artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Burdina eta azal

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

burdina-eta-azal
Karlos Martinez Bordoyren 'Silver Ships' erakusketa apirilaren 6ra arte egongo da zabalik, Gasteizen. RAUL BOGAJO / FOKU

12 de Marzo 2026 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Sentsazioa dut artisten ekoizpenak bultzatzeko eskaintzen diren lehiaketak pixkanaka gutxiagotzen ari direla —ezinbestekoak direnak artisten ibilbideak hauspotu eta babesteko—. Gipuzkoan, adibidez, orain dela urte batzuk Gipuzkoako artista gazteen programa eten zuten, eta badirudi Irungo Udalak artisten ekoizpenetarako eskaintzen zituen diru laguntzak ere amaitu direla. Zorionez, ordea, programa guztiek ez dute etorkizun bera izan, eta Gasteizko Montehermoso kulturguneak bideratzen duen Proiektu Artistikoak Ekoizteko Laguntzen Deialdiak oraindik ere martxan jarraitzen du. Programa horren barruan, urtero lau dira aukeratzen dituzten artisten proiektuak, eta urtebeteko epea izaten dute, eskuratutako diru laguntza eta baliabideen bidez, haiek aurrera eramateko. Gainera, programa honek badu beste puntu interesgarri bat ere: aukeratutako horiek, ondoren, Montehermoson aurkezten dituzte hiru hilabetez, banakako erakusketa moduan. Hala, une honetan aurreko urtean aukeratutako proiektuetako bat dago bertan ikusgai: Karlos Martinez Bordoyren Silver Ships proposamena.

Erakusketa hauek bi espazio ezberdinetan egin ohi dituzte. Batzuk, kulturgunera sartu eta eskuinetara, eskailera batzuk igota dauden areto jarraituetan egiten dira. Hauek horma zuriko aretoak dira; espazio nahiko konbentzionalak. Beste batzuk, berriz, hiriko ur-biltegi zaharra zegoen espazioan egiten dira; bata edo bestearen aukeraketa, proiektuaren ezaugarrien araberakoa izaten da. Kasu honetan, Martinez Bordoyren proiektua, eraikinaren behealdean dagoen ur-biltegi zaharraren espazioan kokatua dago; aukeraketarekin bete-betean asmatu dute.

Ez da espazio erraza proiektuak aurkezteko: oso areto handia izateaz gain, nortasun ikaragarria du, espazioaren osotasuna adreiluzko arkuz beteta baitago, hormak soilik perimetroan dituela. Eta ondorioz, bertan aurkezten diren proiektuak ere presentzia handikoak izatea ezinbestekoa da, espazioak berak haien protagonismoa jan ez dezan. Kasu honetan, horretarako, artistak argiztapenarekin maisuki jokatu du, egun hain ohikoa ez den dramatismoa erabiliz: espazioa ilun utziz, bere proposamena osatzen duten egiturak foku-argiekin azpimarratu ditu. Modu honetan, espazioaren dimentsioa begi-bistarako txikitu egiten da, eta protagonismo osoa erakusketa osatzen duten zazpi egituretara mugatzen da; lurrean, gainera, egituren proiekzioekin itzal-jolas inguratzaileak sortzen dira.

Kanpin-denden piezetan oinarritutako eskulturak dira: metalezko egituren eta egitura horiek estaltzen dituzten oihalezko azalen artean tentsio-forma ezberdinak bilatu ditu artistak. Bataren eta bestearen funtzioen arakatze bat nabarmentzen da; gailentzerik gabekoa, elkarrizketan. Batzuetan metalezko egituren deskonposizioak dira protagonista, airean lerro finezko forma borobilduak sortuz; eta besteetan, hauek modu ezberdinez estaltzen dituzten gainazalak nabarmentzen dira, zilar kolorekoak, zientzia fikzioaren estetika gogorarazten dutenak, barnealdearen eta kanpoaldearen arteko loturak eta begiradak bideratzen direla; elementu bakoitzaren funtzioa edo funtzio eza jolasean ipiniz, baita estalkiarena eta babesgunearena berarena ere.

Eskultura batzuk metalezko egitura sendo eta puntadunen gainean finkatuta daude; lurretik altxatuta baina azpialdetik eutsita. Beste zenbait ur-biltegiko kableetatik zintzilik agertzen dira, mugimenduan, dantzan, eta bada beste bat espazioa osatzen duten arkuetako baten zutabeari heldua dagoena. Hala, azken hauek espazioari dagozkien elementuak direla dirudite, bere-berezko luzapenak balira bezala.

Mota honetako programetatik ateratzen diren emaitzak beti ezustekoak izaten dira, baita epaimahaikideentzat ere. Izan ere, gauza bat da paperean aurkezten den proiektua, eta bestea haren gauzatzea, kontuan izanik normalean beti izaten direla ustekabekoak proposamenen garapenetan. Aurten aurkeztu den lehen hau ezusteko atsegina izan da benetan; ezberdina eta adierazgarria, bereziki hartutako azken emaitza estetikoari dagokionez, ikusmina sortzen duten horietakoa, zirrikitu bakoitza arakatzeko beharra pizten dutenetarikoa.

silver-ships

Silver Ships

Karlos Martínez Bordoy

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 30 de Enero 2026
Al 06 de Abril 2026


eskultoreak-hemen-eta-orain

Eskultoreak hemen eta orain

E3 Euskal Emakume Eskultoreak Elkartea

Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 03 de Marzo 2026
Al 24 de Abril 2026

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 14 de Febrero 2026
Al 31 de Diciembre 2026

klientelismoa

Klientelismoa

12 de Mzo | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 de Mzo | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 de Mzo | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 de Mzo | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

| 3 de Marzo 2026

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

elena-asins-en-egitura-espazioa-denbora-jarri-dute-kubo-kutxa-fundazioan

Elena Asins-en Egitura, Espazioa, Denbora jarri dute Kubo Kutxa Fundazioan.

| 27 de Febrero 2026

Proiektuak ibilaldi bat proposatzen du Elena Asins (Madril, 1940 - Azpirotz, 2015) artistaren obran zehar, haren pentsamendu plastikoa bideratzen eta definitzen duten hiru ideia gidariri jarraituz. Bektore horiek, bai eta artistak teoria eta praktika artistikoaren artean ezartzen duen etengabeko elkarrizketak, egituratzen dute Asinsen proiektu artistikoa.

aniztasunaren-artea

Aniztasunaren artea

26 de Febr. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Antzinako arte klasikoa ikasterakoan, ohituraz bi bloke handitan banatu izan da: Grezia eta Erroma. Azken urteotan, aitzitik, asko dira bien artean bloke berri bat sartzearen aldekoak, garai helenistikoa greziar arte klasikotik banatuta.

amazoniaren-alde

Amazoniaren alde

26 de Febr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Amazoniak. Antzinako etorkizuna | Non. San Telmo museoan, Donostian. | Noiz arte. Apirilaren 12ra arte.

zineb-sedira-artea-eta-erresistentzia-tabakaleran

Zineb Sedira, artea eta erresistentzia, Tabakaleran.

| 25 de Febrero 2026

Tate edo Centre Pompidou bezalako bildumen parte den artista franko-aljeriarrak ezbaian jartzen du memoria historikoa, eta identitatea, migrazioa eta erresistentzia kulturala esploratzen ditu.

miren-arzalluz-nire-asmoa-ez-da-iraultza-bat-egitea

Miren Arzalluz: "Nire asmoa ez da iraultza bat egitea"

25 de Febr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Urdaibaiko Guggenheim bertan behera geratu ostean, Arzalluzek erabat zabalik deskribatu du Bilboko museoaren hazkundeak har dezakeen itxura. Museoaren nortasun artistikoa sendotzea eta euskal arteari arreta handiagoa jartzea darabil buruan.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).