artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

EITB-k eta Artium Museoak lankidetza-hitzarmena sinatu dute arte garaikidearen esparruan eduki kulturalak garatzeko

Hitzarmenak arte garaikidearen ondarea zaintzea eta zabaltzea du helburu, Euskadiko artisten lana eta ibilbidea publiko zabalarengana hurbilduko duten edukiak sortuz. 2025ean garatuko den lehen proiektua Esther Ferrer (Donostia, 1937) eta Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942) artisten ibilbideei buruzko bi pieza dokumental ekoiztea izango da.

eitb-k-eta-artium-museoak-lankidetza-hitzarmena-sinatu-dute-arte-garaikidearen-esparruan-eduki-kulturalak-garatzeko

| 2025eko Uztailaren 21a

Akordio horren esparruan, bi erakundeek elkarrekin lan egingo dute kultura garaikidea publiko berrien artean zabaltzeko Euskal Herriaren testuinguruan, euskal artisten lana zabaltzeko plataforma izango dira eta egungo gizarteak dituen beharrei eta erronkei erantzuteko sorkuntza garaikidetik ondorioztatzen diren balioak bultzatuko dituzte.

Lankidetza aurrera eramateko, garatu beharreko hainbat programa zehaztu dira, proiektua bultzatzen duten erakundeen artean partekatutako lantalde batek sustatua. Akordio-esparru honen lehen ekintza Euskal Herriko arte plastikoen esparruko bi artista nabarmenen ibilbideetan oinarritutako bi pieza dokumentalen ekoizpenean gauzatuko da: Esther Ferrer (Donostia, 1937) eta Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942). Artista horiek ibilbide profesional luzea izan dute eta azken hamarkadetan arte-praktika garaikideen garapenari egindako ekarpena erabakigarria izan da. Ikus-entzunezko pieza horiek datozen hilabeteetan egin eta 2025ean aurkeztuko dira. Sareko lanaren aldeko apustua dira, eta, aldi berean, bi erakundeek euskal artisten lana ikuspegi kritiko eta historiko batetik ezagutarazteko duten konpromisoa indartzen laguntzen dute.

Esther Ferrer (Donostia, 1937) euskal artista ospetsuenetakoa da nazioartean. Hirurogeiko hamarkadaz geroztik, bakarka edo ZAJ taldeko kide gisa ekintzak burutu zituen. Hamarkada horren hasieran, Jose Antonio Sistiaga margolariarekin batera, lehen Adierazpen Libreko Lantegia sortu zuen, beste jarduera pedagogiko paralelo askoren hazia, besteak beste, Elorrioko Eskola esperimentalarena. Hirurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdetik aurrera, berriz ekin zion bere jarduera plastikoari, argazki landuak, instalazioak, zenbaki lehenetan edo Pi zenbakian oinarritutako koadro eta objektuak eginez. 1999an, Manolo Valdésekin batera, Veneziako Biennaleko Espainiako Pabiloian parte hartu zuen; 2008an, Arte Plastikoen Sari Nazionala jaso zuen, 2012an, Gure Artea Saria, bere ibilbideagatik, eta 2014an, Velázquez Saria. Ferrer Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoko bilduman dago, teknika eta garai bateko eta besteko hainbat lanekin. Tamaina dela eta, Números primos (2003-2023) da pieza nabarmenena. 10.000 lauzak osatutako zeramikazko zoru bat da, eta museoaren barruko plazan dago instalatuta 2023. urteaz geroztik. Bisitarien topaketa eta partaidetzarako, praktika performatiboei lotutako programa artistikoak egiteko eta proposamen pedagogikoak garatzeko espazio gisa funtzionatzen du (Euskal Herriko Arte Garaikidearen Bilduma, Vitoria-Gasteiz. Vitoria-Gasteizko Udalaren gordailua. Arabako Foru Aldundiko Arkitektura Zerbitzuaren laguntzarekin egina).

Mari Puri Herrerok (Bilbo, 1942) Ascensio Martiarenak Donostian zuen tailerrean hasi zuen bere ibilbide artistikoa. 16 urterekin Madrilera joan zen Arte Ederren Zirkuluan eta Prado museoan marrazketa eta margolaritza eskolak jasotzera. Madrilen zegoela linolioa eta akuafortea lantzen hasi zen. 1966an Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Holandako Gobernuaren beka bat jaso zuen, eta Amsterdamera joan zen ikasketak egitera. 1969 eta 1971 artean Parisen bizi izan zen, eta han korronte figuratiboa ezagutu zuen, bere lanetan ikuspegi sinbolista batetik islatuko zena. Bilbora itzultzean, erakusketa-jarduera bizi bati ekin zion, eta, horren ondorioz, euskal arte-kulturaren irudi ezagunenetako bat bihurtu zen. 1978an Marijaia sortu zuen, Bilboko Aste Nagusiko irudi enblematikoa. Artium Museoaren bilduman Herreroren hainbat lan daude. Horietako bi Bilduma Hau Colección. Oinarrizko mugimenduak (1950-2000), bildumako funtsen azken berrantolaketan. Gainera, joan den uztailaren 4an museoan inauguratu zen Artelekun zehar. 1987-2002. Artxiboan oinarritutako Artelekuri buruzko erakusketa bat erakusketan, artistaren bi litografia daude ikusgai.


fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

urban-morphologies

Urban Morphologies

Jon Gorospe

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 27tik
2026ko Ekainaren 28ra

eskultoreak-hemen-eta-orain

Eskultoreak hemen eta orain

E3 Euskal Emakume Eskultoreak Elkartea

Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Martxoaren 03tik
2026ko Apirilaren 24ra

erromaren-asmakuntza

Erromaren asmakuntza

Giovanni Battista Piranesi

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

2026ko Urtarrilaren 23tik
2026ko Apirilaren 26ra

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.