artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gorrek kontatzeko dutena

Antoni Abadek 'Belarri gorrak' proiektua ondu du Multiverso bekarekin. Maiatzaren 7ra arte egongo da ikusgai, Arte Ederren Museoan

gorrek-kontatzeko-dutena

2023ko Martxoaren 8a | Olatz Silva Rodrigo [BERRIA.eus]

"Ahozko hizkuntza sortu baino lehen, gizakiak keinu bitartez jartzen ziren harremanetan. Agian ez zen zeinu hizkuntza, baina keinuak ziren", gogoratu dio gizon batek emakume bati. Bilboko Arte Ederren Museoko horma batean ageri dira, bideo batean. "Ahozko hizkuntza agertu zenean, ordea, zeinu hizkuntza ahaztu zuten", jarraitu du. Utopiaren eta errealitatearen inguruan elkarrizketan ari dira, zeinu hizkuntzan. Izan ere, entzumen desgaitasuna dute. Antoni Abadek Multiverso bekarekin sortutako bideoinstalazioa da: Belarri gorrak. Kataluniako Pertsona Gorren Federazioko hamasei kidek hamalau gai aukeratu, eta haien inguruko elkarrizketak sortu dituzte. Proiektua maiatzaren 7ra arte egongo da ikusgai museoan.

"Helburua zubiak sortzea da, entzun dezaketen pertsonen eta entzumen desgaitasuna duten pertsonen artean", azaldu du Abadek. Utopiaz hizketan ari direnen ondoan, beste bi kide daude. Poza eta tristura da eurek aukeratu duten gaia. "Alde batetik, inklusioari eta pertsona gorren autonomiari buruzko gaiak landu dituzte; eta, bestetik, beste hainbat kontu: erotika, egia eta gezurra, diktadura eta anarkia...", zehaztu du egileak.

Grabazioek azpitituluak dituzte. Eta braillean eta makrokaraktereetan inprimatutako transkripzioak ere eskuragarri daude instalazioan bertan. Elkarren ondoan dauden bi pantaila handitan ikus daitezke elkarrizketak: "Plano zehatzak dira, hondo zuri batean eginak eta apaingarririk gabe; eurek azaltzen digute nortzuk diren eta zer nahi duten". Grabazioetan hizketan ari direnen soinuak entzun daitezke.

Serieko lehen proiektua

Arte historialaria da Abad, baina 21 urte daramatza bazterketa arriskuan dauden kolektiboekin lanean; hala nola Mexiko Hiriko taxilariekin eta Nikaraguako migratzaileekin Costa Rican. Honako hau izan da gorrekin ikus-entzunezko bat sortu duen lehenengo aldia. "Existitzen diren aniztasunen artean, bakartuena da". Eta, hori aldatzeko, "ale txiki" bat jarri nahi izan du: "Bideo-instalazio honen bitartez, pertsona gorrekin harremanik ez dutenek euren berri izan dezaten nahi izan dut, eta jakin dezaten zeri buruz hitz egiten duten". Adierazi duenez, hezkuntza inklusiboak "gehiago" egin beharko luke: "Eskola batzuetan pertsona gorrak eta entzuten dutenak batera daude, eta guztiek ikasten dute zeinu hizkuntza; hori da eredu ona".

Multiverso bekarekin egindako lana da Belarri gorrak. BBVA Fundazioak eta museoak elkarlanean sortutako egitasmoa da. Eta bideoartea eta arte digitala sustatzen ditu. 2018an, Multiverso beketarako deialdi ireki bat antolatu zuten, baina pandemiak proiektuak geldiaraztea eragin zuen. Orain jarri dute berriro martxan. Abadena izan da museoan aurkeztu duten lehenengoa. Hurrengo hilabeteetan, gainerako bostak aurkeztuko dituzte.


lurraren-arteak

Lurraren arteak

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Abenduaren 05etik
2026ko Maiatzaren 03ra

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.