artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Euskal paisaiak Erromantizismotik gerraostera

1861etik 1996ra bitarte margotutako 50 artelan bildu dituzte Arabako Arte Ederren Museoan. Paisaia genero gisa hartu, eta euskal margolanetan nola garatu den aztertu dute. 'Hurbileko paisaiak' izena du erakusketak, eta apirilera arte izango da ikusgai.

euskal-paisaiak-erromantizismotik-gerraostera
Hurbileko paisaiak erakusketa, Arabako Arte Ederren Museoan. ANDONI CANELLADA / FOKU

2025eko Azaroaren 27a | Maddi Iturriotz Alkorta [BERRIA.eus]

Gorde-gordeak zeuzkaten lanak argitara atera, eta paisaiaz josi dute Arabako Arte Ederren Museoa.Hurbileko paisaiak izeneko erakusketa dago ikusgai urriaren hondarretik. Museoaren bildumatik ateratako ia 50 lan hautatudituzte,39 artistarenak, eta bistan jarri: 1861ekoa da zaharrena, eta1996koa berriena. Hala, artelanek agerian uzten dute epehorretan euskal paisaiek izan zuten bilakabidea, ezinbestean. Museoaren arduradun Sara Gonzalez de Aspuruk azaldu duenez, erakusketaren izenburukohurbilhitzak geografiari egiten dio erreferentzia, hain justu, baina baita memoriari ere:"Gure bizipenekin oso lotuta daudenpaisaiak dira".

Gonzalez de Aspuruk kontatu duenez, paisaia beste gai batzuen atze oihala zen Erromantizismoa iritsi arte, baina,XIX. mendean, autonomia hartu zuen:genero gisa ere hartu ziren paisaiak aurrerantzean.Ordukoartistak paisaiak erabili zituzteneuren emozio eta beldurrak adierazteko.

Arduradunaren hitzetan, "helburu didaktikoei so" egituratu dute erakusketa. Kronologia da ardatz nagusia. Lehenengo atalaren izenaXIX. mendearen bigarren erdiko pintura: Akademizismotik inpresionismorada, eta bertan aurki daitezke erakusketako obrarik zaharrenak. Atal horretakoada, esaterako, Jose Angel SaezenGasteizko kartzelalana (1861), erakusketako zaharrena. Gonzalez de Aspuru: "Bake kalean zegoen kartzelaren errepresentazio oso neoklasikoa da. Autoreak garrantzia eman zien marrazketari eta arkitekturari, eta, figura batzuen bitartez, paisaia humanizatu zuen".

Ez sinetsi dena

Saezen lanetik hurbil dago Albert Joseph Franke artista prusiarrak egindakoGasteizko Plaza Zaharraren ikuspegia(1885-1887) margolana, gelaberean. Arduradunakazaldu duenez, garai hartan, hau da, Erromantizismoan,modan zegoen "hegoaldeko herrialdeak" bisitatzea eta exotikotzat jotzenziren eszena piktorikoak bilatzea. Eta, beraz,joera horren isla eman lezakeFrankeren obrak, baina, orobat, bada hipotesi hori zalantzan jartzen duen ñabardurarik ere artelan horretan.Gonzalezek aitortu du "akaso" artista ez zela etorri Arabako hiriburura.Izan ere,margolanaren atzealdean San Miguel eliza eta Andre Maria Zuriaren irudia nabarmentzen dira, baina aurrealdean ageri diren jantziak eta animalien zakutoakEspainiako hegoaldekoen airea dute, azaldu dutenez.

Gerra Zibilera arteko tradizioa eta abangoardia paisaietan izeneko atala, bigarrena, erakusketaren erdiko korridorean ipini dute. Bertan, besteak beste, Gasteizen garrantzitsuak izan diren bi margolariren artelanak jarri dituzte: Fernando Amarikarenak eta Pablo Urangarenak. Lehenengoaren margolanei erreparatuta, Gasteizko eta Arabako beste zenbait tokiri eskainitakoak bildu dituzte. Urangaren lanen artean, berriz, Gipuzkoako herrien irudikapenaknagusitzen dira.

36ko gerraren eraginei so egiten die erakusketaren azken atalak: Gerra ostean sortutako agertoki berria. Gerraren garaian, artista batzuek erbestera joan behar izan zuten, eta beste batzuk bertan geratu ziren, baina zentsuraren pean, eta, hain zuzen, batzuen eta besteen arteko aldeak ikus daitezke hautaketa horretan. Ordura arteko tradizioa alboratu eta beste bide batzuk urratu zituzten zenbait artistaren lanakjaso dituzte atal horretan: MenchuGalenOiartzungo lorategia (1960-1969),Jesus ApellanizenZarauzko paisaia(1947)eta haren seme Andres ApellanizenLarraintzarren paisaia(1996), besteak beste. Azken hori da erakusketan ikusgai dagoen lanik berriena.

Erakusketaapirilaren 12ra arte egongo da ikusgai.

hurbileko-paisaiak

Hurbileko paisaiak

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2025eko Urriaren 31etik
2026ko Apirilaren 12ra


silver-ships

Silver Ships

Karlos Martínez Bordoy

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Urtarrilaren 30etik
2026ko Apirilaren 06ra

suaren-partea

Suaren partea

Claire Forgeot

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

2025eko Abenduaren 13tik
2026ko Martxoaren 07ra

josette-dacosta

Josette Dacosta

Oreka (Soraluze, Gipuzkoa)

2026ko Urtarrilaren 09tik
2026ko Otsailaren 03ra

ra-asensi

Ra Asensi

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 10etik
2026ko Apirilaren 12ra

farocki-efektua

Farocki efektua

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 19tik
2026ko Irailaren 27ra

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.