artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artiumek Ama ikasketa zentroa sortu du, arte garaikidearen ikerketarako eta pentsamendu kritikorako gunea

"Ezagutza sortzeko eta hura etengabe berrikusteko" gune bat izango da, eta praktika artistikoak, ikerketa prozesuak eta ezagutzaren ekoizpena uztartuko dituzte bertan. Besteak beste, hitzaldiak eta tailerrak egingo dituzte urte osoan.

artiumek-ama-ikasketa-zentroa-sortu-du-arte-garaikidearen-ikerketarako-eta-pentsamendu-kritikorako-gunea
Arantza Santestebanek eta Catalina Lozanok aurkeztu dute Ama zentroa, gaur, Artium museoan. JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Edurne Begiristain [BERRIA.eus]
| 30 Janvier 2026

Artium Museoak Ama ikasketa zentroa sortu du, arte garaikideaz "modu kritikoan pentsatzeko, ikertzeko eta hausnartzeko" gunea. Museoko erakusketekin lotura estua izango du espazio berriak, baina hortik harago ere joko du, eta praktika artistikoak, ikerketa prozesuak eta ezagutzaren ekoizpena elkarrizketan jartzea izango du helburu. "Ezagutza sortzeko eta hura etengabe berrikusteko" gune bat izango da, Catalina Lozano museoko komisarioak esplikatu duenez, eta arte garaikidearen inguruko pentsamendua "modu kolektiboan" eraikitzeko bokazio argia izango du.

Museoan orain arte garatu diren programa publikoak "egituratzeko" eta haiei forma "zehatzagoa" emateko sortu dute egitasmoa. Lozanok azaldutakoaren arabera, praktika artistikoek, ikerketa prozesuek eta ezagutzaren ekoizpenak leku komun bat izango dute zentro berrian, eta jakintzaren transmisioa eta lankidetzarako ikerketa moldeen aktibazioa izango ditu xede. Molde horiek, Lozanoren hitzetan, "disruptiboak" izan daitezke batzuetan, baina "ezinbestekoak" dira gaur egungo arte praktikak ulertzeko.

Urtean zehar, ia hilero, jarduerak eskainiko dituzte Artium museoan bertan. Aurtengo programa hiru ikerketa ildotan oinarritu dute: lehena, memoria, irudia eta irudimen politikoa; bigarrena, "komuna den hori" bizitzeko moduak; eta, hirugarrena, arte garaikidearen ekoizpen, idazketa eta kritika prozesuak. Zentroak museoaren baliabideekin, bildumarekin eta erakusketarekin elkarrizketan jardungo du, baina museotik harago ere zabalduko du egitaraua.

Horretarako, kanpoko eragileekin lankidetza sare bat aktibatuko dute, eta tokiko zein nazioarteko artista, ikertzaile, komisario, idazle eta erakunde kultural eta akademikoekin harremanak sendotuko dituzte. "Guretzat garrantzitsua da espazio bat sortzea jakintza akademikoak, praktika artistikoak eta testuinguru jakinetan sortutako ezagutzak uztartzeko", azaldu du Arantza Santesteban Artiumeko Ikerketaren eta Programa Publikoen komisarioak.

Lurra, memoria eta prozesuak

Oraingoz, martxora bitarteko jardueren berri eman dute. Lehenengoa bihar eta etzi egingo dute, eta Honako lur hura habitatzeko moduak izenburupean garatuko. Marwa Arsanios artistaren Lurrak ez du jaberik izango erakusketa izango du abiapuntu, eta lurra banatzeko, bereganatzeko eta erauzteko politikei buruzko gogoeta zabaltzea du helburu. Hitzaldien eta lantegien bidez, Ekialde Hurbileko eta Hego Ameriketako hainbat testuingurutako esperientziak eta tokiko errealitateak jarriko dituzte mahai gainean.

Programa horretan parte hartuko dute Arsaniosek berak, Nader Koochaki eta Kimia Kamvari artistek, Leire Bergara komisarioak eta Françoise Verges idazle eta pentsalari feministak. Jarduera guztiak irekiak izango dira, tokia bete arte. Pasainaje kolektiboak eskainiko duen tailerrerako, berriz, aldez aurretik eman behar da izena.

Otsailean helduko diote memoriaren gaiari, 1976ko martxoaren 3an Gasteizen izandako gertakarien 50. urtemuga ardatz hartuta. Memoria taupariak: memoriaren euskarriak lelopean ondu dute egitaraua, eta "memoriaren formei buruzko gogoeta kolektiboa" sustatzea izango du xede, Santestebanek jakinarazi duenez. "Asmoa da aztertzea nola praktika artistikoek, irudiek eta kontakizunek iragana eraikitzen duten, eta, aldi berean, beste orain batzuk eta etorkizun posibleak irudikatzeko aukerak irekitzen dituzten". Otsailaren 26tik 28ra bitarte hitzaldiak eta tailerrak egingo dituzte, hainbat aditu eta eragilerekin: besteak beste, Carolina Cappa, German Labrador, Paco Ferrandiz, Maria Roson, Martxoaren 3ko biktimen elkartea eta Nerea Lekuona izango dira.

Hirugarren ekitaldia martxorako aurreikusi dute, eta Zirkulu batetik begira begiraden zirkulu batean erakusketa kolektiboa hartuko duteabiapuntu gisa —urtarrilaren 16an zabaldu zuten erakusketa Artiumen—. Arte garaikidea kritikatzeko prozesuen inguruan elkarrizketan ariko dira, besteak beste, Ana Pi koreografoa eta Louidgi Bektrame artista. Programa martxoaren 12tik 14ra garatuko dute.

Irudiarekin eta memoriarekin lotutako gaiei ez ezik, ikasketa zentroak beste eztabaida batzuei ere helduko die aurten. Adibidez, maiatzean eta ekainean "elkarrekin bizitzeko moduez eta horien ondorioez" gogoeta egingo dute, eta zaintza politikak eta arteak bestelako bizikidetza moduak irudikatzeko duten gaitasuna hizpide hartuko. Urrian eta abenduan, berriz, artea egiteko, kontatzeko eta pentsatzeko egungo moduei buruz hausnartzeko beta hartuko dute.


gramatika

Gramatika

Mawa Ordúñez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Du 24 Avril 2026
Au 21 Juin 2026

l-effet-farocki

L'effet Farocki

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 19 Juin 2026
Au 27 Septembre 2026

pasaia

Pasaia

Leo Burge

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Du 17 Avril 2026
Au 28 Juin 2026

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 10 Juin 2026

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 9 Juin 2026

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 8 Juin 2026

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 4 Juin 2026

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 4 Juin 2026

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).