artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Astebetean 139 kultur eragileren babesa lortu du Amarica elkarteak

Ofizialki aurkeztu dute Gasteizko erakusketa aretoaren itxieraren aurkako elkartea, artista ugarik babestuta. Arabako Aldundiari eskatu diote erabakian atzera egiteko eta sektorearekin hitz egiteko.

astebetean-139-kultur-eragileren-babesa-lortu-du-amarica-elkarteak
Amarica elkartea aurkeztu dute gaur Arabako hainbat artista eta kultur eragilek. JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Edurne Begiristain [BERRIA.eus]
| 2025eko Otsailaren 12a

Arabako artisten eta kultur eragileen sostengu zabala jaso du Gasteizko Amarika erakusketa aretoaren itxieraren aurka eratu berri den Amarica elkarteak: astebetean, herrialdeko 139 artista batu dira ekinbidera, eta 1.200 pertsona baino gehiagok sinatu dute change.org atarian aretoaren defentsan abiatutako kanpaina. Gaur, erakusketa guneari babesa agertu dioten hainbat kultur eragilek ofizialki aurkeztu dute elkartea agerraldi publiko batean. Helburu argia dutela azpimarratu dute: arte garaikidea defendatu nahi dute, eta aretoa erakusketa gune moduan erabiltzea aurrerantzean ere.

Izan ere, Arabako Foru Aldundiak duela bi aste iragarri zuen Amarika aretoa itxi egingo duela, han ekintzailetza eta berrikuntza zentro bat sortzeko. Erabakiak ezinegona eta haserrea eragin zuen Arabako kultur eragile ugariren artean, eta handik egun gutxira etorri zen haien erantzuna: elkartea osatu zuten aretoaren defentsan, eta babesa lortzeko sinadura bilketa bat hasi.

Gaurko agerraldian Mel Arranz eta Juan Pablo Alvarez artistek hitza hartu dute elkartearen izenean, eta "Arabako artearen etorkizunean interesa duten pertsona guztiak" animatu dituzte elkartearekin bat egitera —amaricaelkartea@gmail.com helbidera idatzi behar da, eta izena eta abizena eman—. Halaber, aldundiaren "aldebakarreko" erabakia txarretsi dute, eta salatu itxierak islatzen duela Arabako instituzioek konpromisorik ez dutela Arabako arte bisualekin. "Sektoreak ezin du erakusketa areto bat desagertzea onartu, horrek galera larria baitakar lurraldean artea zabaltzeko eta arterako sarbidea izateko", ohartarazi dute.

Amarika aretoa 1989an zabaldu zuten, eta, ordutik, erreferente bilakatu da arte garaikidea egiten duten sortzaileentzat. Elkarteko kideen ustez, artea erakusteko propio diseinatuta dago aretoa, erakusketak egiteko baldintza "ezin hobeak" baititu, eta, hortaz, helburu horretarako erabili behar da, eta ez beste helburu batzuetarako.

Aretoak orain arte bete duen zeregin kulturalari eutsi nahi dio elkarteak, eta, bidenabar, Fernando de Amarika artistaren ondarea zaindu nahi du. Izan ere, gogora ekarri dute margolariaren ondareari esker sortu zela aretoa, eta, beraz, jatorrizko helburutik bereiztea artistaren memoriari "traizio" egitea dela.

Elkarrizketaren alde

Elkarteak ostiralean egingo du lehenengo batzarra, 18:30ean, Gasteizko Zuloa liburu dendan. Batzar horretan, elkartearen egitura zehaztuko dute, eta hemendik aurrera zer urrats egin erabaki. Hala ere, aurreratu dutenez, erakusketa aretoa defendatu ez ezik, arte bisualen "ekosistema" ere indartu nahi dute Araban, laguntza faltengatik "ahulduta" ikusten baitute. Hori hala, azaldu dute Amarica elkartea "batasun, ordezkaritza eta ekintzarako gunea izateko" sortu dutela, finean, "sorkuntzako artistek, kudeatzaileek, kolektiboek, irakasleek, kritikariek eta publikoek ahots propioa izan dezaten".

Elkarteko kideek uste du arte garaikiderako "espazio duinak" behar direla, eta Amarika aretoak programazio "egonkorra, koherentea eta kalitatezkoa" behar duela. Helburu horri helduta, sektorearen interesen defentsan "solaskide" izan nahi du elkarteak, profesional guztien askotariko ikuspegiak bilduta eta defendatuta.

Arabako Foru Aldundiari eskatu diote hartutako erabakian atzera egiteko eta Amarika aretoaren jarraipena bermatzeko, "programazio egonkorra eta kalitatezkoa" duen erakusketa areto gisa. Horretarako, galdegin diote alde bakarreko erabakiak albo batera utzi, eta sektorearekin benetako elkarrizketa prozesua irekitzea, eta kultura politiketan kultura eta arte garaikidea lehenestea.


mitologiak

Mitologiak

Bonnat Museoa (Baiona, Lapurdi)

2026ko Uztailaren 08tik
2026ko Azaroaren 09ra

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 15a

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 2026ko Uztailaren 13a

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.