artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gran Casino Kursaaleko margoa izango da San Telmo Museoko hurrengo Nabarmendutako obra

Antzinako Gran Casino Kursaalerako Néstor Martín Fernández de la Torre-k 1922an sortutako Izenbururik gabe margoa izango da hurrengo Nabarmendutako obra, San Telmo Museoak duela gutxi eskuratu eta zaharberritua.

gran-casino-kursaaleko-margoa-izango-da-san-telmo-museoko-hurrengo-nabarmendutako-obra

| 2024ko Abenduaren 11a

San Telmo Museoak, Nabarmendutako obra programan, Izenbururik gabe lana aurkezten du erakusketa iraunkorreko arte historikoaren aretoan. Desagertutako Kursaal kasinoko Hall Handiaren hormari atxikitako lau mihiseetako bat zen margolan hau, orain koadro tankeran aurkezten dena. Jatorriz dimentsio handiko (254 x 184 cm) horma margo bat da (marouflage, kasu honetan horman itsatsitako mihise gaineko olioa). Bi pertsona irudikatzen dituen lan hau 1922an margotu zuen Néstor Martin Fernández de la Torre artista kanariarrak, eta museoak berriki eskuratu eta zaharberritu du. 2024ko abenduaren 10etik 2025eko apirilaren 27ra bitartean egongo da ikusgai.

Kursaaleko Hall Handia, Kasinoaren areto nagusienetakoa, edertzen zuen obretako bat da hau. Apaingarri aberatsez hornitutako tamaina handiko eta altuera bikoitzeko espazioa izanik, lau angeluetan Nestor Martín Fernández de la Torrek margotutako obalo bana zuen apaingarri, horietako bat orain aurkezten denIzenbururik gabe.

1972an, eraikina eraitsi behar zutenean, bere ondarearen parte batzuk gorde ziren. Besteak beste, lau obalo horiek harrizko euskarritik erauzi zituzten eta koadro gisa gordeta, hainbat tokitan barreiatu ziren. Horri esker, nahiz eta urte askotan sakabanatuta egon, eraikin ikoniko hartako obra batzuk berreskuratu ahal izan dira.

San Telmo Museoak obalo haietako bat berriki aurkitu eta erostea lortu du, zaharberritzeko eta gizartearentzat berreskuratzeko. Hori dela eta, sortu zenetik 100 urte baino gehiago bete direnean, pieza bikain horietako bat aurkezten da museoaren Nabarmendutako obra programaren barruan.

Nestor Martín Fernández de la Torrek modernismoarekin eta sinbolismoarekin harreman estua izan zuen, estilo akademizistekin apurtzen zuen pintura bat jorratuz eta arte berri askeago bat garatuz. Premisa horiek ikusgai egiten dira Izenbururik gabe obran.

Obraren deskribapena

Izenbururik gabe mosaiko bat imitatzen duen urre koloreko hondo baten gainean eta ardatz bertikal batean, monumentaltasun handiko bi irudi agerian uzten dituen tamaina handiko obra sinbolista da. Bi gorputzak androgino samarrak dira, beren garaiko moraltasunari desafio eginez, sentsualitate eta sentiberatasun handiko dantzaldi batean elkarrekin nahasten direnak.

Pertsonaiak bizitasun eta kolore saturazio handiko oihal delikatuez erdi estaliak daude, berreskuratutako aurpegietako antzerki makillajea bezala. Bere irudi luzangak neurriz kanpokoak dira, artistak perspektiba egokia kontuan hartu zuelako bere jatorrizko kokapenean, altuera handian, bistaratze egokia izateko.

Obrarekin lotutako jarduerak

Hainbat ekitaldi antolatu dira obraren inguruan. Museoko erakusketa iraunkorrean Nabarmendutako obra gisa erakusteaz gain, bisita gidatua eta obraren, kasinoko ondarearen eta egilearen xehetasunak ezagutzeko hitzaldiak ere burutuko dira.

Gainera, San Telmo Museoak eta Casino Kursaal Luckiak sinatutako hitzarmenari esker, kasinoak museoari lan honi buruzko jarduera antolatzeko babesa emateaz gain, ikus-entzunezko bat egin du antzinako Kursaaletik berreskuratutako pintura ondareari buruz. Abenduaren 12an estreinatuko da, lehen hitzaldiaren testuinguruan.

Abenduaren 12ko bisita gidatua 18:00etan hasiko da eta gaztelaniaz burutuko da. Nabarmendutako obra dagoen lekuan, Carmen Martín zaharberritzaileak obran egin diren lanak azalduko ditu. Bisitarako lekuak dagoeneko agortuta daude.

Egun horretan bertan, El Gran Casino Kursaal. Historia y recuperación de un patrimonio, hitzaldia 19:00etan hasiko da, gaztelaniaz, eta sarrera librea izango da aretoa bete arte. Ana Santo Domingo, San Telmo Museoko kontserbazio arduraduna, eta Lola Horcajo, historialaria, arituko dira. Nabarmendutako obrari buruz ez ezik, Kursaaletik errekuperatutako beste ondare elementuei buruz ere hitz egingo dute. Hitzaldian zehar, gainera, Casino Kursaal Luckiak babestutako eta Morgancreak ekoitzitako ikus-entzunezkoa estreinatuko da.

Azkenik, otsailaren 5ean, 19:00etan, Néstor: un pintor simbolista hitzaldia izango da, Nestor Martin Fernández de la Torre kanariar artistaren figura eta obra aztertzeko. Las Palmas de Gran Canariako Néstor Museoko (Nestor Martin Fernandez de la Torre) zuzendari/gerentea den Daniel Montesdeocak eskainiko du. Sarrera librea izango da edukiera bete arte.


kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

irekitze-grafikoa

Irekitze grafikoa

Virage (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 02ra

uhinak

Uhinak

Ra Asensi

Bilboko Euskal Museoa - Kukula (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Uztailaren 08tik
2026ko Abenduaren 28ra

harri-erre-malpais

Harri erre, 'malpaís'

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 21a

Malpaís | Artista: Borja Gomez. | Non: Naratan, Bilbon. | Noiz arte: Azaroaren 7ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoa-zabaldu-dute

Bilboko Arte Ederren Museoa zabaldu dute

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 21a

Berritutako museoei buruzko artikulu sorta bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoari tokatuko zaio gaur txanda. Komunikabideek behin eta berriz errepikatu duten moduan, urriaren 5ean zabaldu zen Bilboko museo berritua.

zer-memoria-dosi-behar-du-fikzioak

Zer memoria dosi behar du fikzioak?

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 18a

Iruñeko Topaketen gerizpean, Leire Lakuntza, Ainhoa Apeztegia eta Nagore Txibite artisten obrak hizketan eta galdezka jarri dituzte Ziudadelako Arma aretoan. Udalaren Arte Garaikideko Bildumako lanen hautaketa batekin ere osatu dute erakusketa.

kultura-ikertu-kultura-babestu

Kultura ikertu, kultura babestu

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 16a

Orain egun batzuk [EAEko] Kulturaren Euskal Behatokiaren email bat jaso nuen; azaroaren 5ean eta 6an egingo dituen jardunaldien egitaraua zekarren (gaztelerazko mezutik ireki behar izan nuen, euskarazko bi estekak ez zebiltzalako; benetan inork ez ditu halako gauzak gainbegiratzen kultura eta euskara sailean?).

gwangjuko-biurtekoa-aldaketarako-agindu-bat

Gwangjuko Biurtekoa, aldaketarako agindu bat

| 2026ko Urriaren 15a

Bere 16. edizioan, Hego Koreako arte garaikideko nazioarteko erakusketak esperientzia intimoak, kontakizun historikoak eta denboraren ikusmoldeak jartzen ditu elkarrizketan

osotasunaren-gezur-hauskorra

Osotasunaren gezur hauskorra

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 14a

Izar iheskorra eta bihotza | Artista: M. Benito Piriz. | Non: Bilbo Arten, Bilbon. | Noiz arte: azaroaren 8ra arte.

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.