artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Windsor Kulturgintza galeriari lotutako 150 artista ingururen 200 artelan jaso ditu Bilboko Arte Ederren Museoak

1980ko eta 1990eko hamarkadetako artisten lanak dira nagusi Roberto Saenz de Gorbea galerista eta bildumagileak emandako multzoan, eta bigarren dohaintza handi bat egiteko asmoa duela ere iragarri du.

windsor-kulturgintza-galeriari-lotutako-150-artista-ingururen-200-artelan-jaso-ditu-bilboko-arte-ederren-museoak
Roberto Saenz de Gorbea galerista ohia (ezkerretik bigarrena) Bilboko Arte Ederren Museoari emandako koadroetako baten aurrean. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

16 Mai 2024 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

"Mozketa estratigrafiko zehatz bat". Guztira, 150 artista ingururen 200 obra baino gehiago eman dizkio Roberto Saenz de Gorbea bildumagile eta Bilboko Windsor Kulturgintza galeriako zuzendari izandakoak Bilboko Arte Ederren Museoari, eta arkeologiaren lengoaia baliatu du Miguel Zugaza museoko zuzendariak haren balioa definitzeko. Haren hitzetan, 1970eko hamarkadatik hasi eta XXI. mende hasierara artean "Bilbon izan den arte garaikidea" erakusten duelako bildumak. Historia geruza bat, alegia. "Nestor Basterretxearekin hasita, Kepa Garrazarenganaino". Baina lehen urratsa baino ez da izango hau. Batetik, etorkizunean beste dohaintza handi bat egiteko asmoa ere iragarri duelako Saez de Gorbeak,eta, bestetik, museoak galeriari eskainitako erakusketa propio bat egingo duela ere ziurtatu duelako.

Euskal Herriko arte galeria esanguratsuenetako bat izan da Windsor. 1971n ireki zuen Miguel Saenz de Gorbeak, eta Bilboko Portuko Markesaren kalean izan zuen lehen egoitza. Kafetegi bat zuen lehen solairuan, eta sotoan zegoen arte galeria. Aurelio Artetaren, Francisco Iturrinoren, Ramiro Arrueren eta Benito Barruetaren lanak jarri zituzten bertan ikusgai. 1981ean, aitaren eskutik hartu zuen haren gidaritza Roberto Saenz de Gorbeak, eta une hartan arte garaikidera zuzendu zuen galeriako erakusketa lerroa, eta Juan de Ajuriagerra kalera eraman zuten aretoa, 1989an, izena ere berrituz: Windsor Kulturgintza.

Eta historia horren guztiaren lekukotza ematen du orain Bilboko Arte Ederren Museoari eman dion artelanen bildumak. Horregatik Zugazak aipatutako geruza estratografikoaren metafora.

Gorabidekoak eta bazterrekoak

1980ko eta 1990eko hamarkadetako artelanak dira nagusi multzoan. Ondorengo artistenaktartean: Ramon Carrera, Santos Iñurrieta, Pedro Manterola, Rafael Lafuente, Jose Luis Zumeta, Juan Luis Goenaga, Fernando Illana, Daniel Tamayo, Carmen Olabarri, Jose Angel Lasa eta Patxi Ezkietarenak. Une hartan indarra hartzen zihoazen artisten lehen lanak ere badaude. DarIo Urzairen, Angel Badosen, Txomin Badiolaren, Dora Salazarren, Jose Mari Lazkanoren eta Jon Mikel Eubaren lanak dira horren adibide.

Baina horiekin batera, historiak bazterrean utzitako artisten lekukotza moduko bat ere biltzen du, Miryam Alzuri Bilboko Arte Ederren Museoko kontserbazio arduradunak azaldutakoaren arabera. 1950eko eta 1960ko hamarkadetan puntakoa izan zen Manuel Duque margolaria, esaterako, "ia ahaztuta" dagoelako egun —"ia-ia artista madarikatua da"—, eta Rita Sixto ere "desagertu" egin delako erakusketen saretik.

Merkatu falta

Roberto Saenz de Gorbeak anaia zuen Xabier Saenz de Gorbea arte kritikaria, eta zeharo hunkitu da galerista harekin gogoratutakoan. 2015ean hil zen, eta "lagun", "kide" eta "aholkulari" zuela esan du Roberto Saenz de Gorbeak.

Hain zuzen, anaia izan du gogoan galeriak izandako estualdi ekonomikoak gogoan hartzean. Haren hitzetan, arte garaikideak ez duelako sekula izan merkaturik. "Xabierrekin batera antolatzen genituen erakusketei eta elkarrekin eskaintzen genuen aholkularitzari esker egin zuen aurrera galeriak, eta horri esker jarraitu ahal izan genuen".

Artelanekin batera, galeriari lotutako funts dokumental "baliotsua" ere eman dio museoari Saenz de Gorbeak. Aurrez, haren anaiak ere egin bezala, alegia. 2020an haren artxibo pertsonala ere jaso zuelako museoak, Xabier Saenz de Gorbearen bizikide izandako Sonia Ruedaren eskutik.

Bilbon egindako lana ez ezik, Windsor Kulturgintzak euskal artistak nazioarteratzeko egin zuen lana ere nabarmendu du Bilboko Arte Ederren Museoko zuzendariak. Zugazaren hitzetan, Saenz de Gorbeak hasieratik baliatu baitzuen Madrilgo Arco azoka bertako sortzaileen obrak ezagutarazteko.

Jasotako artelan guztiak xehe aztertu beharko dituztela ere iragarri du Zugazak. "Lan handia" izango da hori, haren hitzetan. Galeriari eskainitako erakusketa museoa handitzeko lanak amaitzen direnean egingo dela baino ez dute zehaztu. Eta, horregatik, bi koadro baino ez dituzte zintzilikatu gaur museoaren eraikin zaharreko aretoetan: Alfonso Gortazar artistak 1987an margotutako erretratu figuratibo bat eta Iñaki de la Fuenteren giza figuraz eta gorputz atal soltez betetako koadro koloretsu bat. Gaur baino ez dira egongo ikusgai, halere.


aware

Aware

Iker Valle

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Du 17 Mai 2024
Au 04 Juillet 2024

yoshitomo-nara

Yoshitomo Nara

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 28 Juin 2024
Au 03 Novembre 2024

hamairu-centaurusera

Hamairu Centaurusera

Sergio Prego

Bilboko Arte Ederren Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Du 06 Mai 2022
Au 30 Novembre 2024

no-signal

No signal

Back, Cristian Robles Kensausage, Fernando Tinoco, Raisa Alava

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

Du 24 Mai 2024
Au 12 Juillet 2024

sota-familia-artea-eta-mezenasgoa

Sota familia. Artea eta mezenasgoa

22 Juin | Arte Ederren Bilboko museoa

Ramón de la Sota y Llanok antzinako eta garai modernoko arte-bilduma bikain bat egin zuen, eta bere bi egoitzetan banatu zuen kronologikoki: antzinako artea Bilboko Ibaigane Jauregian –Athletic Cluben egoitza 1988tik–, eta arte modernoa Lertegin zeukan egoitzan, hurbileko Getxoko udalerrian. Horren haritik Arte Ederren Bilboko museoan jarritako erakusketa urrira arte ikusgai izanen da.

ondarea-kudeatzeko-manerak

Ondarea kudeatzeko manerak

21 Juin | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Festa ederra izan zuten larunbatean Larunben: Aranzadik herriko aztarnategian topatutako aldarea aurkeztu zuen, Valeria Vitella izeneko emakumeak Larraheri eskaini ziona orain dela bi mila urte inguru.

hankaz-gora

Hankaz gora

21 Juin | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'Entresaka' | Artista: Ibon Aranberri. | Datak: 2024ko apirilaren 26tik 2024ko irailaren 29ra. | Non: Artium, Gasteiz.

koldobika-jauregi-eskultorea-hil-da

Koldobika Jauregi eskultorea hil da

17 Juin | Paulo Ostolaza [BERRIA.eus]

64 urte zituela zendu da. 1990eko hamarkadatik aurrera euskal artista erreferentziazkoa izan da. Naturaren eta artearen arteko loturei begiratu zalea zen, besteak beste.

bizitzaren-harira

Bizitzaren harira

13 Juin | Elena Olave [BERRIA.eus]

'JAI EGUN' | Artista: Marta Zelaia. | Non: La Taller, Bilbon. | Noiz arte: Uztailaren 19ra arte.

utopiatik-estilora

Utopiatik estilora

13 Juin | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Irratian esaten ari dira jarri berri duten musika klasikoko piezak avantgarde (sic.) estiloa daukala. Nire barrurako pentsatu dut, noiztik da abangoardia estilo bat? Hala bada, noiz bihurtu zen abangoardia estiloa?

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).