artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Nafarroako Museoak eskuratze berriekin osatutako ‘Oraina fikzionatu' erakusketa inauguratu du.

Erakusketaren izenburu osoa: ‘Orain fikzionatu. Nafarroako Museoaren arte garaikidearen eskuraketak 2021-2024'. Proposamena aurtengo abuztuaren 30era arte bisitatu ahal izango da, eta guztira 53 obra eta bi dohaintza biltzen ditu, Museoak azken urteotan eskuratu dituenak.

nafarroako-museoak-eskuratze-berriekin-osatutako-oraina-fikzionatu-erakusketa-inauguratu-du

| 2026ko Martxoaren 14a

Erakusketa osatzen duten lanen hautaketa adituen batzorde tekniko batek eginda dago. Batzorde hori Museoen Zerbitzuko eta Nafarroako Kulturaren eta Arteen Kontseiluko langile teknikoek osatu dute, baita eragile independenteek eta adituek ere.

Erakusketa komisarioa artista eta erakusketa-diseinatzailea den Javier Balda izan da, eta "belaunaldi eta ikuspegi askotako" Nafarroako hogei bat artistaren lanak biltzen ditu. Artista horiek tokiko esparrutik nazioartekora doaz, eta ibilbide sendoak dituzten sortzaileak nahiz garapen bidean daudenak elkartzen ditu.

Lanak eta artistak

Proiektuak "fikzioaren ideia garatzen du errealitatea berrasmatzeko, eraldatzeko eta zentzu berria emateko estrategia gisa". Horrela, artistek "fikzioak sortzen dituzte beren lanetan oraina galdekatzeko, eta hizkuntza formal eta kontzeptualen bidez egoera indibidualak zein kolektiboak adierazten dituzte".

Zehazki, erakusketako lanak hiru ardatz kontzeptualen inguruan antolatuta daude: paisaia, materia eta identitatea. Kontzeptu horiek lanen arteko loturak eta antzekotasunak azpimarratzen dituzte, eta, aldi berean, egungo testuinguru sozial eta kulturaleko artearen zenbait ezaugarri ere islatzen dituzte.

Estreinaldian Museoak 2021-2022 artean eta 2024an (batzorde berri baten bidez) eskuratutako lanetako batzuk zein diren zehaztu dute. Hala, erakusketan badaude margolanak, besteak beste, Jose Castiella, Amaya Suberviola eta Taxio Ardanazenak; eskulturak Ángel Bados, June Crespo, Amaia Gracia Azqueta, Rafa Munárriz eta Maite Vélazenak; eta ilustrazioak César Oroz eta Concha Pasamarenak.

Halaber, badaude argazki-serieak Luis Azanza, Elena Moreno, Mª Ángeles Otamendi eta Carlos Cánovasenak; baita ikus-entzunezko piezak ere Irati Gorostidi, Maddi Barber, Txaro Fontalba eta Giulia Testa kolektiboarenak.

Xabier Morrásen lanen gehikuntza ere azpimarratu nahi izan dute: artistak dohaintzan eman duen ‘Encierro' (1972) lana, eta ‘Cristo amordazado' pieza historikoa (1972), zeina 1972ko Iruñeako Topaketekin lotua den eta orain Nafarroako ondare publikoaren parte bihurtu den.

Hautaketa eta erosketa prozesua

2020an, Nafarroako Gobernuak arte garaikidea eskuratzeko politika berri bat jarri zuen abian, COVID-19k Nafarroako kultur sektorean utzitako krisiaren ondorio batzuk arintzeko asmoz. Horretarako, aholku-batzordea sortu zuten.

2024an, politika horri jarraipena emanez, Museoen Zerbitzuak erosketa-batzorde berri bat deitu zuen, Nafarroako Museoaren bilduma garaikidea pixkanaka eguneratzen jarraitzeko.

Museoaren bildumarako lanak erosteko prozesu hau 2024-2027 aldirako Kulturaren Plan Estrategikoaren ildoetan kokatu zen. 2024ko batzorderako aurrekontu-zuzkidura 110.000 eurokoa izan zen.

Batzordearen oinarrizko irizpideen artean zeuden XX. eta XXI. mendeetako testuinguruan nahikoa ordezkaritza ez zuten Nafarroako artistak hautatzea, lan esanguratsuak proposatuz, bai artistena berena, bai partikularren edo galerien jabetzakoak. Era berean, saiatu ziren 1972ko Iruñeko Topaketekin lotutako artistak eta lanak sustatzen, baita ahaztutako edo ordezkaritza txikiagoa duten artisten lana berreskuratzen ere.

Batzordeak gomendatu zuen, halaber, teknologiarekin eta zinema zein bideo-irudiarekin lotutako artista multidiziplinar berrien lanak sartzea; eta Museoko funtsen barruan oraindik presentzia txikia duten beste diziplina, euskarri eta planteamendu artistiko batzuk gehitzea, hala nola diseinu grafikoa eta industriala, ilustrazioa, komikia edo arkitektura, besteak beste.

Irizpide horiek oinarri hartuta, egileen eta gomendatutako lanen zerrenda bat prestatu zen, Museoak hurrengo urteetan beste erosketa batzuk planifikatzeko erreferentzia gisa baliatzeko, batzorde berri bat deitu arte. Azken aktak guztira 14 artistaren 46 laneko zerrenda jaso zuen, dohaintza bat barne.

2024ko batzordea honako hauek osatu zuten: Ignacio Apezteguía kultur zuzendari nagusiak; Museoen Zerbitzuko zuzendariak, Susana Irigarayk; eta Nafarroako Museoaren Ataleko buruak, Mercedes Joverrek. Kanpoko kide gisa, bost bokal ere izan ziren, kudeaketa publikoarekin, kritikarekin eta sorkuntza artistikoarekin lotutakoak: Juan Pablo Huércanos; Beatriz Herráez; Alejandro Ratia; Francisco Javier Zubiaur; eta Javier Balda artista.


formaren-sintaxia

Formaren sintaxia

Maite Leyún

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Maiatzaren 14tik
2026ko Martxoaren 22ra

farocki-efektua

Farocki efektua

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 19tik
2026ko Irailaren 27ra

gorputz-sostenitua

Gorputz sostenitua

Nieves Gonzalez

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 13tik
2026ko Apirilaren 10era

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

| 2026ko Martxoaren 3a

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

elena-asins-en-egitura-espazioa-denbora-jarri-dute-kubo-kutxa-fundazioan

Elena Asins-en Egitura, Espazioa, Denbora jarri dute Kubo Kutxa Fundazioan.

| 2026ko Otsailaren 27a

Proiektuak ibilaldi bat proposatzen du Elena Asins (Madril, 1940 - Azpirotz, 2015) artistaren obran zehar, haren pentsamendu plastikoa bideratzen eta definitzen duten hiru ideia gidariri jarraituz. Bektore horiek, bai eta artistak teoria eta praktika artistikoaren artean ezartzen duen etengabeko elkarrizketak, egituratzen dute Asinsen proiektu artistikoa.

aniztasunaren-artea

Aniztasunaren artea

Ots. 26 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Antzinako arte klasikoa ikasterakoan, ohituraz bi bloke handitan banatu izan da: Grezia eta Erroma. Azken urteotan, aitzitik, asko dira bien artean bloke berri bat sartzearen aldekoak, garai helenistikoa greziar arte klasikotik banatuta.

amazoniaren-alde

Amazoniaren alde

Ots. 26 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Amazoniak. Antzinako etorkizuna | Non. San Telmo museoan, Donostian. | Noiz arte. Apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.