artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Burdina eta azal

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

burdina-eta-azal
Karlos Martinez Bordoyren 'Silver Ships' erakusketa apirilaren 6ra arte egongo da zabalik, Gasteizen. RAUL BOGAJO / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2026ko Martxoaren 12a

Sentsazioa dut artisten ekoizpenak bultzatzeko eskaintzen diren lehiaketak pixkanaka gutxiagotzen ari direla —ezinbestekoak direnak artisten ibilbideak hauspotu eta babesteko—. Gipuzkoan, adibidez, orain dela urte batzuk Gipuzkoako artista gazteen programa eten zuten, eta badirudi Irungo Udalak artisten ekoizpenetarako eskaintzen zituen diru laguntzak ere amaitu direla. Zorionez, ordea, programa guztiek ez dute etorkizun bera izan, eta Gasteizko Montehermoso kulturguneak bideratzen duen Proiektu Artistikoak Ekoizteko Laguntzen Deialdiak oraindik ere martxan jarraitzen du. Programa horren barruan, urtero lau dira aukeratzen dituzten artisten proiektuak, eta urtebeteko epea izaten dute, eskuratutako diru laguntza eta baliabideen bidez, haiek aurrera eramateko. Gainera, programa honek badu beste puntu interesgarri bat ere: aukeratutako horiek, ondoren, Montehermoson aurkezten dituzte hiru hilabetez, banakako erakusketa moduan. Hala, une honetan aurreko urtean aukeratutako proiektuetako bat dago bertan ikusgai: Karlos Martinez Bordoyren Silver Ships proposamena.

Erakusketa hauek bi espazio ezberdinetan egin ohi dituzte. Batzuk, kulturgunera sartu eta eskuinetara, eskailera batzuk igota dauden areto jarraituetan egiten dira. Hauek horma zuriko aretoak dira; espazio nahiko konbentzionalak. Beste batzuk, berriz, hiriko ur-biltegi zaharra zegoen espazioan egiten dira; bata edo bestearen aukeraketa, proiektuaren ezaugarrien araberakoa izaten da. Kasu honetan, Martinez Bordoyren proiektua, eraikinaren behealdean dagoen ur-biltegi zaharraren espazioan kokatua dago; aukeraketarekin bete-betean asmatu dute.

Ez da espazio erraza proiektuak aurkezteko: oso areto handia izateaz gain, nortasun ikaragarria du, espazioaren osotasuna adreiluzko arkuz beteta baitago, hormak soilik perimetroan dituela. Eta ondorioz, bertan aurkezten diren proiektuak ere presentzia handikoak izatea ezinbestekoa da, espazioak berak haien protagonismoa jan ez dezan. Kasu honetan, horretarako, artistak argiztapenarekin maisuki jokatu du, egun hain ohikoa ez den dramatismoa erabiliz: espazioa ilun utziz, bere proposamena osatzen duten egiturak foku-argiekin azpimarratu ditu. Modu honetan, espazioaren dimentsioa begi-bistarako txikitu egiten da, eta protagonismo osoa erakusketa osatzen duten zazpi egituretara mugatzen da; lurrean, gainera, egituren proiekzioekin itzal-jolas inguratzaileak sortzen dira.

Kanpin-denden piezetan oinarritutako eskulturak dira: metalezko egituren eta egitura horiek estaltzen dituzten oihalezko azalen artean tentsio-forma ezberdinak bilatu ditu artistak. Bataren eta bestearen funtzioen arakatze bat nabarmentzen da; gailentzerik gabekoa, elkarrizketan. Batzuetan metalezko egituren deskonposizioak dira protagonista, airean lerro finezko forma borobilduak sortuz; eta besteetan, hauek modu ezberdinez estaltzen dituzten gainazalak nabarmentzen dira, zilar kolorekoak, zientzia fikzioaren estetika gogorarazten dutenak, barnealdearen eta kanpoaldearen arteko loturak eta begiradak bideratzen direla; elementu bakoitzaren funtzioa edo funtzio eza jolasean ipiniz, baita estalkiarena eta babesgunearena berarena ere.

Eskultura batzuk metalezko egitura sendo eta puntadunen gainean finkatuta daude; lurretik altxatuta baina azpialdetik eutsita. Beste zenbait ur-biltegiko kableetatik zintzilik agertzen dira, mugimenduan, dantzan, eta bada beste bat espazioa osatzen duten arkuetako baten zutabeari heldua dagoena. Hala, azken hauek espazioari dagozkien elementuak direla dirudite, bere-berezko luzapenak balira bezala.

Mota honetako programetatik ateratzen diren emaitzak beti ezustekoak izaten dira, baita epaimahaikideentzat ere. Izan ere, gauza bat da paperean aurkezten den proiektua, eta bestea haren gauzatzea, kontuan izanik normalean beti izaten direla ustekabekoak proposamenen garapenetan. Aurten aurkeztu den lehen hau ezusteko atsegina izan da benetan; ezberdina eta adierazgarria, bereziki hartutako azken emaitza estetikoari dagokionez, ikusmina sortzen duten horietakoa, zirrikitu bakoitza arakatzeko beharra pizten dutenetarikoa.

silver-ships

Silver Ships

Karlos Martínez Bordoy

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Urtarrilaren 30etik
2026ko Apirilaren 06ra


66-urtez-ikasten

66 urtez ikasten

Javier Sueskun

Muñoz Sola (Tutera, Nafarroa)

2026ko Ekainaren 11etik
2026ko Irailaren 06ra

josturak

Josturak

Arrese Elena

Torre Luzea (Zarautz, Gipuzkoa)

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.