artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Espazioak

'Saul Leiter. Amaitu gabeko mundua' | Non: Donostiako Tabakaleran. | Noiz arte: Azaroaren 10era arte.

espazioak
Saul Leiter argazkilariaren erakusketa, Tabakaleran. GORKA RUBIO / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 3 Octobre 2024

Instituzioek beraien erakusketen programazioan ildo zehatzak —batzuek besteek baino gehiago— definituak izaten dituzte: ze motatako erakusketei irekitzen dizkieten ateak, eta zeintzuk baztertzen dituzten, alegia. Zenbaitzuek garaiaren arabera zehazten dute hori, adibidez, egungo artea erakusteko espazio bilakatuz; beste batzuek berriz, erakusketen izaerari heltzen diote, esaterako, taldeko erakusketak soilik ekoiztuz; eta badira, tartean, arte-lengoaia espezifikoen erakusketak soilik egiten dituztenak. Azken horien artean kokatzen da, hain zuzen, Tabakalerako Kutxa Fundazioa aretoa, esklusiban argazkigintzari lotutako proiektuak erakusteko helburua duena. Tarteka, bertako ekoizpenak eta egileak izaten badira ere, maiz atzerriko argazkilari esanguratsuak ekartzen dituzte, azken erakusketa honetan, kasurako: Saul Leiter-i buruzkoa baita, New Yorkeko Argazkilaritza Eskolako partaidetzat jotzen denari buruzkoa.

Kutxa Fundazioa aretoa, bi solairuk osatzen duten espazioa da, zeinaren egituraketa eta antolamendua oso gutxitan aldatzen den. Behealdean, ongietorria aurrez aurreko horma batek egiten du, eta erakusketaren ibilbidea ezkerretara hasten da, espazio laukiaren perimetroan barrena. Eta espazioaren erdian, beste barne espazio bat irekitzen da, txikiagoa, laukia hori ere. Bertan, espazioaren ezaugarriengatik, izaera intimistagoa duten argazkiak ipintzen dira gehienetan. Goialdean, espazioa bitan banatzen duen horma bat dago, eta, horren aurrean, maiz, beira-arasa handi bat egoten da; eta erpinetako batean irekitzen den espazio txikian, berriz, erakusketako piezen egilea protagonistatzat duen ikus-entzunezkoren bat egon ohi da.

Espazioaren antolamenduan hain aldaketa gutxi —edo alerik ere ez— egiteak zuzeneko eragina du erakusketaren aurrekontuan, baita haren jasangarritasunean ere: erakusketa bakoitzaren beharren arabera horma zaharrak kendu, berriak jarri, pintatze lanak egin eta altzairu berriak diseinatzea ez da tontakeria, eta, zalantzarik gabe, kontuan izan beharrekoa da. Dena den, urtea joan eta urtea etorri, instalazio eta museografia aldetik proposamen berririk onartzen ez duen espazioa izateko erabakia hartzea ere, ez da ezdeusa; are gehiago, beti antzeko formatu eta lengoaia artistiko bera erakusten den lekuan. Horren ondorioa izan da, besteak beste, azken erakusketetara bertaratzerakoan, bisitetatik errepikapen sentsazioarekin irtetea. Horma zurietan, tamaina ez hain handiko eta zuri-beltzeko argazkien ilarak egon ohi dira, espazioaren ibilbidea eta nolakotasun guztiak buruz ezagutzen ditudan lekuan: hemen argazki intimoagoak, hor dokumentazioa eta han berriz, ikus-entzunezkoa. Eta erakusketa honetatik irteterakoan ere, sentsazioa bera izan zen, Kutxa Fundazioa aretoko beste argazki erakusketa bat gehiago bisitatu izanarena.

Saul Leiterren argazkiak bikainak dira, hori ez da ezbaian jartzen. Argazkien enkoadraketak eta perspektibak guztiz iradokitzaileak dira, tradizioarekiko apurtzaileak asko, egunerokotasunean begiek egiten dituzten kliskak diruditela. Bat-batekoak dira, eta oso freskoak. Anne Morin komisarioak zenbait argazkirekin egindako instalazio proposamenak gainera, haien gaineko irakurketak zabaldu eta ugaritu ditu, espazioaren antolaketari eta instalazioari lotuta, instituzioak utzi dion askatasun esparru murritzaz baliatuz. Zenbaitetan argazkiak banaka aurkeztu beharrean, bikoteka edo multzoka antolatu ditu, Eisesteinek zineman baliatutako muntaketaren printzipioa oroitarazten dutenak: zuzeneko zerikusirik edo segidarik gabeko irudiak elkartuz, haien arteko elkarketaren bidez esanahi, iradokizun edo irakurketa berri eta ustekabekoak sortuaz. Eta hala gertatzen da Leiterren zenbait argazki-elkarketekin ere; bat-batean argazki huts batek izan zitzakeen iradokizun gaitasunak areagotu egiten direla, ikusleek haien gaineko bestelako hausnarketa eta narrazioak sortuz.

Maiz, erakusketak bertan erakusten diren objektu hutsen bistaratzeak direla pentsatzen da, horiek aurkezten diren instalazioaren eta espazioaren nolakotasunak kontuan hartu gabe; azken elementu horiek piezen hautematean eta bisitarien esperientzian duten zuzeneko garrantziaz ahaztuta. Bada, espazioak ezinbestekoak dira erakusketetarako, baina espazio horiez hausnartu eta erakusketa bakoitzaren nolakotasunetara moldatzeko esfortzuak egitea ere bai.


portrait-intime

Portrait intime

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Du 05 Juin 2025
Au 26 Décembre 2026

66-urtez-ikasten

66 urtez ikasten

Javier Sueskun

Muñoz Sola (Tutera, Nafarroa)

Du 11 Juin 2026
Au 06 Septembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 Juillet 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 Juillet 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 Juillet 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 Juillet 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 Juillet 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 Juillet 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).