artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Arte hezkuntza aztertu du Artiumek protagonisten begietatik

'Edonor denok inor ez' erakusketa zabaldu du Artiumek. Euskal Herriko arte hezkuntza instituzionalizatzeko prozesuak aztertu ditu 1978tik 1991ra bitarte.

arte-hezkuntza-aztertu-du-artiumek-protagonisten-begietatik
Elena Mendizabal artistaren obra bat, Artiumeko erakusketan ikusgai. Arg/ RAUL BOGAO/ FOKU

6 de Febrero 2024 | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Euskal Herrian 1978tik 1990eko hamarraldiko lehen urteetara arteak eta hezkuntzak izandako instituzionalizazio prozesuei erreparatu die Gasteizko Artium museoak erakusketa berrian. Duela bi urte arteak eta hezkuntzak izan zuten harremanaz ikusgai jarri zuten erakusketaren jarraipena da. Orduko hartan, 1960ko eta 1970eko praktika esperimentalak ardatz hartu zituzten, eta orain, berriz, arreta berezia jarri diete arte ikasleek hezkuntza prozesuetan egindako ekarpenei. Edonor denok inor ez. Euskal Herriko arte hezkuntza instituzionalizatzeko prozesuak, 1978-1991 izeneko erakusketa irailaren 1era arte izango da ikusgai A2 aretoan.

Mikel Onandia, Sergio Rubira eta Leire Bergarak egin dituzte komisario lanak. Areto zabal batean bildu dituzte piezak. Eta artelanak ez ezik, dokumentuak, argazkiak, filmak eta bideoak, afixak, aldizkari eta egunkariak eta margoak ere ikus daitezke. Hiru artistak erakusketarako propio berriztatu dituzten artelanak ere badaude: Itziar Elejalderen Beso instalazioa, Monica Ortuzarren Acceso III Cuna eskultura, eta Juancal Ballestinen titulurik gabeko margolana. Hiru artelan horiek lehen aldiz paratu dituzte museoan.

1978tik 1990era sormen artistikorako martxan jarri ziren zortzi gune eta proiektu dira erakusketaren ardatzak: Bilboko Errekaldeberriko Herri Unibertsitatea; Bilboko Unibertsitate Autonomoaren Hedapen kulturaleko lantegiak; Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederren Fakultatea; Minimalismoa eta figurazio berria; Bilboko Udal Aurrezki Kutxako Kultura Gela; Donostiako Bideo Jaialdia; CINT Gasteizko Udalaren Irudi eta Teknologia Berrien Zentroa, eta Arteleku. Onandia: "Arte hezkuntzarekin lotutako proiektu horietan eskutik joan ziren ikasleen parte hartzea eta instituzionalizazio prozesuak".

Hain justu, arte ikasleen ikuspegia lehenetsi dute erakusketan. Hala, orotariko dokumentazioa eta artelanak baliatu dituzte testuingurua ulertzeko eta ikasleen eta artelanen arteko "zuzeneko esperientziak" azaltzeko, Onandiaren hitzetan. Eta, horretarako, duela bi urteko erakusketan Jorge Oteiza artista abiapuntu gisa erabili zuten bezala, orain Juan Luis Moraza artistak Donostiako Artelekun antolatutako Cualquiera todos ninguno mintegian inspiratu dira.

Arteleku 1987an zabaldu zuten, eta zeregin garrantzitsua izan zuen artisten eta teorikoen ikastaro eta lantegien bidezko prestakuntza gune gisa. Artiumek mintegi haren izenburua bere egin, euskaratu eta erakusketarako erabili du. Are, arte arloko hezkuntza praktikei buruzko erakusketa berri baten ardatz ere izango da aurrerago, eta, azaldu dutenez, hori izango da "hirugarren kapitulua".

Bikoko Arte Ederren Goi Eskola

Erakusketak ikerketa mardula dauka oinarrian. Bergararen hitzetan, "ikasketa prozesu" bat izan da, eta garai hartako "arte ikasleen begietatik" egin nahi izan dute arte hezkuntzaren instituzionalizazio prozesuaren azterketa.

1978. urtean kokatu dute erakusketaren hasiera. Orduan bilakatu baitzen Bilboko Arte Ederren Goi Eskola fakultate zena EHU Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederren Fakultatea. Hainbat ikuspuntutatik aztertu dute gertaera hori, baina bereziki arreta jarri diete eredu akademiko hertsietatik kanpoko irakaskuntza molde berri bat eskatzen zuten ikasleen eta hezkuntza sisteman parte hartze zuzenagoa galdegiten zuten artisten aldarrikapenei.

Testuinguru horretan garatu ziren EHUren Unibertsitate Hedapenerako Ikastaroak ere, eta horien artean zeuden Luis Maria Iturrik zuzendutako antzerki lantegia. Bideo eta argazkien bidez erakutsi dute lantegi horretako ikasle askok nola parte hartu zuten Akelarre konpainiak urte haietan egin zituen lanetan, adibidez, Irrintzi obra taularatzean.

Aretoko bitrina batzuetan ikus daitezke Bilboko Errekaldeberriko Herri Unibertsitateari lotutako argazki eta argitalpenak. Auzo horretako familia elkartearen ekimenez sortu zen herri unibertsitatea, eliteentzat bakarrik zen irakaskuntzarekin kezkatuta. Urte horietan, mugimendua zuten irudien inguruko trebakuntza funtsezkoa bihurtu zen. Horren erakusle izan zen, besteak beste, 1988an Gasteizen zabaldutako Irudi eta Teknologia Berrien Zentroa (CINT). Han ibilitako ikasleen bideo instalazio, idazki eta afixak bildu dituzte.

edonor-denok-inor-ez

edonor denok inor ez

Procesos de institucionalización de la educación artística en el País Vasco, 1978-1991

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 02 de Febrero 2024
Al 01 de Septiembre 2024


perdidos-en-el-camino

Perdidos en el camino

Baroja-Collet

Arteko Gallery (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 15 de Marzo 2024
Al 08 de Junio 2024

bat-bitan

Bat-bitan

Uholdeak 2024

Agoizko kultur etxea (Agoitz, Nafarroa)

Desde el 03 de Mayo 2024
Al 25 de Mayo 2024

y-el-ardor

Y el ardor

Gema Intxausti

La Taller (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 01 de Marzo 2024
Al 03 de Mayo 2024

saretzeak-emandako-indarra

Saretzeak emandako indarra

15 de Abr. | Edurne Elizondo [BERRIA.eus]

Gero eta sendoagoa da Nafarroako irudigintza. Sektore horretaz mintzatu dira Concha Pasamar, Andrea Ganuza eta Mikel Santos 'Belatz' artistak, Iruñean.

guggenheim-artisten-estatutuak-eta-euskal-kultura

Guggenheim, artisten estatutuak eta "euskal" kultura

13 de Abr. | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

Zer diote alderdien programek kulturaz? Zer konpromiso hartzeko prest agertu dira? Askotariko ideien artean, bistan dira, besteak beste, sektoreak egindako prekaritate ohartarazpenak eta aspalditik datozen euskal kulturaren gaineko jarrera kontrajarriak.

ingurua-erretratatzeko-hiru-modu

Ingurua erretratatzeko hiru modu

12 de Abr. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Zarauzko Argazki Bilerak 31. aldia du. Argazkilaritza dokumentalari eta kontzeptualari egin diote lekua. Gaur egungo gizartearen kontsumo ereduaren hausnarketa eta Gernikako bonbardaketa ardatz hartu duten proiektuen erakusketak daude, besteak beste.

txillida-jesus-uriarteren-begietatik

Txillida, Jesus Uriarteren begietatik

11 de Abr. | Urko Iridoy Alzelai [BERRIA.eus]

Tabakalerako Artegunean bildu dituzten 180 argazki inguruetan Txillidaren lan prozesuak irudikatu dituzte. Erakusketa lau zatitan banatu dute, eskultoreak erabiltzen zituen lau material nagusiak aipatuta: papera, lurra, hormigoia eta altzairua.

hiru-hitz-hamaika-eduki-i

Hiru hitz, hamaika eduki (I)

11 de Abr. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen hunkitu ninduen estela hura. Inguru horretan antzinako erromatar hilarrien bildumako eredu batzuk dituzte ikusgai, estetikoki goiko pisuetako artelanak baino xumeagoak izan arren, horiek bezain interesgarriak direnak.

eskultore-baino-gehiago

Eskultore baino gehiago

11 de Abr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'larruak eta izurrak' | Non: Donostiako Tabakaleran. | Noiz arte: Ekainaren 2ra arte.

chillida-izan-beharraz

Chillida izan beharraz

10 de Abr. | Hedoi Etxarte [ARGIA.eus]

Eduardo Chillidaren jaiotzaren mendeurrenaren kontura, ideologia guztietako hedabideetan hagiografiak izan dira nagusi eta ez da inolako aipamenik egin bere "gaztaro falangista ultra eta erradikalaz".

artea-suntsitzeko-arrazoiak

Artea suntsitzeko arrazoiak

10 de Abr. | Nagore Irazustabarrena Uranga [ARGIA.eus]

London, 1914ko martxoaren 10a. Mary Raleigh Rochardson (1889-1961) sufragista eta WSPUko kidea National Galleryra sartu zen, soinekoan laban bat gordeta zuela. Diego Velazquezen Ispiluko venus ezagunaren parera iritsi zenean, mihisea zazpi aldiz sastakatu zuen, guardiek geldiarazi zuten arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).