artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Guggenheim Bilbao Museoak D.Daskalopoulos Collection-etik etorritako gaur egungo sei artelan gehitu dizkio bere Bildumari

Guggenheim Bilbao Museoak jakinarazi du nazioarteko artista garaikideek sortutako sei artelan gehituko dituela bere Bilduman, D.Daskalopoulos Collectionek egindako dohaintzari esker.

guggenheim-bilbao-museoak-d-daskalopoulos-collection-etik-etorritako-gaur-egungo-sei-artelan-gehitu-dizkio-bere-bildumari

| 2025eko Martxoaren 29a

Matthew Barney, John Bock, Kendell Geers, Guyton/Walker, Martin Kippenberger eta Kiki Smith dira Museoaren funtsak aberastuko dituzten sei eskultura, instalazio eta margolanen egileen izenak. Dohaintzan jasoko diren obra horiek nazioarteko arte-erakunde ugaritan erakutsi izan dira, tartean D.Daskalopoulos Collectionen inguruan Guggenheim Bilbao Museoak 2011n egindako erakusketan. Bitarte argitsua izenburua hartu zuen erakusketa haren komisarioak Nancy Spector eta Katherine Brinson izan ziren (azken hori Arte Garaikideko Daskalopoulos arte-arduraduna da New Yorkeko Guggenheim Museoan 2017az geroztik).

Sei artelan horiek dohaintzan jasotzeak sendotu egiten du Guggenheim Bilbao Museoaren Bilduma; batetik, baliabide anitzak eta eskala handiak uztartzen dituzten lan berriak gehituko direlako, eta bestetik, nazioartean ospea zabaldua duten artisten zerrenda handitzen delako.

Bereziki, Kendell Geers eta Kiki Smithen lanek Museoak indartu nahi dituen bi arlotan ekarpen esanguratsua egingo dute: ikuspegi dekoloniala, Geersek botere-sistemei egiten dien kritikaren bidez aztergai duena; eta emakume artisten presentzia indartzea, Smithen kasuan, generoan eta identitatean sakontzen duen obrarekin.

Bestetik, dohaintza horri esker, Guyton/Walker kolektiboa Guggenheim erakundeen funts globaletan ordezkatuko duen aurreneko lana gehitu ahal izango da. Martin Kippenbergerrek, bere aldetik, bat egingo du gerraosteko artista alemaniarrek lehendik osatutako taldearekin (besteak beste, Sigmar Polke, Gerhard Richter, Georg Baselitz eta Anselm Kiefer) belaunaldien arteko elkarrizketa sortuz identitatearen, historiaren eta kritika sozialaren gaiak ardatz hartuta. Gainera, Museoaren ondareari ekarpen handia egiten dio Kippenbergerren eta John Bocken arteko loturak: bi artista horien praktikei halako ikuspegi lotsagabe eta performatiboa darie, absurdoa modu ludiko batean baliatuta artean ezarritako arauei desafio egiteko helburuz.

Azkenik, Matthew Barneyren lana dohaintzen artean sartzeak ere bere praktikaren eta Kippenberger eta Bockenaren artean dauden kidetasunak azpimarratzen ditu ere: hirurek erakusten dute interesa apropiazioan, muntaketan eta baliabideen fusioan. Artista horien lanek, teknika eta gaiei dagokienez Bilduma aberasteaz gain, gaur egungo artearekiko duen konpromisoa berresten dute, gizartea kuestionatzeko eta publikoarekin elkarrizketa kritikoa sustatzeko bitartekotzat hartuta.

Dohaintzan emandako obrak

John Bock (Gribbohm, 1965) eskultore, zinemagile, idazle eta marrazkilaria bere belaunaldiko artista gailenetakoa da. Bockek egungo gizarteari eta tabu sozialei buruzko hausnarketa egin eta ikuspegi kaotiko eta ezohiko batetik islatzen du bere lanean.

Palms (2007) piezan film batek bi hiltzaile alemaniarren abenturak kontatzen ditu, Kaliforniako hegoaldetik Lincoln deskapotable batean egiten ari diren bidaia batean. Filmari laguntzen dion instalazio handian Lincoln bat nabarmentzen da, kapota irekita duela; bertatik kolore gorriko garro handi eta bihurritu batzuk irteten dira, bidea egin ahala aurrean duten guztia suntsitzen.

Matthew Barneyk (San Frantzisko, 1967) gorputzaren mugei buruzko hausnarketa egiten du, giza existentziaren oso ikuspegi berezia erabilita. KREMASTER (CREMASTER, 1994 – 2002) bost ataleko multimedia sailak transformazio-prozesua du aztergai, alegiazko pertsonaiez jositako mundu bitxi baten bidez.

Titulua gizonezkoek duten kremaster muskulutik dator; testikuluen uzkurdura kontrolatzen du honek, kanpoko estimuluei erantzunez. Barneyk metafora hori erabiltzen du igoeraren eta jaitsieraren gaiak aztertzeko, baita sexualitatearena ere, bereizketa biologikoaren prozesuak ardatz hartuta. Prozesu enbrionarioan, bereizketa sexualik handiena gertatzen den egoerari aipamen egiten dio KREMASTER 5ek.

Kiki Smith (Nurenberg, 1954) artistaren lanek generoa, feminismoa eta sexualitatea dituzte aztergai. Horretarako, zientziara eta teknologiara hurbiltzen gaituen iruditeria berritzailea baliatzen du, baina betiere ikuspegi gogoetatsu eta poetikoa eskainita.

Landa-lana (Field Operation, 1994) pieza elementu organiko txikiak gainean dituzten miniaturazko mahaiek osatua da. Hauen tamaina hain da txikia ezen aldarazi egiten duen behatzaileak bere gorputzarekiko duen pertzepzioa. Aldi berean, mahaien gainean ageri diren elementu organikoek heriotza eta bizitzaren iragankortasuna aditzera ematen dituzte.

Kendell Geersen (Johannesburgo, 1968) lana artistak bizitako esperientzia baten emaitza da, apartheid garaian Hegoafrikako hiritar zuri gisa bizi izan zuena. Aktibista politiko eta sozialki konprometitua denez, bere lanek zalantzan jartzen dituzte egungo gizartearen politika eta arraza- eta erlijio-estereotipoak.

Akropolia orain (Akropolis Now, 2004) piezarekin, Geersek erakarpenaren eta gaitzespenaren arteko dikotomia aditzera ematen du. Lanaren izenburuak gogora ekartzen dizkigu bai Atenasko Akropolia eta bertako Partenoia, gerraren eta justiziaren jainkosa greziar Ateneari eskainia, bai Francis Ford Coppolaren Apocalypse Now filma, gu guztiok barruan dugun indarkeria- eta krudelkeria-potentzial iluna esploratzen duena.

Lehen begiratuan edertasunez beteriko pieza dirudi, baina, aktiboki behatzean, arriskutsu bihurtzen da: xafla zorrotzez beteriko alanbrezko sare distiratsuak sinbolismo handia du.

Guyton/Walker (New York, 2004) kolektiboa Wade Guyton (1972) eta Kelley Walker (1969) artistek osatua da, eta bien praktika artistikoetan esploratzen dute artearen eta teknologiaren intersekzioa.

Titulurik gabea (2008) lanean, kolore biziko etiketak dituzten pintura-pote batzuk bazter batean pilatuta daude, inprimatutako mihiseen artean. Irudi eta motibo kontsumistak digitalki ekoitzi dira, eta horiek eguneroko objektuetan aplikatzeak irudiak eraldatzen ditu, erliebea eta dimentsio espaziala emanez.

Martin Kippenbergerrek (Dortmund, 1953 – Viena, 1997) lan artistiko oparoa garatu zuen 44 urteko bere bizialdian. Artista polemiko eta sarkastiko honen lana arte kontzeptualaren eta polemikoaren artean kokatzen da.

Kippenbergerrentzat txisterik onenak ziren testuingurua baino ez zutenak, graziarik gabeak; eta horrek ematen dio zentzua Titulurik gabea (Txiste baten asmaketa) [Ohne Titel (Erfindung eines Witzes, 1993)] lanari. Margolan honek narratibarik gabeko eszena bat islatzen du, eta ikuslearen irizpideen arabera uzten du izenburuak aipatzen duen txantxa. Izan ere, hark sortu behar du esanahia obra osatzeko.


kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

azkenean-hondartza

Azkenean hondartza!

Claude Nori

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Uztailaren 19ra

ura-besterik-ez

Ura besterik ez

Roberto Chartam

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Irailaren 13ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.