artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Burdina eta azal

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

burdina-eta-azal
Karlos Martinez Bordoyren 'Silver Ships' erakusketa apirilaren 6ra arte egongo da zabalik, Gasteizen. RAUL BOGAJO / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2026ko Martxoaren 12a

Sentsazioa dut artisten ekoizpenak bultzatzeko eskaintzen diren lehiaketak pixkanaka gutxiagotzen ari direla —ezinbestekoak direnak artisten ibilbideak hauspotu eta babesteko—. Gipuzkoan, adibidez, orain dela urte batzuk Gipuzkoako artista gazteen programa eten zuten, eta badirudi Irungo Udalak artisten ekoizpenetarako eskaintzen zituen diru laguntzak ere amaitu direla. Zorionez, ordea, programa guztiek ez dute etorkizun bera izan, eta Gasteizko Montehermoso kulturguneak bideratzen duen Proiektu Artistikoak Ekoizteko Laguntzen Deialdiak oraindik ere martxan jarraitzen du. Programa horren barruan, urtero lau dira aukeratzen dituzten artisten proiektuak, eta urtebeteko epea izaten dute, eskuratutako diru laguntza eta baliabideen bidez, haiek aurrera eramateko. Gainera, programa honek badu beste puntu interesgarri bat ere: aukeratutako horiek, ondoren, Montehermoson aurkezten dituzte hiru hilabetez, banakako erakusketa moduan. Hala, une honetan aurreko urtean aukeratutako proiektuetako bat dago bertan ikusgai: Karlos Martinez Bordoyren Silver Ships proposamena.

Erakusketa hauek bi espazio ezberdinetan egin ohi dituzte. Batzuk, kulturgunera sartu eta eskuinetara, eskailera batzuk igota dauden areto jarraituetan egiten dira. Hauek horma zuriko aretoak dira; espazio nahiko konbentzionalak. Beste batzuk, berriz, hiriko ur-biltegi zaharra zegoen espazioan egiten dira; bata edo bestearen aukeraketa, proiektuaren ezaugarrien araberakoa izaten da. Kasu honetan, Martinez Bordoyren proiektua, eraikinaren behealdean dagoen ur-biltegi zaharraren espazioan kokatua dago; aukeraketarekin bete-betean asmatu dute.

Ez da espazio erraza proiektuak aurkezteko: oso areto handia izateaz gain, nortasun ikaragarria du, espazioaren osotasuna adreiluzko arkuz beteta baitago, hormak soilik perimetroan dituela. Eta ondorioz, bertan aurkezten diren proiektuak ere presentzia handikoak izatea ezinbestekoa da, espazioak berak haien protagonismoa jan ez dezan. Kasu honetan, horretarako, artistak argiztapenarekin maisuki jokatu du, egun hain ohikoa ez den dramatismoa erabiliz: espazioa ilun utziz, bere proposamena osatzen duten egiturak foku-argiekin azpimarratu ditu. Modu honetan, espazioaren dimentsioa begi-bistarako txikitu egiten da, eta protagonismo osoa erakusketa osatzen duten zazpi egituretara mugatzen da; lurrean, gainera, egituren proiekzioekin itzal-jolas inguratzaileak sortzen dira.

Kanpin-denden piezetan oinarritutako eskulturak dira: metalezko egituren eta egitura horiek estaltzen dituzten oihalezko azalen artean tentsio-forma ezberdinak bilatu ditu artistak. Bataren eta bestearen funtzioen arakatze bat nabarmentzen da; gailentzerik gabekoa, elkarrizketan. Batzuetan metalezko egituren deskonposizioak dira protagonista, airean lerro finezko forma borobilduak sortuz; eta besteetan, hauek modu ezberdinez estaltzen dituzten gainazalak nabarmentzen dira, zilar kolorekoak, zientzia fikzioaren estetika gogorarazten dutenak, barnealdearen eta kanpoaldearen arteko loturak eta begiradak bideratzen direla; elementu bakoitzaren funtzioa edo funtzio eza jolasean ipiniz, baita estalkiarena eta babesgunearena berarena ere.

Eskultura batzuk metalezko egitura sendo eta puntadunen gainean finkatuta daude; lurretik altxatuta baina azpialdetik eutsita. Beste zenbait ur-biltegiko kableetatik zintzilik agertzen dira, mugimenduan, dantzan, eta bada beste bat espazioa osatzen duten arkuetako baten zutabeari heldua dagoena. Hala, azken hauek espazioari dagozkien elementuak direla dirudite, bere-berezko luzapenak balira bezala.

Mota honetako programetatik ateratzen diren emaitzak beti ezustekoak izaten dira, baita epaimahaikideentzat ere. Izan ere, gauza bat da paperean aurkezten den proiektua, eta bestea haren gauzatzea, kontuan izanik normalean beti izaten direla ustekabekoak proposamenen garapenetan. Aurten aurkeztu den lehen hau ezusteko atsegina izan da benetan; ezberdina eta adierazgarria, bereziki hartutako azken emaitza estetikoari dagokionez, ikusmina sortzen duten horietakoa, zirrikitu bakoitza arakatzeko beharra pizten dutenetarikoa.

silver-ships

Silver Ships

Karlos Martínez Bordoy

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Urtarrilaren 30etik
2026ko Apirilaren 06ra


get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Azaroaren 01era

itzalek-diotena

Itzalek diotena

Ihintza-Chole Hargous Aranburu

Posta aretoa (Urruña, Lapurdi)

2026ko Irailaren 11etik
2026ko Urriaren 16ra

web

Web

Mona Hatoum

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Urriaren 01etik
2026ko Azaroaren 15era

ipar-baltza

Ipar Baltza

Erlea Maneros Zabala

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Irailaren 11etik
2026ko Azaroaren 08ra

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.