Bi lurralde bereizten dituen marrari deitu dakioke muga. Norbaiten edo zerbaiten garapenerako traba denari ere hala esaten ahal zaio: muga. Inor denbora hitzaren sinonimo bila ari bada, horra: muga. Bistan da: franko luza liteke hitzaren esanahien zerrenda, nahi bada. Bada, hain justu ere, mugei buruzko askotariko gogoetetatik abiatuta ondu du bere azken lana Zzzz kolektiboak: Frontera-muga argazki erakusketa sortu du, eta Iruñeko Ziudadelako Mistoen Eraikinean plazaratu. Maiatzaren 7ra arte dago ikusgai.

Zzzz kolektiboko kideek 2020aren hasieran abiatutako argazkilaritza ikerketa baten emaitza da erakusketa. Hauek dira partaideak: Enrique Aparacio, Ignacio de Alaba, Marcos Garcia, Jose Antonio Larrasoaña, Fernando Lopez, Alvaro Martinez, Paco Sada eta Pilar Sampol. Horien guztien argazkiak jaso dituzte bilduman, desordenatuta, baina bakoitzaren ondoan ez da zehazten bakoitza nork egina den. Izenbururik ere ez diete jarri; "kaotikoki" jarri nahi izan dituzte.

Edukiari dagokionez, askotariko argazkiak daude. Atlas zatikatuak, hiri baten aldirietako etxebizitzen irudiak, erretratuak, zelaiak, neska gazte bat komunontzian eserita, errepide gaineko zubiak... Are, irudiok ikusirik, badirudi artistek ondorio batera bideratu nahi dutela bisitari oro: ezin konta ahala maneratan irudikatu daitekeela muga. Edonola ere, haiek hitz mordoa zerrendatu dute horma batean, inork heldulekurik beharko balu ere. Adibidez: jarraitutasuna, periferia, kontrastea, giroa, ertza, tokia, hesia, protesta, memoria, bereizketa, etena, gatazka, geopolitika, balioa, geometria eta auzotasuna. Ohartarazpen bat ere egin dute: "Beti egonen dira mugak, baina beti desagertuko dira".

Lanak aurkezteko moduan ere, bistakoa da argazkilariek kontrasteak sortu nahi izan dituztela. Bilduma ez dadin izan homogeneoa. Argazki batzuk beste batzuei loturik paratu dituzte aretoaren hormetan. Beste batzuk, aldiz, solte ageri dira.

Ikusleek aise erreparatuko diote erakusketaren harilkatze bereziari. Bi elementuk ematen diote kohesioa bildumari, batik bat. Behin eta berriz errepikatzen den paisaia bat da horietako bat: soro berbera agertzen da dozenaka argazkitan. Antzeman daitekeen gisan, argazkiak urteko garai diferenteetan daude aterata, ordu diferenteetan ere bai. Belarra ez da berdin ageri beti, ezta zerua ere. Zuhaitzak ere ez.

Kolore gorria da erakusketaren beste haria. Ez beti, baina askotan, egileek gorriz pintatu dituzte irudi bakoitzean "muga" gisa funtzionatzen duten elementuak, edizio lana baliatuta.

Bestalde, gorriak dira aretoaren zolan ezarritako geziak, eta gorriak dira, era berean, areto barreneko harrizko arkuak ixteko erabilitako zintak ere. Marra gorriak dira nonahi, zeharkatu ezin diren mugen seinale.

Hamar urteko bidea

Zzzz kolektiboak hamar urte beteko ditu laster. Hain zuzen ere, 2013ko maiatzean lotu zitzaion bideari. Kideek gogora ekarri dutenez, argazkigintzaren eta beste arte adierazpideen arteko loturak garatzeko gune bat sortzea zen hasiera-hasierako asmoa. Segituan erabaki zuten bestela funtzionatuko zutela, ordea: soilik argazkigintzan zentratuko ziren, haren askotariko ertzei erreparatu arren horretarako.

Finean, diotenez, elkarri babesa ematea eta lanen hedapena hauspotzea da helburua; batzuetan, elkarrekin sortzea ere bai. Nabarmendu dutenez, gaur egun jendeak "irudi mordoa" du inguruan etengabe, "gogaitzeraino". Horregatik, iritzi diote gero eta zailagoa dela argazkilarien sormen lanak behar bezala bistaratzea eta ikusleen arreta bereganatzea, "mugak gainditzea". Horri kontra egiteko, lanean segituko dute.