artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zumeta: beti berdin, beti berri

Usurbilgo frontoiko Zumetaren muralak aurten 50 urte bete dituela jakin dugu prentsaren bidez. Adin horretara iritsita, zaharberritze lanak egingo dizkiote, eta kontserbaziorako plan bat proposatuko dute.

zumeta-beti-berdin-beti-berri
Zumetari omenaldia Usurbilen À‚© Ibai Arrieta

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 22 de Febrero 2023

Badaude harridura sortzen duten artelan batzuk, eta Zumetaren zeramikazko murala horietako bat da. Plazaren eta frontoiaren arteko muga egiten duen hormatzarra 9x16 metro da, eta zaila da aurretik pasatzea dituen koloreen xehetasunei begiratu gabe.

70eko hamarkada euskal artista belaunaldi baten onarpen publikoarena izan zen. 1966an, Euskal Eskolen Mugimenduko taldeak osatu ondoren, hurrengo hamarkadan etorri ziren jendearen aurrera edo kalera ateratzeko urteak. Horretarako, erakunde publiko eta pribatuen babesa behar izan zen, eta, Usurbilgo Udalarekin gertatu zen bezala, beste herri eta hiri askotan ikus ditzakegu belaunaldi hartako artisten lanak. Horrek arte mota bat gure paisaian txertatzea eragin zuen, beste arte mota bat desagertu edo intimitatean geratzen zen bitartean.

Hala ere, artista hauek ez zuten erraza izan onarpen soziala, elite frankisten jarrera atzerakoi batzuen eta jende arruntaren ulertezintasunaren artean. Oztopoak gainditu ondoren, Usurbilen ikus dezakegun artelan harrigarriak bezain ederrak sortzeko aukera izan zuten, eta, zorionez, haietako batzuk gureganaino txukun iritsi dira. Usurbilgo muralaren kontserbazio egoera hain ona izatearen arrazoia materialaren aukeraketan dago. Nahiz eta Zumetak zeramika inoiz ez erabili eta teknikak ez ezagutu, material horren iraunkortasunaren alde egin zuen arte publikoa egiteko orduan. Garai hartan, pintura erliebera eramateko ahaleginetan zebilen, egurrezko eskultura piktorikoen bitartez, baina Usurbilgo horma egiteko aukera izan zuenean beste material baten beharra sumatu zuen, batez ere kanpoan erakutsi behar zelako eta arkitekturarekin harremana izan behar zuelako.

Azken emaitza Zumetaren betiko pintura bat dela esan ohi da, kontuan hartu gabe lanak erliebea duela, eta horrek argiarekin harreman berezia sortzen duela. Argi-itzalak aldakorrak dira, bai eguneko orduen arabera, bai eguraldiaren ondorioz, bai urtaro bakoitzaren aldaketekin. Beraz, pintura bizia da, aldatu egiten dena, nahiz eta iraunkortasuna ziurtatuta egon materialaren gogortasunari esker. Horregatik, Zumetaren lan konplexuenetakoa da, eta, agian, artistari buruhauste handiak eman zizkiona egiteko momentuan, nahiz eta satisfazio handiko emaitza izan. Lan horrek Zumetaren asmoetako asko beteko lituzke: alde batetik denona izatea, publikoa den heinean; eta, bestetik, aldakorra izatea bere egonkortasunean. Koloreak gutxi aldatu dira urteen poderioz, eta erliebearen masak argi-itzalen joko aldakorrak eragiten dizkio. Beti berdin, beti berri.


natura-harmonia-poesia

Natura Harmonia Poesia

Mikel Lertxundi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 26 de Junio 2026
Al 29 de Agosto 2026

osatu-gabea

Osatu Gabea

Baroja Collet

Oreka (Soraluze, Gipuzkoa)

Desde el 04 de Septiembre 2026
Al 30 de Septiembre 2026

calima-express

Calima Express

Juf

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 17 de Julio 2026
Al 19 de Septiembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 de Julio 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 de Julio 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).