artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Denboraren espazioa edo geometriaren eta soinu-sorkuntzaren arteko lotura

Juan José Aranguren eta Andrés Doñate artista donostiarren kolaborazioaren bidez sortu zen 'El espacio del tiempo' (Denboraren espazioa) soinu-instalazioak lau poster eta soinu-pieza baten lau bertsio ditu, eta geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa baten emaitza da.

denboraren-espazioa-edo-geometriaren-eta-soinu-sorkuntzaren-arteko-lotura
Juan JoseÀŒÂ Aranguren | Tabakalera

| 4 Avril 2023

Tabakaleraren eskailera nagusiek soinu proiektu berri bat jasoko dute berriro: El espacio del tiempo (Denboraren espazioa). Juan José Aranguren eskultorearen lan batean oinarritutako pieza da, eta Andrés Doñatek partitura bihurtu zuen geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez.

Instalazio berriak zerikusirik ez duten bi lan erakusten ditu, baina jatorri berbera dute eta bereizezinak dira: alde batetik, Juan José Aranguren eskultoreak (Donostia, 1955) 1984an sortutako Canon bidimensional áureo 1 (Urrezko kanon bidimentsionala 1), eta, bestetik, Gliss, Andrés Doñatek (Donostia, 1956-2015) Arangurenen lanean oinarrituta 2005ean konposatutako soinu-pieza.

Juan José Aranguren eskultoreak bere kanona (lerro beltzak zuri gainean, paperean) 1984aren inguruan sortu zuen. Hamarkada batzuk beranduago, bere lana aurkeztu zion Doñateri topaketa informal batean, eta, emaitza gisa, Doñatek CD bat itzuli zion. CD horretan Gliss soinu-sorkuntza zegoen, Arangurenen lanean oinarritutakoa. Horrela hasi zen kolaborazio hori, eta gaur egun Tabakalerako eskailera nagusiko soinudun instalazioan du bere isla.

Lankidetza honetarako, (ez da horri buruzko adierazpen edo argibide espezifikorik gordetzen eta sinusoidalak eta prozesu algoritmokoak konbinatzen ditu), Doñatek Arangurenek diseinatutako eta bere esku jarritako kanona partitura bihurtu zuen, geometriaren eta soinu sorkuntzaren arteko itzulpen-ariketa harrigarri baten bidez. Laburbilduz, ariketa egin zuen espazioa denbora bihurtzeko. Lan hori Doñateren lehenengo lan publikoa izan zen eta bi artisten artean egindako kolaborazio bakarra.

Hurrengo bi hilabeteetan, Xabier Erkiziak Doñateren sorkuntzan oinarrituta egindako egokitzapen berezia entzun ahalko dugu, eta Arangurenek eskailera horietarako egindako kanonaren egokitzapena ikusi, lau poster handiren bidez ikusgarri egingo dena.

Juan José Aranguren (Donostia, 1955)

Eklektikoa, ez-artista eta ikasketa anitzekoa, Arteniño eta Ikertze Laboratorios Arteniño lengoaia alderatuei eta umeentzako hezkuntza estetikoari eskainitako bi egitasmoren kofundatzaile izan zen. 1999an, Alex Mendizabal soinu artistarekin batera Zine Animau egitasmoa sortu zuen. Hainbat eskultura publiko sortu eta aurkeztu izan ditu eta espazioari buruzko (Tridimentsionalitatea, Geometria eta Espazioaren erlatibitatea) ikerketak garatzen ditu.

Andrés Doñate (Donostia, 1956-2015)

Artista eta soinu-ikertzailea. Bere lan gutxi batzuk baino ez ditugu ezagutzen. Ikertze pedagogia esperimentaleko proiektuan parte hartzeaz gain, esparru pribatuan garatu zituen bere sorkuntza gehienak. Bere aurkezpen publiko urriek, soinuzko unibertso zabala erakutsi zuten, ikerketa zientifikoa eta musika ulertzeko modu berriak konbinatzen dituena. Bere lanak nagusiki soinu-instalazio multikanalen bidez erakutsi ziren, Euskal Herriko eszena artistikoan mota horretako arte-sorkuntzen aitzindari bihurtuz.

Fitxa teknikoa

  • Iraupena: 16:04, lau bertsiotan.
  • Diseinua: Juan José Aranguren "Urrezko kanon bidimentsionala 1"
  • Komisariotza eta soinu-egokitzapen espaziala: Xabier Erkizia.


el espacio del tiempo audioa denbora espazioa 044

uhinak

Uhinak

Ra Asensi

Bilboko Euskal Museoa - Kukula (Bilbo, Bizkaia)

Du 08 Juillet 2026
Au 28 Décembre 2026

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Du 03 Juillet 2026
Au 10 Janvier 2027

fond-de-bain

Fond de bain

Hermann-Paul

Baionako Euskal Museoa | Musée basque (Baiona, Lapurdi)

Du 18 Septembre 2026
Au 10 Janvier 2027

kaosaren-diziplina

Kaosaren diziplina

Isabel Coixet

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

Du 11 Septembre 2026
Au 01 Novembre 2026

xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 23 Octobre 2026
Au 07 Février 2027

harri-erre-malpais

Harri erre, 'malpaís'

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 21 Octobre 2026

Malpaís | Artista: Borja Gomez. | Non: Naratan, Bilbon. | Noiz arte: Azaroaren 7ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoa-zabaldu-dute

Bilboko Arte Ederren Museoa zabaldu dute

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 21 Octobre 2026

Berritutako museoei buruzko artikulu sorta bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoari tokatuko zaio gaur txanda. Komunikabideek behin eta berriz errepikatu duten moduan, urriaren 5ean zabaldu zen Bilboko museo berritua.

zer-memoria-dosi-behar-du-fikzioak

Zer memoria dosi behar du fikzioak?

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 18 Octobre 2026

Iruñeko Topaketen gerizpean, Leire Lakuntza, Ainhoa Apeztegia eta Nagore Txibite artisten obrak hizketan eta galdezka jarri dituzte Ziudadelako Arma aretoan. Udalaren Arte Garaikideko Bildumako lanen hautaketa batekin ere osatu dute erakusketa.

kultura-ikertu-kultura-babestu

Kultura ikertu, kultura babestu

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 16 Octobre 2026

Orain egun batzuk [EAEko] Kulturaren Euskal Behatokiaren email bat jaso nuen; azaroaren 5ean eta 6an egingo dituen jardunaldien egitaraua zekarren (gaztelerazko mezutik ireki behar izan nuen, euskarazko bi estekak ez zebiltzalako; benetan inork ez ditu halako gauzak gainbegiratzen kultura eta euskara sailean?).

gwangjuko-biurtekoa-aldaketarako-agindu-bat

Gwangjuko Biurtekoa, aldaketarako agindu bat

| 15 Octobre 2026

Bere 16. edizioan, Hego Koreako arte garaikideko nazioarteko erakusketak esperientzia intimoak, kontakizun historikoak eta denboraren ikusmoldeak jartzen ditu elkarrizketan

osotasunaren-gezur-hauskorra

Osotasunaren gezur hauskorra

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 14 Octobre 2026

Izar iheskorra eta bihotza | Artista: M. Benito Piriz. | Non: Bilbo Arten, Bilbon. | Noiz arte: azaroaren 8ra arte.

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 10 Octobre 2026

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).