artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gorrek kontatzeko dutena

Antoni Abadek 'Belarri gorrak' proiektua ondu du Multiverso bekarekin. Maiatzaren 7ra arte egongo da ikusgai, Arte Ederren Museoan

gorrek-kontatzeko-dutena

Olatz Silva Rodrigo [BERRIA.eus]
| 2023ko Martxoaren 8a

"Ahozko hizkuntza sortu baino lehen, gizakiak keinu bitartez jartzen ziren harremanetan. Agian ez zen zeinu hizkuntza, baina keinuak ziren", gogoratu dio gizon batek emakume bati. Bilboko Arte Ederren Museoko horma batean ageri dira, bideo batean. "Ahozko hizkuntza agertu zenean, ordea, zeinu hizkuntza ahaztu zuten", jarraitu du. Utopiaren eta errealitatearen inguruan elkarrizketan ari dira, zeinu hizkuntzan. Izan ere, entzumen desgaitasuna dute. Antoni Abadek Multiverso bekarekin sortutako bideoinstalazioa da: Belarri gorrak. Kataluniako Pertsona Gorren Federazioko hamasei kidek hamalau gai aukeratu, eta haien inguruko elkarrizketak sortu dituzte. Proiektua maiatzaren 7ra arte egongo da ikusgai museoan.

"Helburua zubiak sortzea da, entzun dezaketen pertsonen eta entzumen desgaitasuna duten pertsonen artean", azaldu du Abadek. Utopiaz hizketan ari direnen ondoan, beste bi kide daude. Poza eta tristura da eurek aukeratu duten gaia. "Alde batetik, inklusioari eta pertsona gorren autonomiari buruzko gaiak landu dituzte; eta, bestetik, beste hainbat kontu: erotika, egia eta gezurra, diktadura eta anarkia...", zehaztu du egileak.

Grabazioek azpitituluak dituzte. Eta braillean eta makrokaraktereetan inprimatutako transkripzioak ere eskuragarri daude instalazioan bertan. Elkarren ondoan dauden bi pantaila handitan ikus daitezke elkarrizketak: "Plano zehatzak dira, hondo zuri batean eginak eta apaingarririk gabe; eurek azaltzen digute nortzuk diren eta zer nahi duten". Grabazioetan hizketan ari direnen soinuak entzun daitezke.

Serieko lehen proiektua

Arte historialaria da Abad, baina 21 urte daramatza bazterketa arriskuan dauden kolektiboekin lanean; hala nola Mexiko Hiriko taxilariekin eta Nikaraguako migratzaileekin Costa Rican. Honako hau izan da gorrekin ikus-entzunezko bat sortu duen lehenengo aldia. "Existitzen diren aniztasunen artean, bakartuena da". Eta, hori aldatzeko, "ale txiki" bat jarri nahi izan du: "Bideo-instalazio honen bitartez, pertsona gorrekin harremanik ez dutenek euren berri izan dezaten nahi izan dut, eta jakin dezaten zeri buruz hitz egiten duten". Adierazi duenez, hezkuntza inklusiboak "gehiago" egin beharko luke: "Eskola batzuetan pertsona gorrak eta entzuten dutenak batera daude, eta guztiek ikasten dute zeinu hizkuntza; hori da eredu ona".

Multiverso bekarekin egindako lana da Belarri gorrak. BBVA Fundazioak eta museoak elkarlanean sortutako egitasmoa da. Eta bideoartea eta arte digitala sustatzen ditu. 2018an, Multiverso beketarako deialdi ireki bat antolatu zuten, baina pandemiak proiektuak geldiaraztea eragin zuen. Orain jarri dute berriro martxan. Abadena izan da museoan aurkeztu duten lehenengoa. Hurrengo hilabeteetan, gainerako bostak aurkeztuko dituzte.


paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Agorrilaren 30era

66-urtez-ikasten

66 urtez ikasten

Javier Sueskun

Muñoz Sola (Tutera, Nafarroa)

2026ko Ekainaren 11etik
2026ko Irailaren 06ra

fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Maiatzaren 18tik
2027ko Otsailaren 28ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.