artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artiumek Ama ikasketa zentroa sortu du, arte garaikidearen ikerketarako eta pentsamendu kritikorako gunea

"Ezagutza sortzeko eta hura etengabe berrikusteko" gune bat izango da, eta praktika artistikoak, ikerketa prozesuak eta ezagutzaren ekoizpena uztartuko dituzte bertan. Besteak beste, hitzaldiak eta tailerrak egingo dituzte urte osoan.

artiumek-ama-ikasketa-zentroa-sortu-du-arte-garaikidearen-ikerketarako-eta-pentsamendu-kritikorako-gunea
Arantza Santestebanek eta Catalina Lozanok aurkeztu dute Ama zentroa, gaur, Artium museoan. JAIZKI FONTANEDA / FOKU

2026ko Urtarrilaren 30a | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Artium Museoak Ama ikasketa zentroa sortu du, arte garaikideaz "modu kritikoan pentsatzeko, ikertzeko eta hausnartzeko" gunea. Museoko erakusketekin lotura estua izango du espazio berriak, baina hortik harago ere joko du, eta praktika artistikoak, ikerketa prozesuak eta ezagutzaren ekoizpena elkarrizketan jartzea izango du helburu. "Ezagutza sortzeko eta hura etengabe berrikusteko" gune bat izango da, Catalina Lozano museoko komisarioak esplikatu duenez, eta arte garaikidearen inguruko pentsamendua "modu kolektiboan" eraikitzeko bokazio argia izango du.

Museoan orain arte garatu diren programa publikoak "egituratzeko" eta haiei forma "zehatzagoa" emateko sortu dute egitasmoa. Lozanok azaldutakoaren arabera, praktika artistikoek, ikerketa prozesuek eta ezagutzaren ekoizpenak leku komun bat izango dute zentro berrian, eta jakintzaren transmisioa eta lankidetzarako ikerketa moldeen aktibazioa izango ditu xede. Molde horiek, Lozanoren hitzetan, "disruptiboak" izan daitezke batzuetan, baina "ezinbestekoak" dira gaur egungo arte praktikak ulertzeko.

Urtean zehar, ia hilero, jarduerak eskainiko dituzte Artium museoan bertan. Aurtengo programa hiru ikerketa ildotan oinarritu dute: lehena, memoria, irudia eta irudimen politikoa; bigarrena, "komuna den hori" bizitzeko moduak; eta, hirugarrena, arte garaikidearen ekoizpen, idazketa eta kritika prozesuak. Zentroak museoaren baliabideekin, bildumarekin eta erakusketarekin elkarrizketan jardungo du, baina museotik harago ere zabalduko du egitaraua.

Horretarako, kanpoko eragileekin lankidetza sare bat aktibatuko dute, eta tokiko zein nazioarteko artista, ikertzaile, komisario, idazle eta erakunde kultural eta akademikoekin harremanak sendotuko dituzte. "Guretzat garrantzitsua da espazio bat sortzea jakintza akademikoak, praktika artistikoak eta testuinguru jakinetan sortutako ezagutzak uztartzeko", azaldu du Arantza Santesteban Artiumeko Ikerketaren eta Programa Publikoen komisarioak.

Lurra, memoria eta prozesuak

Oraingoz, martxora bitarteko jardueren berri eman dute. Lehenengoa bihar eta etzi egingo dute, eta Honako lur hura habitatzeko moduak izenburupean garatuko. Marwa Arsanios artistaren Lurrak ez du jaberik izango erakusketa izango du abiapuntu, eta lurra banatzeko, bereganatzeko eta erauzteko politikei buruzko gogoeta zabaltzea du helburu. Hitzaldien eta lantegien bidez, Ekialde Hurbileko eta Hego Ameriketako hainbat testuingurutako esperientziak eta tokiko errealitateak jarriko dituzte mahai gainean.

Programa horretan parte hartuko dute Arsaniosek berak, Nader Koochaki eta Kimia Kamvari artistek, Leire Bergara komisarioak eta Françoise Verges idazle eta pentsalari feministak. Jarduera guztiak irekiak izango dira, tokia bete arte. Pasainaje kolektiboak eskainiko duen tailerrerako, berriz, aldez aurretik eman behar da izena.

Otsailean helduko diote memoriaren gaiari, 1976ko martxoaren 3an Gasteizen izandako gertakarien 50. urtemuga ardatz hartuta. Memoria taupariak: memoriaren euskarriak lelopean ondu dute egitaraua, eta "memoriaren formei buruzko gogoeta kolektiboa" sustatzea izango du xede, Santestebanek jakinarazi duenez. "Asmoa da aztertzea nola praktika artistikoek, irudiek eta kontakizunek iragana eraikitzen duten, eta, aldi berean, beste orain batzuk eta etorkizun posibleak irudikatzeko aukerak irekitzen dituzten". Otsailaren 26tik 28ra bitarte hitzaldiak eta tailerrak egingo dituzte, hainbat aditu eta eragilerekin: besteak beste, Carolina Cappa, German Labrador, Paco Ferrandiz, Maria Roson, Martxoaren 3ko biktimen elkartea eta Nerea Lekuona izango dira.

Hirugarren ekitaldia martxorako aurreikusi dute, eta Zirkulu batetik begira begiraden zirkulu batean erakusketa kolektiboa hartuko duteabiapuntu gisa —urtarrilaren 16an zabaldu zuten erakusketa Artiumen—. Arte garaikidea kritikatzeko prozesuen inguruan elkarrizketan ariko dira, besteak beste, Ana Pi koreografoa eta Louidgi Bektrame artista. Programa martxoaren 12tik 14ra garatuko dute.

Irudiarekin eta memoriarekin lotutako gaiei ez ezik, ikasketa zentroak beste eztabaida batzuei ere helduko die aurten. Adibidez, maiatzean eta ekainean "elkarrekin bizitzeko moduez eta horien ondorioez" gogoeta egingo dute, eta zaintza politikak eta arteak bestelako bizikidetza moduak irudikatzeko duten gaitasuna hizpide hartuko. Urrian eta abenduan, berriz, artea egiteko, kontatzeko eta pentsatzeko egungo moduei buruz hausnartzeko beta hartuko dute.


hurbileko-paisaiak

Hurbileko paisaiak

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2025eko Urriaren 31etik
2026ko Apirilaren 12ra

gai-grisa

Gai Grisa

Erakusketa kolektiboa

Portalea Kultur Etxea (Eibar, Gipuzkoa)

2026ko Otsailaren 20etik
2026ko Martxoaren 22ra

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

erretratuak-1996-2025

Erretratuak 1996 - 2025

Erika Ede

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Martxoaren 12tik
2026ko Apirilaren 24ra

farocki-efektua

Farocki efektua

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 19tik
2026ko Irailaren 27ra

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.