artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Euskal paisaiak Erromantizismotik gerraostera

1861etik 1996ra bitarte margotutako 50 artelan bildu dituzte Arabako Arte Ederren Museoan. Paisaia genero gisa hartu, eta euskal margolanetan nola garatu den aztertu dute. 'Hurbileko paisaiak' izena du erakusketak, eta apirilera arte izango da ikusgai.

euskal-paisaiak-erromantizismotik-gerraostera
Hurbileko paisaiak erakusketa, Arabako Arte Ederren Museoan. ANDONI CANELLADA / FOKU

27 Novembre 2025 | Maddi Iturriotz Alkorta [BERRIA.eus]

Gorde-gordeak zeuzkaten lanak argitara atera, eta paisaiaz josi dute Arabako Arte Ederren Museoa.Hurbileko paisaiak izeneko erakusketa dago ikusgai urriaren hondarretik. Museoaren bildumatik ateratako ia 50 lan hautatudituzte,39 artistarenak, eta bistan jarri: 1861ekoa da zaharrena, eta1996koa berriena. Hala, artelanek agerian uzten dute epehorretan euskal paisaiek izan zuten bilakabidea, ezinbestean. Museoaren arduradun Sara Gonzalez de Aspuruk azaldu duenez, erakusketaren izenburukohurbilhitzak geografiari egiten dio erreferentzia, hain justu, baina baita memoriari ere:"Gure bizipenekin oso lotuta daudenpaisaiak dira".

Gonzalez de Aspuruk kontatu duenez, paisaia beste gai batzuen atze oihala zen Erromantizismoa iritsi arte, baina,XIX. mendean, autonomia hartu zuen:genero gisa ere hartu ziren paisaiak aurrerantzean.Ordukoartistak paisaiak erabili zituzteneuren emozio eta beldurrak adierazteko.

Arduradunaren hitzetan, "helburu didaktikoei so" egituratu dute erakusketa. Kronologia da ardatz nagusia. Lehenengo atalaren izenaXIX. mendearen bigarren erdiko pintura: Akademizismotik inpresionismorada, eta bertan aurki daitezke erakusketako obrarik zaharrenak. Atal horretakoada, esaterako, Jose Angel SaezenGasteizko kartzelalana (1861), erakusketako zaharrena. Gonzalez de Aspuru: "Bake kalean zegoen kartzelaren errepresentazio oso neoklasikoa da. Autoreak garrantzia eman zien marrazketari eta arkitekturari, eta, figura batzuen bitartez, paisaia humanizatu zuen".

Ez sinetsi dena

Saezen lanetik hurbil dago Albert Joseph Franke artista prusiarrak egindakoGasteizko Plaza Zaharraren ikuspegia(1885-1887) margolana, gelaberean. Arduradunakazaldu duenez, garai hartan, hau da, Erromantizismoan,modan zegoen "hegoaldeko herrialdeak" bisitatzea eta exotikotzat jotzenziren eszena piktorikoak bilatzea. Eta, beraz,joera horren isla eman lezakeFrankeren obrak, baina, orobat, bada hipotesi hori zalantzan jartzen duen ñabardurarik ere artelan horretan.Gonzalezek aitortu du "akaso" artista ez zela etorri Arabako hiriburura.Izan ere,margolanaren atzealdean San Miguel eliza eta Andre Maria Zuriaren irudia nabarmentzen dira, baina aurrealdean ageri diren jantziak eta animalien zakutoakEspainiako hegoaldekoen airea dute, azaldu dutenez.

Gerra Zibilera arteko tradizioa eta abangoardia paisaietan izeneko atala, bigarrena, erakusketaren erdiko korridorean ipini dute. Bertan, besteak beste, Gasteizen garrantzitsuak izan diren bi margolariren artelanak jarri dituzte: Fernando Amarikarenak eta Pablo Urangarenak. Lehenengoaren margolanei erreparatuta, Gasteizko eta Arabako beste zenbait tokiri eskainitakoak bildu dituzte. Urangaren lanen artean, berriz, Gipuzkoako herrien irudikapenaknagusitzen dira.

36ko gerraren eraginei so egiten die erakusketaren azken atalak: Gerra ostean sortutako agertoki berria. Gerraren garaian, artista batzuek erbestera joan behar izan zuten, eta beste batzuk bertan geratu ziren, baina zentsuraren pean, eta, hain zuzen, batzuen eta besteen arteko aldeak ikus daitezke hautaketa horretan. Ordura arteko tradizioa alboratu eta beste bide batzuk urratu zituzten zenbait artistaren lanakjaso dituzte atal horretan: MenchuGalenOiartzungo lorategia (1960-1969),Jesus ApellanizenZarauzko paisaia(1947)eta haren seme Andres ApellanizenLarraintzarren paisaia(1996), besteak beste. Azken hori da erakusketan ikusgai dagoen lanik berriena.

Erakusketaapirilaren 12ra arte egongo da ikusgai.

hurbileko-paisaiak

Hurbileko paisaiak

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

Du 31 Octobre 2025
Au 12 Avril 2026


xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 23 Octobre 2026
Au 07 Février 2027

josette-dacosta

Josette Dacosta

Oreka (Soraluze, Gipuzkoa)

Du 09 Janvier 2026
Au 03 Février 2026

portrait-intime

Portrait intime

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Du 05 Juin 2025
Au 26 Décembre 2026

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

02 Fév. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

29 Janv. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

29 Janv. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

22 Janv. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

22 Janv. | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).