Aurten zortzigarrenez antolatu dute HAU Euskal Herriko Objektu Tradizionalen Diseinu Lehiaketa Bitaminek eta San Telmo Museoak. Mondragon Unibertsitatea, Aranzadi Zientzia Elkartea, EIDE Euskal Diseinuaren Elkartea eta Muebles LUFE enpresa izan dira laguntzaileak. Lehiaketa honen xedea euskal kulturako objektu tradizional bat gaurkotzea da. Batetik, deialdiak gure tradizioaren inguruko ikerketa sustatzen du, usadioak eta ohiturak ezagutu eta berreskuratzeko; bestetik, objektu tradizionalak egokitu, berritu eta berrinterpretatzea bultzatzen du, diseinu garaikidearen begiradatik. Horrela, gure historiarekin lotura berriak sortzen dira, baita diseinu alorrean ikerketa-ildoak urratu eta ekintza-eremuak zabaldu ere.

Deialdi honetan ontzitegiak, zehazki manka izenekoak berraztertzea proposatu da eta 35 proiektu aurkeztu dituzte lehiaketan. NORA GONDAT-ek sortutako BATU proposamena izan da irabazlea eta 2.000 euroko saria jaso du atzo arratsaldeko sari-banaketa ekitaldian. Gainera, gaurtik, ekainak 13, irailaren 28ra arte, museoan jarritako erakusketan izango da ikusgai. Hau izan da epaimahaiaren balorazioa:

"BATU proiektuak tradizionala eta garaikidea uztartzen jakin du, hiru alderditan oinarritutako berrikuntzak aurkezten dituen diseinuarekin: estetika, materiala eta fabrikazio-prozesua, eta funtzionaltasuna. Arasa egungo bizimoduetara egokitzen jakin du, merkatuan sartzeko produktu moldakor, modular eta bideragarri bat proposatuz. Altzariaren grafika euskal ikur identitarioei lotuta dago, tailla tradizionala gogorarazten duena."

Irabazlearekin batera, aurkeztutako beste lan nabarmenduak izango dira ikusgai

Aipamen berezia lortu duten proiektuak: EGUZKILORE, Malen Deniz Ayerbe / MIKA, Ane Arsuaga Iraola.

Eta hauekin batera, sorkuntza berriak egungo usadio eta ohituretara hurbiltzeko asmoz, ontzitegi berriak imajinatzen egindako ahaleginagatik aukeratutako beste hauek: NÄRA, Maitane Urkiola Martinez / MODULU, Oihane Burinaga López, Nora Iturralde Castro, Bingen Larrañaga Lete, Irati Mendez Iturrioz, Maddi Xu Persona Huici, Eneritz Sagastume Doñate / ZAGUERO, Natalia Inostrosa Reynaud / NAHIA, Sheila Martinez / OREKA, Idoia Bastarrica Amantegui

Ontzitegia. 2025eko edizioan berraztertzeko hautatutako objektua

Arasa-armairua edo ontzitegia, zehazki manka izenekoa. Euskal Herriko altzari tipikoa da, batez ere Ipar Euskal Herrian. Bi edo hiru ateko arasa moduko bat da, nahiko altua (1,60 m inguru), ia armairu txikia. Armairuaz gain, estalkia duen kutxatila edo kutxa izan dezake goiko aldean, eta kaxoi bat beheko aldean. Garai batean Euskal Herriko sukalde edo jantoki gehienetan egoten zen, eta mankak hiru biltegiratze funtzio betetzen zituen: goiko kutxa asteko ogia gordetzeko erabiltzen zen (mahai-zapiak gordetzeko beste interpretazio batzuen arabera), ateetako armairuan baxera zegoen eta tiraderan mahai-zapiak. Hala ere, egitura hori aldakorra denez, aurkeztutako proposamenek tipologia ezberdinak izan dituzte oinarri, eta material aukeraketa ere librea izan da.

Epaimahaia

Edizio honetan ondorengoek osatu dute epaimahaia:

• Maite Errarte Zurutuza, Aranzadi Zientzia Elkarteko Etnografia Saileko zuzendaria.
• Elisabeth Urrutia Bea, industria-diseinatzailea.
• Xabier Llordes Arratibel, EIDE Euskadiko eta Nafarroako diseinatzaile industrialak, grafikoak eta espazioetakoak biltzen dituen elkarte profesionalaren arduraduna.
• Nagore Lauroba Izaguirre, industria diseinuko graduaren koordinatzailea (Mondragon Unibertsitatea-Goi Eskola Politeknikoa).
• Enrique Arrillaga Arizaga, Muebles LUFEren sortzailea.
• Helga Massetani Piemonte, Bitamine sormen lantegiaren zuzendaria.
• Arkaitz Olea Herrero, San Telmo Museoko bitartekaritza arduraduna.