artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Guggenheim Bilbao Museoak D.Daskalopoulos Collection-etik etorritako gaur egungo sei artelan gehitu dizkio bere Bildumari

Guggenheim Bilbao Museoak jakinarazi du nazioarteko artista garaikideek sortutako sei artelan gehituko dituela bere Bilduman, D.Daskalopoulos Collectionek egindako dohaintzari esker.

guggenheim-bilbao-museoak-d-daskalopoulos-collection-etik-etorritako-gaur-egungo-sei-artelan-gehitu-dizkio-bere-bildumari

| 29 de Marzo 2025

Matthew Barney, John Bock, Kendell Geers, Guyton/Walker, Martin Kippenberger eta Kiki Smith dira Museoaren funtsak aberastuko dituzten sei eskultura, instalazio eta margolanen egileen izenak. Dohaintzan jasoko diren obra horiek nazioarteko arte-erakunde ugaritan erakutsi izan dira, tartean D.Daskalopoulos Collectionen inguruan Guggenheim Bilbao Museoak 2011n egindako erakusketan. Bitarte argitsua izenburua hartu zuen erakusketa haren komisarioak Nancy Spector eta Katherine Brinson izan ziren (azken hori Arte Garaikideko Daskalopoulos arte-arduraduna da New Yorkeko Guggenheim Museoan 2017az geroztik).

Sei artelan horiek dohaintzan jasotzeak sendotu egiten du Guggenheim Bilbao Museoaren Bilduma; batetik, baliabide anitzak eta eskala handiak uztartzen dituzten lan berriak gehituko direlako, eta bestetik, nazioartean ospea zabaldua duten artisten zerrenda handitzen delako.

Bereziki, Kendell Geers eta Kiki Smithen lanek Museoak indartu nahi dituen bi arlotan ekarpen esanguratsua egingo dute: ikuspegi dekoloniala, Geersek botere-sistemei egiten dien kritikaren bidez aztergai duena; eta emakume artisten presentzia indartzea, Smithen kasuan, generoan eta identitatean sakontzen duen obrarekin.

Bestetik, dohaintza horri esker, Guyton/Walker kolektiboa Guggenheim erakundeen funts globaletan ordezkatuko duen aurreneko lana gehitu ahal izango da. Martin Kippenbergerrek, bere aldetik, bat egingo du gerraosteko artista alemaniarrek lehendik osatutako taldearekin (besteak beste, Sigmar Polke, Gerhard Richter, Georg Baselitz eta Anselm Kiefer) belaunaldien arteko elkarrizketa sortuz identitatearen, historiaren eta kritika sozialaren gaiak ardatz hartuta. Gainera, Museoaren ondareari ekarpen handia egiten dio Kippenbergerren eta John Bocken arteko loturak: bi artista horien praktikei halako ikuspegi lotsagabe eta performatiboa darie, absurdoa modu ludiko batean baliatuta artean ezarritako arauei desafio egiteko helburuz.

Azkenik, Matthew Barneyren lana dohaintzen artean sartzeak ere bere praktikaren eta Kippenberger eta Bockenaren artean dauden kidetasunak azpimarratzen ditu ere: hirurek erakusten dute interesa apropiazioan, muntaketan eta baliabideen fusioan. Artista horien lanek, teknika eta gaiei dagokienez Bilduma aberasteaz gain, gaur egungo artearekiko duen konpromisoa berresten dute, gizartea kuestionatzeko eta publikoarekin elkarrizketa kritikoa sustatzeko bitartekotzat hartuta.

Dohaintzan emandako obrak

John Bock (Gribbohm, 1965) eskultore, zinemagile, idazle eta marrazkilaria bere belaunaldiko artista gailenetakoa da. Bockek egungo gizarteari eta tabu sozialei buruzko hausnarketa egin eta ikuspegi kaotiko eta ezohiko batetik islatzen du bere lanean.

Palms (2007) piezan film batek bi hiltzaile alemaniarren abenturak kontatzen ditu, Kaliforniako hegoaldetik Lincoln deskapotable batean egiten ari diren bidaia batean. Filmari laguntzen dion instalazio handian Lincoln bat nabarmentzen da, kapota irekita duela; bertatik kolore gorriko garro handi eta bihurritu batzuk irteten dira, bidea egin ahala aurrean duten guztia suntsitzen.

Matthew Barneyk (San Frantzisko, 1967) gorputzaren mugei buruzko hausnarketa egiten du, giza existentziaren oso ikuspegi berezia erabilita. KREMASTER (CREMASTER, 1994 – 2002) bost ataleko multimedia sailak transformazio-prozesua du aztergai, alegiazko pertsonaiez jositako mundu bitxi baten bidez.

Titulua gizonezkoek duten kremaster muskulutik dator; testikuluen uzkurdura kontrolatzen du honek, kanpoko estimuluei erantzunez. Barneyk metafora hori erabiltzen du igoeraren eta jaitsieraren gaiak aztertzeko, baita sexualitatearena ere, bereizketa biologikoaren prozesuak ardatz hartuta. Prozesu enbrionarioan, bereizketa sexualik handiena gertatzen den egoerari aipamen egiten dio KREMASTER 5ek.

Kiki Smith (Nurenberg, 1954) artistaren lanek generoa, feminismoa eta sexualitatea dituzte aztergai. Horretarako, zientziara eta teknologiara hurbiltzen gaituen iruditeria berritzailea baliatzen du, baina betiere ikuspegi gogoetatsu eta poetikoa eskainita.

Landa-lana (Field Operation, 1994) pieza elementu organiko txikiak gainean dituzten miniaturazko mahaiek osatua da. Hauen tamaina hain da txikia ezen aldarazi egiten duen behatzaileak bere gorputzarekiko duen pertzepzioa. Aldi berean, mahaien gainean ageri diren elementu organikoek heriotza eta bizitzaren iragankortasuna aditzera ematen dituzte.

Kendell Geersen (Johannesburgo, 1968) lana artistak bizitako esperientzia baten emaitza da, apartheid garaian Hegoafrikako hiritar zuri gisa bizi izan zuena. Aktibista politiko eta sozialki konprometitua denez, bere lanek zalantzan jartzen dituzte egungo gizartearen politika eta arraza- eta erlijio-estereotipoak.

Akropolia orain (Akropolis Now, 2004) piezarekin, Geersek erakarpenaren eta gaitzespenaren arteko dikotomia aditzera ematen du. Lanaren izenburuak gogora ekartzen dizkigu bai Atenasko Akropolia eta bertako Partenoia, gerraren eta justiziaren jainkosa greziar Ateneari eskainia, bai Francis Ford Coppolaren Apocalypse Now filma, gu guztiok barruan dugun indarkeria- eta krudelkeria-potentzial iluna esploratzen duena.

Lehen begiratuan edertasunez beteriko pieza dirudi, baina, aktiboki behatzean, arriskutsu bihurtzen da: xafla zorrotzez beteriko alanbrezko sare distiratsuak sinbolismo handia du.

Guyton/Walker (New York, 2004) kolektiboa Wade Guyton (1972) eta Kelley Walker (1969) artistek osatua da, eta bien praktika artistikoetan esploratzen dute artearen eta teknologiaren intersekzioa.

Titulurik gabea (2008) lanean, kolore biziko etiketak dituzten pintura-pote batzuk bazter batean pilatuta daude, inprimatutako mihiseen artean. Irudi eta motibo kontsumistak digitalki ekoitzi dira, eta horiek eguneroko objektuetan aplikatzeak irudiak eraldatzen ditu, erliebea eta dimentsio espaziala emanez.

Martin Kippenbergerrek (Dortmund, 1953 – Viena, 1997) lan artistiko oparoa garatu zuen 44 urteko bere bizialdian. Artista polemiko eta sarkastiko honen lana arte kontzeptualaren eta polemikoaren artean kokatzen da.

Kippenbergerrentzat txisterik onenak ziren testuingurua baino ez zutenak, graziarik gabeak; eta horrek ematen dio zentzua Titulurik gabea (Txiste baten asmaketa) [Ohne Titel (Erfindung eines Witzes, 1993)] lanari. Margolan honek narratibarik gabeko eszena bat islatzen du, eta ikuslearen irizpideen arabera uzten du izenburuak aipatzen duen txantxa. Izan ere, hark sortu behar du esanahia obra osatzeko.


get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 12 de Junio 2026
Al 01 de Noviembre 2026

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 22 de Mayo 2026

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 22 de Mayo 2026

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 21 de Mayo 2026

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 20 de Mayo 2026

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 19 de Mayo 2026

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 18 de Mayo 2026

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 15 de Mayo 2026

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).