artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Mignonneau eta Sommerer arte digitalaren aitzindariei eskainitako atzera begirakoa zabaldu du Azkuna zentroak

Artista bikoteak 1990eko hamarkadatik gaur egunera arte sortutako hamazortzi instalazio bildu dituzte aretoetan. Interaktiboak eta jostariak dira haietako gehienak.

mignonneau-eta-sommerer-arte-digitalaren-aitzindariei-eskainitako-atzera-begirakoa-zabaldu-du-azkuna-zentroak
Bi bisitari, Bilboko Azkuna zentroko erakusketako piezetako batekin jolasten. Arg/ OSKAR MATXIN EDESA

9 Février 2024 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Aitzindari izateak bihurtu ditu klasiko Christa Sommerer eta Laurent Mignonneau artistak. Bikoteak hiru hamarkada daramatza arte digitala lantzen, eta haien hamazortzi lan biltzen dituen atzera begirakoa zabaldu dute orain Bilboko Azkuna zentroan. "Unibertsitatean ikasitako lehen multimedia artisten belaunaldia da haiena", azaldu du Genoveva Rueckert-Sommerauer komisarioak, eta oraingoa "arte eta teknologia" erakusketa bat dela adierazi du Fernando Perez Azkuna zentroko zuzendariak. Kable eta tresneria konplexurik ez, ordea;halakoen ordez, inurri, erle eta eulien irudiak eta benetako landareak topatuko ditu bisitariak aretoan. Hain zuzen, bizitza analogikoaren eta programazio digitalaren arteko joan-etorri horrek elikatzen ditu artisten lanetako asko, maiz, ikuspegi nabarmen jostariarekin, gainera. The Artwork as a Living System deitu dute erakusketa (Artelana sistema bizi gisa) eta maiatzaren 26ra arte egongo da ikusgai.

1992koa da erakusketako piezarik zaharrena: Interactive Plant Growing (Landare hazte interaktiboa). Bost landare topatuko ditu bertan bisitariak, areto erdian, eta, haiek ukituz gero, kontaktu horren eraginez, landare digital batzuk ikusiko ditu pantailan sortzen eta hazten. Ukitu bonsaia, adibidez, eta hosto mota bat zabalduko da pantailan;ukitu iratzea, eta bestelako landare digital bat azalduko da proiekzioan;ukitu kaktusa, eta desagertuzjoango dira guztiak. "Sasoi hartan ez zen halakorik sekula egin", azaldu du Sommerrek. "Ordura arte inork ez zuen bizitza analogikoaren eta digitalaren arteko harremana horrela landu".

Euli-erretratuak

Hain zuzen ere, digitalak izanik ere, naturari egiten diote erreferentzia erakusketako obra gehienek. Lehen aretoan, esaterako, 10.000 euli topatuko ditu bisitariak pantaila batean, nahas-mahas bizian. Haren aurrean tarte labur bat emanez gero, ordea, berehala igarriko du euli horiek bere silueta edota aurpegia erreplikatzeko biltzendirela, eta, bisitariamugitzen hasiz gero, berehala berriz zurrunbiloan hasi.

Sommererrek onartu du maite dutela obrak"jostariak" izan daitezen, baina ez du uste jolas hutsa direnik ere. "Jolastea gauza ona da, edonola ere, jendea prozesuan murgiltzen du, eta espero dugu horrek gogoeta artistikoa ere eginaraziko duela". Ezinbestekotzat jo du ikusleen presentzia, halere. "Jendeak haiekin hartu-emanak sortzen dituen heinean soilik existitzen dira pieza hauek".

Hasi zireneanordenagailuak oraindik ere urriak zirela gogoratu du Sommererrek, eta zaila izaten zela haiekin lan egitea. Dioenez, egindako lanek "errazago" zuten ikusgaitasuna lortzea, oso gutxi zirelako ordenagailuekin lan egiten zuten artistak. "Orain, arte digitalari buruzko hamaika master, espezializazio eta doktoretza programa daude, eta oso zabalduta dago. Are gehiago, bada urrunago jotzen duenik, esanez gaur egun dena bihurtu dela arte digitala, baita margolariena ere, haiek ere gaur egungo teknologiak erabiltzen dituztelako lanerako, eta interfazeekin eta ordenagailuekin lan egiten dutelako. Dena hibridatu da alor digitalarekin, beraz. Eta, hala, zailagoa dahorrek ikusgaitasuna lortzea".

Life Writer (Bizitza idazlea) obra ere badago aretoan, 2006koa. Idazmakina zahar bat da, berez, egurrezko mahai baten gainean, eta sabaitik zintzilik dagoen proiektore batek argitzen du haren orri erabat zuria. Baina makinan zerbait idatzi —edozer—, papera atzera bota, eta tinta zirudiena zomorro forma hartzen eta mugitzen ikusiko du bisitariak berehala, orrian gora eta behera. Segi idazten, eta testu bakoitzak zomorro mota berezi bat sortuko du. Erreproduzitzen eta orrian sakabanatzen eta elkarrengana gerturatzen ere ikusi ahalko ditu, gero. Gose direnean, letra gehiagoren bila hurbilduko zaizkio. "Idazten duzuna izaki horien DNA bezalakoa da", azaldu du Mignonneauk.

Arretaren ekonomia

Teknologikoki sinpleagoa da The Value of Art (Artearen balioa) artelana, esaterako, baina badu bere eztena. Hiru koadro topatuko ditu bisitariak horman zintzilik. Katu baten irudia, itsas paisaia bat eta emakume baten erretratua. Margolanaren unean uneko balioa adierazten duen tiket bat ere topatuko du ikusleak, koadroaren azpian. Ikusleek obrari begira pasatzen duten denbora neurtzen du gailu batek, eta, inork hari bost segundoz arreta jartzen dion aldiro, 50 zentimo garestitzen du artelanaren prezioa.

Irribarrea ahoan duela eman du lehen azalpena Sommererrek. "325 euroan erosi genion katuaren obra artista bati, nahiko merke, etaorain 29.000 euro balio dituela dio tiketak". Baina sakonagora ere jo du gero. "Txantxa moduko bat da, noski:arretaren ekonomia da obraren sakoneko gaia. Hainbat pentsalarik diotenez, arreta bilakatu baita gaur egungo dibisa".

Bilbokoa laugarren geltokia du erakusketak. Aurrez, Alemaniako ZKM zentroan, Austriako OO Landes-Kultur gmbH gunean, eta Bruselako iMAL zentroan izan da ikusgai.


conchita

Conchita

Rodrigo Hernandez

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

Du 17 Mai 2024
Au 30 Juillet 2024

uniform

Uniform

Patricia Dauder

Artium (Gasteiz, Araba)

Du 26 Avril 2024
Au 29 Septembre 2024

no-signal

No signal

Back, Cristian Robles Kensausage, Fernando Tinoco, Raisa Alava

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

Du 24 Mai 2024
Au 12 Juillet 2024

segundo-frakzioa

Segundo-frakzioa

Anthony McCall

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 20 Juin 2024
Au 10 Novembre 2024

sota-familia-artea-eta-mezenasgoa

Sota familia. Artea eta mezenasgoa

22 Juin | Arte Ederren Bilboko museoa

Ramón de la Sota y Llanok antzinako eta garai modernoko arte-bilduma bikain bat egin zuen, eta bere bi egoitzetan banatu zuen kronologikoki: antzinako artea Bilboko Ibaigane Jauregian –Athletic Cluben egoitza 1988tik–, eta arte modernoa Lertegin zeukan egoitzan, hurbileko Getxoko udalerrian. Horren haritik Arte Ederren Bilboko museoan jarritako erakusketa urrira arte ikusgai izanen da.

ondarea-kudeatzeko-manerak

Ondarea kudeatzeko manerak

21 Juin | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Festa ederra izan zuten larunbatean Larunben: Aranzadik herriko aztarnategian topatutako aldarea aurkeztu zuen, Valeria Vitella izeneko emakumeak Larraheri eskaini ziona orain dela bi mila urte inguru.

hankaz-gora

Hankaz gora

21 Juin | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'Entresaka' | Artista: Ibon Aranberri. | Datak: 2024ko apirilaren 26tik 2024ko irailaren 29ra. | Non: Artium, Gasteiz.

koldobika-jauregi-eskultorea-hil-da

Koldobika Jauregi eskultorea hil da

17 Juin | Paulo Ostolaza [BERRIA.eus]

64 urte zituela zendu da. 1990eko hamarkadatik aurrera euskal artista erreferentziazkoa izan da. Naturaren eta artearen arteko loturei begiratu zalea zen, besteak beste.

bizitzaren-harira

Bizitzaren harira

13 Juin | Elena Olave [BERRIA.eus]

'JAI EGUN' | Artista: Marta Zelaia. | Non: La Taller, Bilbon. | Noiz arte: Uztailaren 19ra arte.

utopiatik-estilora

Utopiatik estilora

13 Juin | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Irratian esaten ari dira jarri berri duten musika klasikoko piezak avantgarde (sic.) estiloa daukala. Nire barrurako pentsatu dut, noiztik da abangoardia estilo bat? Hala bada, noiz bihurtu zen abangoardia estiloa?

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).