artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Jon Gorospe argazkilariaren Urban Morphologies [Hiri-morfologiak] Kutxa Fundazioaren Artegunean

Erakusketak Gorospek arkitekturagatik eta hark herritarrekin duen harremanagatik duen interesa agerian uzten du. Erakusketa honekin, Kutxa Fundazioak euskal esparruko argazkilarien lanak hurbiltzeko eta ikusarazteko helburuari jarraitzen dio.

jon-gorospe-argazkilariaren-urban-morphologies-hiri-morfologiak-kutxa-fundazioaren-artegunean
Jon Gorospe. Arg/ Kutxa Fundazioa

| 2026ko Martxoaren 27a

Hirien paisaia antropizatuaren adierazpenean zentratzen da Jon Gorosperen lana. Eraikuntza-dentsitate handiko hiriguneak dira, hain zuzen, gizakiak lurraldean utzitako arrastoaren goreneko adierazpena.

Argazkiak, bideoak eta argi-instalazioak erabiltzen ditu Gorospek interesatzen zaizkion gaur egungo arazoei buruz gogoeta egiteko tresna garaikide gisa, hala nola: hirien diseinua eta nola eragiten dion horrek bizitzaren garapenari, publizitatearen ugaltzea hirian, eremu publikoaren merkantilizazioa, gure hirien homogeneizazioa globalizazioaren ondorioz, arkitekturaren etsaitasuna gizartearen parte batekiko. Bestalde, haren bazterketa-izaera azpimarratzen du, eta baita paisaiaren identitatea ere, "egiletzarik gabeko" irudien bitartez.

Bere proiektuetan errepikatu egiten ditu ereduak, hala nola, lauki-sareak, konposizio modularrak eta metalezko angeluak edo gainazalak. Leunduaren, leunaren, akasgabearen kontzeptua —Byung-Chul Han hegokorear filosofoaren definizioaren arabera, gure garaiko identitatearen ikur gisa kokatzea, ederraren sinbolo— aluminioaren gaineko sublimazioetan, dibond lakatuaren gaineko argazki-arrastoetan edo xafla metalikoen gaineko proiekzioetan islatzen da.

Hainbat begirada mota ageri dira Gorosperen obran: hiriko espazioetan zaintza-kameren nonahikotasuna imitatzen duten irudiak, pertsona anonimoek eta enpresa espezializatuek hartutako Interneteko irudiak, eta hiriko ikonografiaren zatien irudiak, turisten eta oinezkoen ezaugarri arkitektonikoak eta keinu klonatuak identifikatzeko.

Jon Gorosperen jardun artistikoak zubiak eraiki nahi ditu behaketa dokumental zorrotzaren eta espazioaren irakurketa kontzeptual eta poetikoaren artean: "Nire ustez —dio Gorospek—, hiri-eremua aukerez beteriko leku bat da, eta baita balio dokumentaleko eta estetikoko irudiak sortzeko eremu perfektua ere".

Erakusketa-proiektu honetan Alejandro Castellotek jardun du komisario-lanetan. Zazpi argazki sailez osatu da erakusketa, eta horietan guztietan lantzen dira Gorosperen lanaren motibazioak eta kezkak: Noraezean, Polished Cities [Hiri leunduak], The Spot [Iragarkia], Peripatetic Studies: The Hostile [Ikasketa peripatetikoak: aurkakoa], Peripatetic Studies: Bivouac [Ikasketa peripatetikoak: vivaca], The Grid [Lauki-sarea], Skyline [Hiri-ingurunea].

Jon Gorospe

Jon Gorospe (Gasteiz, 1986). IDarte (Euskadiko Arte eta Goi Mailako Diseinu Eskola Publikoa) eskolan eta Vilniuseko (Lituania) Arteen Fakultatean egin zuen gradua. Prestakuntza osatzeko, argazkilaritza, egile zinema eta arte bisuala ikasi zituen. Jardun artistikoaz gainera, komisario gisa lan egin du, eta Gasteizko Viphoto jaialdiaren zuzendaria izan da (2018-2020). Erakunde publiko zein pribatu ugarik aitortu dute haren lana, hala nola Salomon R. Guggenheim museoak (Estatu Batuak) edo Sasakawa fundazioak (Japonia-eskandinavia). Hainbat herrialdetan egin ditu erakusketak, besteak beste, Espainia, Portugal, Italia, Frantzia, Alemania, Ingalaterra, Eslovakia, Norvegia, Errusia eta Singaporen. www.jongorospe.com

Komisarioa

Alejandro Castellote (Madril, 1959). Komisario independentea, saiakeragilea eta argazkigintzako irakaslea. Funtsezko zeregina bete du argazkilaritza garaikidearen sustapenean, bai Espainian bai Latinoamerikan. Madrilgo Arte Ederren Zirkuluko Argazkigintzako Sailaren arduradun izan zen 1985 eta 1996 urteen bitartean, eta han zela, FOCO jaialdia bultzatu zuen; PhotoEspaña jaialdiaren lehen zuzendari artistikoa izan zen 1998tik 2000ra bitarteko edizioetan, eta nazioartean garrantzizkoa den ekimen horren oinarriak finkatu zituen. Nazioarteko Biurtekoak eta Jaialdiak zuzendu ditu, eta hainbatetan kolaboratzaile gisa jardun du, besteak beste: Veneziako Arkitekturaren Biurtekoa C on Cities proiektuarekin, 2006an; Daegu Photo Biennale Hego Korean eta Singapore International Photography Festival, 2014an eta 2012an, hurrenez hurren; Getxophoto (2007-2009) eta Photoquai Biurtekoa Parisko Musée du Quai Branlyn.

Argitalpena

Erakusketaren harira lan bat argitaratu da. Bertan dokumentatzen dira erakusketa osatzen duten lanak, eta, horrekin batera, Alejandro Castellote erakusketaren komisarioaren saiakera bat eta Jon Gorosperen testu bat irakurri ahalko dira. Hiru hizkuntzatan argitaratuko da, euskara, gaztelania eta ingelesa, eta underbauk diseinatu du.


fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Maiatzaren 18tik
2027ko Otsailaren 28ra

natura-harmonia-poesia

Natura Harmonia Poesia

Mikel Lertxundi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Agorrilaren 29ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.