artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gorputz afektiboak

'EREMU MAGNETIKO LEHOR BAT' | Artista: Santiago F Mosteyrin. | Non: Tabakaleran, Donostian. | Noiz arte: Martxoaren 30era arte.

gorputz-afektiboak
'Eremu magnetiko lehor bat' erakusketako artelanak. MAIALEN ANDRES / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2025eko Otsailaren 20a

Jakina denez, Tabakaleran azken urte hauetan bi gune erabiltzen dira erakusketarako. Batek, eraikinaren perimetroko hormetako bati segika, bi azpi-gela eta giltzarri moduan funtzionatzen duen sarrera bat ditu, non, instituzioko erakusketarik garrantzitsuenak eta itxuraz, aurrekontu aldetik garestienak egiten diren. Eta bestea, pisu berean, haren aldamenean dagoen gela da, tamainaz dezente txikiagoa; azkenaldian, esperimentalagoakedo instituzioarentzat behintzat ausartagoak izan daitezkeen apustutxoak-edo aurkezten ditu. Azken horretan, tarteka, artisten eta bertako komisario gazteen arteko kolaborazioak proposatzen dituzte, eta orain ikus daitekeen erakusketa da horren adibide: Eremu magnetiko lehor bat izenburupean, Tabakaleran egoiliar izandako Santiago F Mosteyrinen lanak aurkezten dira Garazi Pascual eta Ivan Gomez bikotearen komisariotzapean.

Sartu aurretik, bi erakusketa eremuak eta igogailuak biltzen dituen atondo antzekoa gurutzatzean, begirada aterantz zuzendu eta bertatik zerbait igartzen da; erakusketa bisitarialimurtzen hasten da. Pastel koloretako oihal batzuk ikusten dira: arrosak, morexkak, urdinxkak; batzuk tonu ilunagoetan, eta argiagoetan besteak, zerrenda antzeko batzuetan ipiniak. Paisaia irudi lausotuak diruditela ere esatera ausartuko nintzateke distantziak ematen duen atrebentziaz.

Gunera sartzeko atea gurutzatu, eta limurtze ekintza eraginkorraren ondorio, erakarpen tentagarri bilakatu den instalaziora egin ditut lehen pausoak. Eta haiei so gelditu naiz. Eta hala gelditu naiz tarte batez. Koloreak berak dira; zerrendek ere hor jarraitzen dute, baina paisaia, hori behintzat nire begiradatik desagertu egin da gertutasunak eskaintzen duen zorroztasunetik. Ikuspegi gozoa zen huraindarkeriazkoa dirudien egoera baten ondorena bilakatu da. Gainjarritako zerrendak, tarratada bortitzez ebakiak diruditenak, gazazko telaren ahultasuna azpimarran jarriaz. Gainazalak, azalak balira bezala.

Erakusketa ehunezko beste hainbat lanek osatzen dute. Eta haietan ere F Mosteyrinek antzeko jolasak planteatu ditu: urrunetik paisaia geologikoak diruditenak,gerturatu eta giza gorputzezko paisaiak bilakatzen dira. Batzuetan soilik trazu intuitibo batzuk igartzen dira hurbiltzean;besteetan, aldiz, giza gorputzen eta gorputz zatien ingeradak antzematen dira: buruak, eskuak eta zakilak. Eta hauetan, harremanak; gorputzen ukitze eta laztantzeen bidez azaleratzen diren afektuak gailentzen dira brodatutako irudietan. Gozotasunezko eszena horiekiko kontrastean, ordea, gainazaletako tarratadekharreman horiek barnean bil dezaketen biolentzia edo hauskortasuna agerrarazten dute.

Dena den, ehunezko pieza bakoitzak bere izaera propioa du harreman edo afektuak agertzeko moduetan. Eta hori, bakoitzaren material eta kolore propioei ez ezik, espazioan plazaratzeko duten moduei ere lotuta dago: instalazioari, alegia. Oihal bakoitza modu ezberdinean dago helduta: batzuek goitik behar dute sostengua;besteek, berriz, atzetik, eta badira alde banatatik helduta aurkezten direnak ere; instalazioaren eta artelanaren arteko mugak lausotuz. Gorputz indibidual gisara daude tratatuak, bakoitza bere behar propio eta partikularrekin. Eta espazioan ere hala agertzen dira, bakoitza bere pertsonalitate propioarekin: batzuek aurrez aurre begiratzen diete bisitariei, zuzenean; aldiz, badaude bizkarra emanda agertzen direnak ere, eta bakarren bat, lotsatiena edo, espazioa bertikalki zeharkatzen duen zutabearen atzean dago.

Azken finean, instalazioak aurkezten du piezetako bakoitza aretoan gorputz afektibo indibidual gisara; eta honekin batera, instalazioa da gorputz afektibo horiek aretoan eta gizartean aurkezteko dituzten ezaugarri, erabaki, arazo eta moduak islatzen dituena: espazioan egoteko moduen hierarkiak apurtuz, ikusgarria denaren, edo izan beharko lukeenaren, ezkutatzen denaren, ezkutatu nahi dugunaren, edo ezkutatu behar dugunaren inguruko gogoetak plazaratuz; eta egokia dena, edo desegokia izan daitekeena zalantzan jarriz.


forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Uztailaren 09tik
2026ko Urriaren 03ra

nicolas-deshayes

Nicolas Deshayes

Champ Lacombe galeria (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Uztailaren 18tik
2026ko Irailaren 05era

natura-harmonia-poesia

Natura Harmonia Poesia

Mikel Lertxundi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Agorrilaren 29ra

mixed-feelings

Mixed feelings

Ruoxi Jin

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Maiatzaren 29tik
2026ko Uztailaren 11era

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.