artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Nafarroako Museoak eskuratze berriekin osatutako ‘Orainaldia fikzionatzea' erakusketa inauguratu du.

Erakusketaren izenburu osoa: ‘Orainaldia fikzionatzea. Nafarroako Museoaren arte garaikidearen eskuraketak 2021-2024'. Proposamena aurtengo abuztuaren 30era arte bisitatu ahal izango da, eta guztira 53 obra eta bi dohaintza biltzen ditu, Museoak azken urteotan eskuratu dituenak.

nafarroako-museoak-eskuratze-berriekin-osatutako-orainaldia-fikzionatzea-erakusketa-inauguratu-du

| 2026ko Martxoaren 14a

Erakusketa osatzen duten lanen hautaketa adituen batzorde tekniko batek eginda dago. Batzorde hori Museoen Zerbitzuko eta Nafarroako Kulturaren eta Arteen Kontseiluko langile teknikoek osatu dute, baita eragile independenteek eta adituek ere.

Erakusketa komisarioa artista eta erakusketa-diseinatzailea den Javier Balda izan da, eta "belaunaldi eta ikuspegi askotako" Nafarroako hogei bat artistaren lanak biltzen ditu. Artista horiek tokiko esparrutik nazioartekora doaz, eta ibilbide sendoak dituzten sortzaileak nahiz garapen bidean daudenak elkartzen ditu.

Lanak eta artistak

Proiektuak "fikzioaren ideia garatzen du errealitatea berrasmatzeko, eraldatzeko eta zentzu berria emateko estrategia gisa". Horrela, artistek "fikzioak sortzen dituzte beren lanetan orainaldia galdekatzeko, eta hizkuntza formal eta kontzeptualen bidez egoera indibidualak zein kolektiboak adierazten dituzte".

Zehazki, erakusketako lanak hiru ardatz kontzeptualen inguruan antolatuta daude: paisaia, materia eta identitatea. Kontzeptu horiek lanen arteko loturak eta antzekotasunak azpimarratzen dituzte, eta, aldi berean, egungo testuinguru sozial eta kulturaleko artearen zenbait ezaugarri ere islatzen dituzte.

Estreinaldian Museoak 2021-2022 artean eta 2024an (batzorde berri baten bidez) eskuratutako lanetako batzuk zein diren zehaztu dute. Hala, erakusketan badaude margolanak, besteak beste, Jose Castiella, Amaya Suberviola eta Taxio Ardanazenak; eskulturak Ángel Bados, June Crespo, Amaia Gracia Azqueta, Rafa Munárriz eta Maite Vélazenak; eta ilustrazioak César Oroz eta Concha Pasamarenak.

Halaber, badaude argazki-serieak Luis Azanza, Elena Moreno, Mª Ángeles Otamendi eta Carlos Cánovasenak; baita ikus-entzunezko piezak ere Irati Gorostidi, Maddi Barber, Txaro Fontalba eta Giulia Testa kolektiboarenak.

Xabier Morrásen lanen gehikuntza ere azpimarratu nahi izan dute: artistak dohaintzan eman duen ‘Encierro' (1972) lana, eta ‘Cristo amordazado' pieza historikoa (1972), zeina 1972ko Iruñeako Topaketekin lotua den eta orain Nafarroako ondare publikoaren parte bihurtu den.

Hautaketa eta erosketa prozesua

2020an, Nafarroako Gobernuak arte garaikidea eskuratzeko politika berri bat jarri zuen abian, COVID-19k Nafarroako kultur sektorean utzitako krisiaren ondorio batzuk arintzeko asmoz. Horretarako, aholku-batzordea sortu zuten.

2024an, politika horri jarraipena emanez, Museoen Zerbitzuak erosketa-batzorde berri bat deitu zuen, Nafarroako Museoaren bilduma garaikidea pixkanaka eguneratzen jarraitzeko.

Museoaren bildumarako lanak erosteko prozesu hau 2024-2027 aldirako Kulturaren Plan Estrategikoaren ildoetan kokatu zen. 2024ko batzorderako aurrekontu-zuzkidura 110.000 eurokoa izan zen.

Batzordearen oinarrizko irizpideen artean zeuden XX. eta XXI. mendeetako testuinguruan nahikoa ordezkaritza ez zuten Nafarroako artistak hautatzea, lan esanguratsuak proposatuz, bai artistena berena, bai partikularren edo galerien jabetzakoak. Era berean, saiatu ziren 1972ko Iruñeko Topaketekin lotutako artistak eta lanak sustatzen, baita ahaztutako edo ordezkaritza txikiagoa duten artisten lana berreskuratzen ere.

Batzordeak gomendatu zuen, halaber, teknologiarekin eta zinema zein bideo-irudiarekin lotutako artista multidiziplinar berrien lanak sartzea; eta Museoko funtsen barruan oraindik presentzia txikia duten beste diziplina, euskarri eta planteamendu artistiko batzuk gehitzea, hala nola diseinu grafikoa eta industriala, ilustrazioa, komikia edo arkitektura, besteak beste.

Irizpide horiek oinarri hartuta, egileen eta gomendatutako lanen zerrenda bat prestatu zen, Museoak hurrengo urteetan beste erosketa batzuk planifikatzeko erreferentzia gisa baliatzeko, batzorde berri bat deitu arte. Azken aktak guztira 14 artistaren 46 laneko zerrenda jaso zuen, dohaintza bat barne.

2024ko batzordea honako hauek osatu zuten: Ignacio Apezteguía kultur zuzendari nagusiak; Museoen Zerbitzuko zuzendariak, Susana Irigarayk; eta Nafarroako Museoaren Ataleko buruak, Mercedes Joverrek. Kanpoko kide gisa, bost bokal ere izan ziren, kudeaketa publikoarekin, kritikarekin eta sorkuntza artistikoarekin lotutakoak: Juan Pablo Huércanos; Beatriz Herráez; Alejandro Ratia; Francisco Javier Zubiaur; eta Javier Balda artista.


ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Otsailaren 14tik
2026ko Abenduaren 31era

elkar-topatzea

Elkar topatzea

Nerea Gundín

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Martxoaren 28tik
2026ko Maiatzaren 03ra

after-hopper

After Hopper

Jose Antonio Azpilikueta

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 04tik
2026ko Maiatzaren 31era

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Api. 16 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Api. 15 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

Api. 13 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

arte-laborategiak

Arte laborategiak

Api. 04 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

Api. 04 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.