren erlatibitatea) ikerketak garatzen ditu.

Andrés Doñate (Donostia, 1956-2015)

Artista eta soinu-ikertzailea. Bere lan gutxi batzuk baino ez ditugu ezagutzen. Ikertze pedagogia esperimentaleko proiektuan parte hartzeaz gain, esparru pribatuan garatu zituen bere sorkuntza gehienak. Bere aurkezpen publiko urriek, soinuzko unibertso zabala erakutsi zuten, ikerketa zientifikoa eta musika ulertzeko modu berriak konbinatzen dituena. Bere lanak nagusiki soinu-instalazio multikanalen bidez erakutsi ziren, Euskal Herriko eszena artistikoan mota horretako arte-sorkuntzen aitzindari bihurtuz.

Fitxa teknikoa

  • Iraupena: 16:04, lau bertsiotan.
  • Diseinua: Juan José Aranguren "Urrezko kanon bidimentsionala 1"
  • Komisariotza eta soinu-egokitzapen espaziala: Xabier Erkizia.
el espacio del tiempo audioa denbora espazioa 044

pasaia

Pasaia

Leo Burge

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Apirilaren 17tik
2026ko Ekainaren 28ra

lizarrara-bidaia

Lizarrara Bidaia

Pedro Salaberri

Gustavo de Maeztu (Lizarra, Nafarroa)

2026ko Martxoaren 10etik
2026ko Ekainaren 07ra

azkenean-hondartza

Azkenean hondartza!

Claude Nori

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Uztailaren 19ra

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 21a

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 20a

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 2026ko Maiatzaren 19a

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 18a

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 15a

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.