artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

EITB-k eta Artium Museoak lankidetza-hitzarmena sinatu dute arte garaikidearen esparruan eduki kulturalak garatzeko

Hitzarmenak arte garaikidearen ondarea zaintzea eta zabaltzea du helburu, Euskadiko artisten lana eta ibilbidea publiko zabalarengana hurbilduko duten edukiak sortuz. 2025ean garatuko den lehen proiektua Esther Ferrer (Donostia, 1937) eta Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942) artisten ibilbideei buruzko bi pieza dokumental ekoiztea izango da.

eitb-k-eta-artium-museoak-lankidetza-hitzarmena-sinatu-dute-arte-garaikidearen-esparruan-eduki-kulturalak-garatzeko

| 2025eko Uztailaren 21a

Akordio horren esparruan, bi erakundeek elkarrekin lan egingo dute kultura garaikidea publiko berrien artean zabaltzeko Euskal Herriaren testuinguruan, euskal artisten lana zabaltzeko plataforma izango dira eta egungo gizarteak dituen beharrei eta erronkei erantzuteko sorkuntza garaikidetik ondorioztatzen diren balioak bultzatuko dituzte.

Lankidetza aurrera eramateko, garatu beharreko hainbat programa zehaztu dira, proiektua bultzatzen duten erakundeen artean partekatutako lantalde batek sustatua. Akordio-esparru honen lehen ekintza Euskal Herriko arte plastikoen esparruko bi artista nabarmenen ibilbideetan oinarritutako bi pieza dokumentalen ekoizpenean gauzatuko da: Esther Ferrer (Donostia, 1937) eta Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942). Artista horiek ibilbide profesional luzea izan dute eta azken hamarkadetan arte-praktika garaikideen garapenari egindako ekarpena erabakigarria izan da. Ikus-entzunezko pieza horiek datozen hilabeteetan egin eta 2025ean aurkeztuko dira. Sareko lanaren aldeko apustua dira, eta, aldi berean, bi erakundeek euskal artisten lana ikuspegi kritiko eta historiko batetik ezagutarazteko duten konpromisoa indartzen laguntzen dute.

Esther Ferrer (Donostia, 1937) euskal artista ospetsuenetakoa da nazioartean. Hirurogeiko hamarkadaz geroztik, bakarka edo ZAJ taldeko kide gisa ekintzak burutu zituen. Hamarkada horren hasieran, Jose Antonio Sistiaga margolariarekin batera, lehen Adierazpen Libreko Lantegia sortu zuen, beste jarduera pedagogiko paralelo askoren hazia, besteak beste, Elorrioko Eskola esperimentalarena. Hirurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdetik aurrera, berriz ekin zion bere jarduera plastikoari, argazki landuak, instalazioak, zenbaki lehenetan edo Pi zenbakian oinarritutako koadro eta objektuak eginez. 1999an, Manolo Valdésekin batera, Veneziako Biennaleko Espainiako Pabiloian parte hartu zuen; 2008an, Arte Plastikoen Sari Nazionala jaso zuen, 2012an, Gure Artea Saria, bere ibilbideagatik, eta 2014an, Velázquez Saria. Ferrer Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoko bilduman dago, teknika eta garai bateko eta besteko hainbat lanekin. Tamaina dela eta, Números primos (2003-2023) da pieza nabarmenena. 10.000 lauzak osatutako zeramikazko zoru bat da, eta museoaren barruko plazan dago instalatuta 2023. urteaz geroztik. Bisitarien topaketa eta partaidetzarako, praktika performatiboei lotutako programa artistikoak egiteko eta proposamen pedagogikoak garatzeko espazio gisa funtzionatzen du (Euskal Herriko Arte Garaikidearen Bilduma, Vitoria-Gasteiz. Vitoria-Gasteizko Udalaren gordailua. Arabako Foru Aldundiko Arkitektura Zerbitzuaren laguntzarekin egina).

Mari Puri Herrerok (Bilbo, 1942) Ascensio Martiarenak Donostian zuen tailerrean hasi zuen bere ibilbide artistikoa. 16 urterekin Madrilera joan zen Arte Ederren Zirkuluan eta Prado museoan marrazketa eta margolaritza eskolak jasotzera. Madrilen zegoela linolioa eta akuafortea lantzen hasi zen. 1966an Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Holandako Gobernuaren beka bat jaso zuen, eta Amsterdamera joan zen ikasketak egitera. 1969 eta 1971 artean Parisen bizi izan zen, eta han korronte figuratiboa ezagutu zuen, bere lanetan ikuspegi sinbolista batetik islatuko zena. Bilbora itzultzean, erakusketa-jarduera bizi bati ekin zion, eta, horren ondorioz, euskal arte-kulturaren irudi ezagunenetako bat bihurtu zen. 1978an Marijaia sortu zuen, Bilboko Aste Nagusiko irudi enblematikoa. Artium Museoaren bilduman Herreroren hainbat lan daude. Horietako bi Bilduma Hau Colección. Oinarrizko mugimenduak (1950-2000), bildumako funtsen azken berrantolaketan. Gainera, joan den uztailaren 4an museoan inauguratu zen Artelekun zehar. 1987-2002. Artxiboan oinarritutako Artelekuri buruzko erakusketa bat erakusketan, artistaren bi litografia daude ikusgai.


fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

elkar-topatzea

Elkar topatzea

Nerea Gundín

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Martxoaren 28tik
2026ko Maiatzaren 03ra

museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

2026ko Urtarrilaren 26tik
2026ko Irailaren 06ra

hiri-ikuspegiak

Hiri ikuspegiak

San Martin, Sesma, Cassany

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Apirilaren 16tik
2026ko Ekainaren 28ra

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Api. 16 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Api. 15 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

Api. 13 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

arte-laborategiak

Arte laborategiak

Api. 04 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

Api. 04 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.